blog

SXSW of de Salone del Mobile?

Architectuurproducten

‘Consumenten willen oplossingen, geen meubels’ stelde Meubel, het vakblad voor de interieurbranche, onlangs. Deze uitspraak haakte aan bij een gedachte die ik kreeg toen ik me voor mijn werk meer met online producten wilde gaan bezighouden. Kan digitale technologie niet veel slimmere oplossingen leveren voor de vragen en problemen van deze tijd dan producten of meubels? Moet ik volgend jaar naar SXSW in Austin, Texas in plaats van naar de Salone del Mobile in Milaan?

SXSW of de Salone del Mobile?

 

 

Het is niet alleen de economische crisis die de interieurwereld raakt, maar ook de omwentelingen in de retailsector. Er wordt minder ge- en verbouwd en daardoor minder ingericht. En net als andere winkeliers merken ook interieurretailers dat webshops en andere diensten die het winkelen gemakkelijker maken, veel omzet wegkapen. Helaas zet de crisis niet aan tot anders handelen, constateert vakblad Meubel. “Meubelfabrikanten zetten zich te weinig in om de consument te bereiken”, zegt het CBM in een artikel in dit blad. Omdat de woonbranche teveel blijft hangen aan de vaste posities in de verkoopketen, wordt de consument niet in voldoende mate verleid tot nieuwe aankopen, concludeert de branchevereniging voor de Nederlandse interieur- en meubelmaakindustrie.

Netwerksamenleving

Nu aan al onze primaire behoeftes eigenlijk is voldaan, wordt het natuurlijk steeds moeilijker de consument te overtuigen dat een nieuw werkmeubel of keukenapparaat zijn leven gemakkelijker of beter maakt. Daarbij zijn het niet langer producten die ons leven comfortabel maken, maar diensten. Diensten die mogelijk worden gemaakt door internet en digitale technologieën, vaak in de vorm van apps op onze smartphones en tablets. Diensten die inspelen op de veranderde behoeftes die de omwenteling naar een netwerksamenleving met zich meebrengt. De meubelindustrie speelt daar amper of te langzaam op in.


Met een tablet is het verlichtingssysteem Hue van Philips te bedienen. In de fitting van de lampen zit de electronica die daarop reageert.

Nu iedereen overal en altijd toegang heeft tot dezelfde informatie dankzij internet, ontstaan structurele veranderingen in de machts- en productieverhoudingen. Gemeenschappen ontstaan rondom gedeelde interesses, opvattingen en behoeftes, op sociale media als Twitter of door particulieren opgezette diensten als Thuisafgehaald.nl en de Kredietunie

Door de vernetwerking van de samenleving verschuift de invloed van instituties naar individuen en platformen. Productie- en distributieketens worden korter en stappen daartussenin verdwijnen. Bottom up-initiatieven als Broodfonds, Airbandb en Buurtzorg maaien steeds vaker het gras voor de voeten weg van hun commerciële tegenhangers. Ook de traditionele amusementskanalen krijgen concurrentie: zo laat YouTube de makers van de best bekeken filmpjes inmiddels hun eigen programma’s maken die alleen bij hen te bekijken zijn.

Kraamkamer van ideeën

Deze nieuwe ontwerpen zie je niet op de Salone del Mobile in Milaan, maar wel op SXSW. Op dit festival in Austin, Texas (VS) komt een technologische avant-garde bij elkaar om nieuwe concepten te pitchen, ideeën te delen, financiers te vinden en producten te lanceren. Iedereen die met iets nieuws bezig is op internet wil hier zijn. Twitter en Foursquare kwamen hier tot bloei, door de early adopters die in grote getale met deze apps aan de slag gingen. Ook Airbnb, de site die mensen hun eigen huis tijdelijk verhuren aan gasten over de hele wereld, zag op SXSW het levenslicht.

“Hier zie je het failliet van de oude industrie”, vertellen Wilbert Baan en Marco van Heerde van digitaal ontwerpbureau Somehow in Amsterdam mij. “Op SXSW zijn zo ontzettend veel ontwerpers en andere mensen met goede ideeën aanwezig, meer dan alle fabrieken ter wereld ooit in dienst kunnen hebben. Innovatie gaat bovendien veel harder op het open en platte platform dan in de gesloten hiërarchische omgeving van een multinational.”

 
De Lockitron is een deurslot dat contact maakt met internet en is via de smartphone aan te sturen.

Internet maakt product slimmer

Baan constateert dat internettechnologie zich in alle sectoren ergens tussenwringt. “Een product is niets meer zonder een dienst. De software houdt zaken voor je bij, verandert je gedrag, via internet en je smartphone te bedienen.” Hij noemt het idee van Lockitron, een deurslot dat je van afstand kan bedienen, de DoorBot, een slimme deurbel waardoor je overal ter wereld kan zien wie er voor je deur staat. Of Nest, de zelflerende thermostaat, ontworpen door Apple-designer Tony Fadell. Door te rapporteren hoe je met de huistemperatuur omgaat en je aan de hand daarvan besparingsadviezen te doen, gecombineerd met bediening via je smartphone, maakt deze thermostaat je leven beter en gemakkelijker. Hij ziet de Nest op termijn de rol van de energieleverancier overnemen. “Al die informatie kun je gebruiken, om je gedrag te veranderen, om het milieu bijvoorbeeld minder te belasten. Dat kan via internet, daarom maakt het je leven leuker, het voegt waarde toe”, aldus Baan.

 
Met de DoorBot kun je (ook als je niet thuis bent) zien wie er aan de deur staat.

Machtsverhoudingen kantelen

Daarbij verandert internet de verhouding tussen industrie en ontwerpers: crowdfundingsplatforms als Kickstarter worden digitale showrooms, waar ontwerpers zelf hun producten kunnen pitchen aan een groot, internationaal publiek. Leurden ze eerst met hun ontwerp langs producenten, nu zien ze aan de hand van een prototype zelf meteen of er vraag naar is. Zo krijgen ze ’t geld bij elkaar om een eerste oplage te produceren en doen ze vervolgens rechtstreeks zaken met klanten, via de eigen webshop of via online platforms als Etsy. Via sociale media krijgen – vooral de mediagenieke – ontwerpen een nog groter publiek en bereiken ze zo de traditionele media.

De zelflerende thermostaat Nest, ontworpen door Apple-man Tony Fadell.  

“Grote bedrijven verliezen hun functie als poortwachter voor de consument. Fabrieken zijn geen innovatieplekken meer, maar verworden tot productie- of distributiehuizen”, aldus Baan. Maar het is niet zo dat ze elkaar niet meer nodig hebben: “Want als een ontwerp erg populair wordt, kan een ontwerper dat in zijn eentje niet meer allemaal produceren en verzenden. Een fabriek als Philips wel, die heeft daarvoor alles in huis. Dan kun je als producent een partnership met een designer aangaan, en alsnog samen het product verbeteren. Omarm dus die verandering, laat je oude rol los, maar stel je faciliterend op, want de innovatoren hebben nog steeds behoefte aan je kennis en ervaring.” Wellicht een goed advies voor de meubelindustrie? Op mij werkt het techno-optimisme in ieder geval aanstekelijk.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels