Biënnale Venetië 25-29 augustus 2010

De artistieke leiding van de Architectuur Biënnale van Venetië ligt dit jaar in handen van de Japanse architect Kazuyo Sejima van bureau SANAA. Foto zondag 29 augustus 2010.

Het is januari 2010. Een Italiaanse toerist van het type knappe slimme Nespresso man, die ik (zelf op zoek naar het niets en nergens) ontmoet ergens diep in de Laotiaanse bergen bij de Chinese grens waar de wegen ophouden, zegt tegen mij: “I am not a tourist but an independent traveler “. Toch was hij maar drie weken onafhankelijk op reis, op vakantie heette dat vroeger en daarna moest hij weer hard werken op zijn roomse reclamebureau.

De middelmatigheid drijft de toerist op reis om in verre oorden deze weer keihard tegen het lijf te lopen. En tref je het aan, die middelmatigheid dan ben je geen toerist want: “ik ben zo niet maar een onafhankelijk reiziger”! Waarschijnlijk ergerde deze jonge Italiaan met zijn vriendin zich, zich net zo als ik aan andere toeristen. Bijvoorbeeld toen die keer in een eeuwenoude Khmer tempel met van die op het eerste gezicht hippe en independente amerikaanse meisjes met rugzak, kunstnagels en iPhone. Ze kwebbelde constant en klaagde midden in de jungle over de kwaliteit van de Bangkokse McDonald  of aan die ene Nederlander die midden in het nergens van niets op zijn hippe fiets een scene trapt omdat het ananassap uit een fles van een supermarktje komt en dus niet vers is. Zijn toeristische droom van ananassen die groeien aan elke boom waaraan ik mijn dure ingevlogen fiets vast klink, werd wreed verstoord.  
Toerist zijn is soms teleurstellend omdat je verwacht gelijkgestemde zielen aan te treffen op je door jezelf zorgvuldig uitgekozen, magische plekken op aarde onder een onbekende sterrenhemel. Meestal blijkt dat een arrogante illusie. Een idee-fixe.

Foto Venetië 2008 in de ochtend.
Honderden toeristen op het cruise schip Carnival Freedom bekijken Venetië vanaf grote hoogte met een vers glas sinaasappelsap in de hand.

In Rotterdam komen hoogstens 9 cruise schepen per jaar, maar Rotterdam kan wel de allergrootste schepen aan zoals de Queen Mary II. Foto in de stromende regen mei 2010

Venetië waar ik nu al weer voor de vierde maal kom, verwerkt zonder met haar ogen te knipperen zo’n 11 miljoen toeristen per jaar. Wat komen al die mensen daar doen? Nu, Venetië is nu eenmaal  fantastisch, komma punt. Er zijn drie vliegvelden, er is de ferro via met een “must seen” station en er komen 650 cruiseschepen per jaar. Dat is 1.8 cruisschip per dag tegenover 100 in Amsterdam en 9 in Rotterdam. Het knappe van Venetianen is hun beleefdheid en geduld. Terwijl je in Londen, Amsterdam tamelijk  onbeschoft wordt bediend, doet men in Venetië alles voor je. Ik bezoek met mijn vriendin in de buurt van mijn slaapplaats ver van het San Marco plein een typische Italiaanse Osteria op en word vrienden met de eigenaar door bloedig Italiaans trachten te spreken. Zo worden wij verwend tot aan ons vertrek. We genieten van verse spaghetti, heuse buffelmozzarella, ham, schapenkaas, duistere zure visprutjes, gefrituurde vis, vongole en vele koffie’s met zoete taartjes.
Ondanks  faillissementen en ontslagen in architectenland- er is geen werk en ook ik ben hard aangeslagen dit jaar- is het een leuk treffen op het Biënnale terrein waar het wel 33 graden Celsius is. De tentoonstelling van het Nederlandse paviljoen is geheel opgebouwd uit het TU-Delfts blauwe Rem Koolhaas-school piepschuim. Het geeft een raak en beklemmend en prachtig beeld van de leegstand.

Het  Nederlands Rietveld paviljoen dat is ingericht door de broertjes Rietveld, (geen familie) is behalve 4326 schaal modellen zwevend op staaldraad en een fraai (must see) Joost Grootens boek geheel leeg. Alras ontstaat het gerucht dat er iets te zien valt in het Nederlands paviljoen en zo wordt het overspoeld door geïnteresseerde journalisten. Voor Nederland maak ik foto’s voor de Architect, maar ook voor kranten als Trouw, Volkskrant en NRC-Handelsblad. Er blijkt een grote behoefte te zijn aan beeld.

Het lege Nederlandse Rietveld paviljoen behalve 4326 schaal modellen zwevend op staaldraad en een fraai  Joost Grootens boek: LEEG

In 2002 werd  in het Rietveld paviljoen tijdens  de tentoonstelling Fresh Ffacts Young Dutch Architecture 2002 de parasite getoond van Korteknie Stuhlmacher architecten.  Foto september 20002

Thans staat de gesloopte Parasite leeg en verlaten te verrotten op het RDM terrein te Heijplaat waar het schip de SSRotterdam in 1959werd gebouwd. Foto zomer 2010.

De SS Rotterdam is een duur voorbeeld van permanent hergebruik. Het heeft onder vele vlaggen en namen Venetië aangedaan. Foto november 2009

Over lege gebouwen, slopen en of hergebruiken gaat de tentoonstelling van Nederland en dat past  in het thema van hoofdcurator Kazuyo Sejima. Sejima toont architectuur die lokale tradities opneemt en op een vrolijke, heldere en nieuwsgierige manier experimenteert met sferen, stemmingen en omgevingen.

Kazuyo Sejim van Sanaa is  drie turven hoog en wordt door mij zeer bewonderd. Zij is buitengewoon vriendelijk en vrolijk. U begrijpt: ik ben dol op haar. Foto 27 augustus 2010.

Gebouw voor Dior, Omotesando, Tokyo (Japan) door SANAA. Foto november 2007.

Cor van Zadelhoff, oprichter van DTZ, is kort door de bocht “hoofd lege gebouwen Nederland” te noemen en was spreker tijdens de opening in het Nederland paviljoen op vrijdag 27 augustus. Op de foto met Liesbeth van der Pol, let op de zwevend maquettes links boven in beeld.

De tentoonstelling VACANT.NL Where Architecture meets idees is een pleidooi van Rietveld Landscape voor intelligent hergebruik van tussentijds leegstaande gebouwen, om creatief ondernemerschap en innovatie te bevorderen. Het is een goed initiatief en sluit perfect aan bij de plannen van bijvoorbeeld Artpark in Rotterdam www.artpark.nl

Interieur Nederlands paviljoen 2010 net voor de presentatie van magazine  Volume / Vacant NL

Rem Koolhaas  sprak in Het Rietveld paviljoen over zijn vrijwillige detentie ervaring

Gelauwerde Gouden Leeuw Rem te zien bij zijn OMA tentoonstelling in het Italiaanse paviljoen

 
Werk van OMA in  Syrië, te zien in Venetië

 
Rem op de tentoonstelling Preservation, vrijdagochtend 27 augustus 2010

De opening van het Nederlands Paviljoen op 27 augustus bij 33 graden

Dit gebouw staat al 39 jaar leeg, staat op de gevel van Rietvelds’s paviljoen gebouwd in 1954. Want het paviljoen is steeds maar drie maanden per jaar in gebruik voor kunst en architectuur en bruist dan van het leven, van mensen en ideeën. Maar inderdaad voor de rest van het jaar leeg, zoals haar tentoongestelde 4326 broertjes en zusjes in Vacant.NL. Dat hebben de curatoren goed laten zien en dat geeft stof tot denken. De gehele Biënnale zet aan tot denken want er is veel te zien wat werkelijk interessant is. De 3D Cinema doet zijn intrede, zoals likkebaardend over de top in het paviljoen van Australië. De tentoonstelling in het Britse paviljoen is prachtig. Roemenie doet je weer schrikken. De Arsenale doet je stilstaaan. Kortom een geslaagd  geheel omdat het wat architectuur betreft weer over architectuur gaat, over organiseren en oplossen. Ook wat mij betreft is het dan ook echt de moeite waard om af te reizen naar het fraaie Venetië.