Wateringse Veld 2010 : de voltooide VINEX

Het landschap in het Wateringse Veld ontstond rond 4000 jaar voor Christus. Eerst waren het vooral duinen en strandwallen die zich langs de kust uitstrekten. Maar langzamerhand ontstonden tussen de strandwallen veengebieden. Mensen kwamen vanaf 3500 – 3000 voor Christus in het Wateringse Veld wonen. Droge en natte perioden wisselden elkaar af en bossen maakten plaats voor moerassen.

Vanaf ongeveer 500 voor Christus de midden ijzertijd, werd de invloed van de zee sterker. Vanuit de Maasmonding drong het water achter de duinen het land in. Hierdoor ontstonden in de veengebieden veel grote en kleine kreken en geulen. De weidegronden in het veengebied werden hierdoor minder toegankelijk. Sinds de steentijd hebben er mensen in het gebied rond het Wateringse Veld gewoond.

Droge en natte perioden wisselden elkaar af en bossen maakten plaats voor moerassen. Afbeelding: J. Voerman Junior uit 1937 Jac. P Thijsse beschrijft in 1937 in WAAR WIJ WONEN.Hoe zal ons land eruit zien wanneer het onbewoond was gebleven? De duinen zouden er nog wel zijn, misschien wat meer verbrokkeld en met grote gapingen. Tusschen die gronden en duinen zou het er raar uit zien. Allemaal slibbanken en zandbanken, veenmoeras, plassen en brede trage waterlopen, met af en toe een frisschen stormvloed en overstroming. Nu moet u dat niet te somber voorstellen, want de zon zal evengoed schijnen en het zou u aan kleur en leven niet mankeren.

Niet verwonderlijk, die bewoning keer op keer. Het is een fijne plek, de lucht warmt op in de duinen en duwt stijgend, de wolken weg. Is het in Delft bewolkt dan is het zonnig in Wateringen. Het licht is er mooi. Ik kwam er graag het was er in 1999 on-Randstedelijk stil. Ik parkeerde mijn auto bij een verlaten tuinderwoning uit en zat op een achter gelaten plastic Hartmann stoel in de zon tussen de bloeiende narcissen en wandelde met de zware Penta67 in mijn eentje rond in wat nu is het Hoge Veld. Het voelde er goed, warm en aangenaam. Dat vonden de Romeinen ook al. Sinds 1996 hebben archeologen op ongeveer 25 plaatsen in het Wateringse Veld onderzoek gedaan. Dit heeft een beeld opgeleverd van de leefwijze van de prehistorische, de Romeinse, en de middeleeuwse mens. Ook in de Romeinse tijd werd het Wateringse Veld bewoond. Vanaf het begin van onze jaartelling tot 270 na Christus woonden de Cananefaten, onze voorouders. Ratten eters volgens de Romeinen die Nederlanders minachten. Zij vestigden zich op de oeverwallen langs de Gantel, de getijdenkreek die toen ter hoogte van het huidige Oosteinde stroomde.In de 1e eeuw na Christus bouwden zij op een hoog gelegen deel van het landschap boerderijen. De bewoners hielden zich bezig met landbouw en veeteelt. In de tweede helft van de 3e eeuw werd de nederzetting verlaten, waarschijnlijk doordat het gebied natter werd door een klimaat verandering.

Lage Veld: Hier vonden de eerste onderzoeken plaats. De oude duinen liggen hier welke sinds de prehistorie werden bewoond.

Parkbuurt Oosteinde: Hier vonden archeologen in 1997 vier mijlpalen uit de Romeinse tijd. Deze stonden langs een weg die ongeveer ter hoogte van het Oosteinde lag. Ook vonden ze boerderijen en graven uit de Romeinse tijd.

Hoge Veld: Hier hebben archeologen delen opgegraven van een zeer groot nederzettingencomplex uit de Romeinse tijd. De nederzetting strekt zich uit tot ver in Wateringen.

Wateringse Binnentuinen en Erasmus Veld: Langs de Noordweg loopt een rij duinen die sinds het late neolithicum (late steentijd) bewoond werd. Hier hebben archeologen resten uit de steentijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de late middeleeuwen aangetroffen.

In 1997 na generaties lange glastuinbouw werden 120 tuinderijen opgekocht in de Wateringse en Wip polder voor de bouw van 7600 woningen = 20.000 mensen voor de Vinex locatie Wateringse veld in 1997. Twee jaar later krijg ik de opdracht om deze ontwikkelingen te fotograferen.

Anthuriums en de Westlander druif in 1999.Een foto-opdracht voor 11 jaar.

Wateringen 1999 thans Hoge Veld. Links boven mijn rustplek.

Wateringse veld Den Haag Foto 1999. Athenesingel.

Gesloopte kassen 1999. Peter Verschuren van bureau Wissing maakt een ontwerp van wat nu is het Wateringse veld. Op de foto de plek waar architect Marlies Rohmer zal gaan bouwen in 2002 op Het lage veld. Het Wateringse Veld moet een echte Haagse stadwijk worden met het karakter van een tuinstad.Met acht verschillende buurten, verdeeld door het natuurlijke hoogte verschil in het Lage Veld en het Hoge Veld. Elke buurt vormt een eenheid heterogene buurten in de homogene wijk noemt men dat. Lange Lanen, veel waterpartijen en overvloedig groen omgeven de buurten die qua indeling en architectuur sterk verschillen. En ik moet constateren: de stedenbouwkundige opzet en de zorgvuldige uitvoering met het vele water en bruggetjes is geslaagd.

Voor de kunsttoepassingen werd gekozen voor het Bomenmuseum. Herman de Vries, Beeldend Kunstenaar en botanicus bedacht een verzameling bomen verdeeld over de gehele wijk. Honderden bomen. Geselecteerd uit driehonderd boomsoorten uit alle windstreken met als doel een zo groot mogelijk variatie te laten zien. Ontwerpers en boomdeskundigen van de Gemeente zoeken voor elk soort een geschikte bodem en straatprofiel. Omdat de namen deel uitmaken van het kunstwerk -wat dacht u van Valse Christus Doorn, Gleditschia Tricantos - is er een speciale tegel met de naam aan het begin of eind van de straat. In 2009 is er voor de bewoners een speciale Gids bij het Bomenmuseum uitgegeven.

Die architectuursmaak wordt bepaald door MAB Bouwfonds die sinds 1995 samen met de gemeente Den Haag de Ontwikkelings Combinatie Wateringse Veld vormt. De architectuur is behoudend en niet in het oogspringend, modern is gezellig. Maar nieuw is de retrobouw in deze periode. De afwerking van de openbare ruimte met veel ceramisch steen, overdadig groen, vele speelplaatsen, bruggetjes en noem maar op is onberispelijk en verdiend een pluim. Bij de planvorming hield men rekening met oorspronkelijk landschappelijk elementen zoals watergangen of de linten met oorspronkelijke bebouwing. Er werd voor het eerst duurzaamheid op grotere schaal geïntroduceerd. Zoals zonnepanelen, gesloten waterhuishoudsystemen en een vernuftig hemelwater afvoer systeem in Parkbuurt Oosteinde. Op 23 augustus 1998 rijdt voor het eerst de tramlijn 17 naar de bouwplaatsen van het lege Wateringse veld. Een omstreden achteraf uitstekende beslissing.

Op 4 september 1999 krijgen alle bewoners het Bewonersboek, speciaal ontworpen met vele foto’s over der groei van de wijk en geschiedenis van de woonplek. Het bewonersboek is geïnitieerd door dhr. F. van der Woude van het OCWV. De respons is zeer positief. In 2005 werd met een groots Hemelwaterfeest en een tweede fotokatern over de totstandkoming van het grote Hemelwater en ander uitbundig gevierd.

De Athenesingel 2000. In het felbegeerde tuintje naast het gescheiden afval.

Nabij Dublinweg 2000 Parkbuurt Oosteinde

Woningbouw Marlies Rohmer Laan van Wateringse veld foto 2009

Wim Sonneveld plantsoen 2007. De jaren vijftig wijk in nieuw Haagse traditie van Mullenes en Mullenes Architecten.

Wateringse Veld is een staalkaart met het beste uit de Nederlandse architectuur traditie volgens stedenbouwkundig supervisor Peter Verschuren in 1999 van Wissing stedenbouw en ruimtelijke vormgeving: “lang voordat familie Pronk of Aksu nog maar dacht aan verhuizen naar het Lage veld, dacht de architect al aan hen als toekomstig bewoners in de wijk van goede Haagse huize.”

Feitelijk een Haagse wijk om de middeninkomens voor de stad Den haag te behouden.

Als antwoord op de hoogbouw van de nabijgelegen wederopbouwwijk DenHaagZuidWest krijgt Hoge Veld een stedelijk karakter. Architect de Cie Frits van Dongen.

De inrichting van de openbare ruimte in het Wateringse veld is zeer zorgvuldig. Op de achter grond ontwerp van Soeters en van Eldonk architecten.

De folly op de Laan van Wateringse Veld, geheel natuursteen, markeert het Hoge en Lage veld- een hoogte verschil van 3 meter ontworpen door Wissing. In het westen stond de glastuinbouw in het oosten de nattere weilanden.

Uitzicht Folly 2008

Landschap Hoge Veld 2008

Van goede Haagse huize op het Lage Veld. Op het Luchtenburgplein in het Wateringse Veld ligt een bijzondere kinderspeelplaats. Vlakbij is namelijk een Romeinse boerderij met een veekraal opgegraven. De speelplaats is zo ingericht dat te zien is waar de Romeinse boerderij heeft gestaan.

Kunstwerk op het Hoge Veld van Marjan Schoenmakers poëzie op betonnen kade wanden en hout langs het water op het Hoge Veld. Oplevering 2010.

De afwerking van de openbare ruimte met veel ceramisch steen, het overdadig groen, vele speelplaatsen en noem maar op is onberispelijk.

Bij de planvorming hield men rekening met oorspronkelijk landschappelijk elementen.Frits van Dongen de Cie 2009.

Luchtfoto 2009. Lage Veld. Centrale Laan op Wateringse Veld overbrugt het Weerwater naar parkbuurt Oosteinde verder achter naar de blokkenstructuur van het Hoge Veld.

Waterlandsingel met zicht op de bovendijk en het Weerwater 2005

Het Weerwater met brug en metalen fietsbrug. Links parkbuurt Oosteinde met gescheiden hemelwaterafvoer systeem welke op kunstige wijze via twee watervallen stroomt in het Weerwater. Rechts Lage veld en rechts achter: de eilanden.Daarachter Rijswijk.

  De nieuwe natte gronden in de eco zone. Een fraaie overgang van oud naar nieuw landschap. Het Weerwater kan als buffer gebruikt worden bij ongewoon hoge regenval: noodzakelijk in het verglaasde Westland. Natuurgebieden van Madestein en Midden Delfland hebben verbinding met deze zone zodat plant en dier kunnen reizen. Uit de Cessna 2009

Een oude boerderij linksonder op de foto leeft voort als stadsboederij en heeft door de hoge ligging een pracht uitzicht.2009

Water, lucht en licht spelen de hoofdrol bij de twee watertafels van kunstenaar Eric de Lyon, die in parkbuurt Oosteinde laten zien en ervaren hoe water, na een forse bui regen stroomt via twee tafels van hoog naar laag in het Weerwater. Zeer geliefd bij vogels.

Het Wateringseveld heeft een eigen 5 km lange wandelroute. Volgens de Wandelkaart bij het Bomenmuseum: een wandelroute door Wateringse Veld Zuid.Onder de arm dient men het prachtig en gezellig vormgegeven Gids bij het Bomenmuseum mee te dragen. Alle boomsoorten worden uitgebreid beschreven verder veel foto’s en botanische afbeeldingen en met wandelkaart.

Hoed u voor de potige ganzen welke veel ontregelen: het woon en wandel verkeer op de Laan Wateringse Veld in 2009.

Boeken

Gids bij het Bomenmuseum 2008 te verkrijgen bij OCWV Tomatenlaan 10 Den Haag
Tien jaar Wateringse Veld 1997-2007
Wateringse Veld in Beeld: Tweede Katern voor het bewoners boek naar een ontwerp van Volta.
1996-2005