blog

Design als strategie

Architectuurproducten

Hoe houd je een ontwerptraditie uit de jaren zestig levend? Hoe ziet de toekomst van industriële productie er uit? En hoe speel je als sanitairmerk in op de veranderende eisen van de grillige consument? Met deze vragen reisde ik af naar de fabriek van VOLA in Denemarken. Bescheiden maar vastberaden houdt het familiebedrijf ook voor de toekomst vast aan design.

Design als strategie

De broers Carsten en Poul Overgaard zijn de tweede generatie die het familiebedrijf VOLA leiden. De zonen van oprichter Verner Overgaard, die in 1873 het kranenmerk oprichtte, wisten het na 1988 uit te bouwen tot een internationale onderneming met vestigingen in acht landen. Recent is een showroom in Sjanghai geopend en onlangs is de fabriek gemoderniseerd door middel van productietechnieken uit de auto-industrie en verduurzaamde productieprocessen.

Design eerst

De aangetrokken Sales & Marketing Manager Birthe Tofting haalde op haar beurt de nieuwe ontwerpers van Aarhus Arkitekterne binnen. Voortbordurend op het erfgoed van Arne Jacobsen ontwikkelen zij nieuwe producten voor VOLA, zoals een handdoekwarmer, vrijstaande kranen en in de wand geïntegreerde afvalbakken en tissuehouders. Deze noviteiten ontvingen allerlei designprijzen, waarmee VOLA haar traditionele koers opnieuw bevestigd ziet: altijd design op de eerste plek zetten.


Kraan HV1 van VOLA, ontworpen door Arne Jacobsen in 1968.

Dat was al zo toen Verner Overgaard in 1961 de Deense ontwerper Arne Jacobsen vroeg een nieuw sanitairsysteem op te zetten. Het idee van Overgaard was om de leidingen en onderdelen in de muur in te bouwen, zodat alleen de knoppen en de uitloop zichtbaar zouden zijn. Dit was toen een innovatie van jewelste; voor die tijd liepen alle leidingen nog over de muren heen.

Jacobsen had net de architectuurprijsvraag voor het ontwerp van de Deense Nationale Bank in Kopenhagen gewonnen en greep deze kans met beide handen aan. Er ontstond een langdurige samenwerking, die begon met de kraan HV1 en waarin eenvoudige ontwerpen, waarin al het overbodige is weggelaten, het assortiment van VOLA bepaalden.

Robots en handwerk

De gehele productie van VOLA kranen en accessoires vindt plaats in Denemarken, wat vrij ongebruikelijk is in de sanitaire industrie. Tijdens de rondleiding wordt duidelijk waarom: alles onder één dak houden stelt het bedrijf beter in staat toe te zien op de kwaliteit. Ook kunnen ze zo een gezonde werkomgeving en een bewust gebruik van bronnen en materialen waarborgen. Resten messing worden naar een verwerker gestuurd die ze vervolgens weer als staven terugbezorgd, uit die staven worden de kranen vervaardigd. Ook lucht en water worden opgevangen en gezuiverd om weer terug het productieproces in te gaan.

 

Technisch gezien kan alles, want ze investeren veel in innovatie. De modernisering van de fabriek heeft echter geen arbeidsplaatsen gekost: de Japanse robots pakken het lichamelijk ongezonde werk op, zoals het boren en grove polijsten. De werknemers die eerst dit werk deden, zijn omgeschoold zodat ze de robots kunnen programmeren en onderhouden. Het fijnere polijstwerk gebeurt nog steeds met de hand. Voor nieuwe producten in het assortiment die om andere handelingen vragen, worden zelfs aparte machines ontwikkeld door een interne afdeling. VOLA ontwikkelt dus haar eigen gereedschappen om het benodigde design te kunnen leveren.

Innoveren in stijl

Omdat ze een familiebedrijf zijn, hebben de bestuurders bij VOLA een lange termijnplanning. Ze investeren in hun ploeg en zoeken nieuwe ontwerpen die gebruik maken van de kennis en vaardigheden die ze in huis hebben. Uit het interview met Birthe Tofting blijkt dat zij de stuwende kracht is achter de vernieuwing van het assortiment. Omdat architecten graag werken met het merk, luistert ze goed naar wat zij nodig hebben en zo zien nieuwe productseries het licht. Nieuwe ontwerpen worden echter altijd getoetst aan de ontwerpprincipes die Jacobsen aanhield: geometrische vormen, proporties die precies in verhouding zijn en een eenvoudige, tijdloze esthetiek.

 
In de wand weggewerkte afvalbakken: Round Series van VOLA, ontworpen door Aarhus Arkitekterne.

Bescheiden

Daarom kiest het merk ook niet voor sterontwerpers als Philippe Starck of Marcel Wanders. Met het bescheiden bureau Aarhus Arkitekterne, dat in Denemarken vooral bekend is van degelijke ziekenhuizen, startten ze een samenwerking die volledig in dienst staat van het verhaal dat VOLA wil vertellen.
Met de Round Series, een reeks in de muur geïntegreerde afvalbakken en tissuehouders, neemt VOLA een grote stap voorwaarts vindt Tofting. Niet alleen omdat het geen kranen zijn, ook omdat deze serie bepaalt hoe de rest van het assortiment er in de toekomst uit gaat zien. Zo kan het bedrijf een designmerk worden in plaats van een sanitairmerk, waardoor oneindig veel mogelijkheden in het verschiet liggen en de toekomst van het bedrijf is gegarandeerd.

Bekijk in de galerij hieronder de foto’s van mijn bezoek aan de VOLA-fabriek in Horsens en het stadhuis van Arhus dat Arne Jacobsen ontwierp.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels