artikel

Piraeus. Superblok in Hagemeisterhuid

Architectuurproducten

Een superblok in baksteen: het Piraeus-gebouw van Hans Kollhoff en Christian Rapp was in 1994 een regelrechte architectuursensatie. Aan de gevels gebruikte Kollhoff de projectsortering “KNSM” van Hagemeister. De baksteenfabrikant uit Nottuln sneed de sortering samen met de architect op maat, voor het gebouw dat in Nederland baksteen als bouwmateriaal weer op de kaart zette.

Piraeus. Superblok in Hagemeisterhuid

Voor de gevelsteen van het Piraeusgebouw moest Hans Kollhoff naar eigen zeggen uitwijken naar Duitsland om nog een passende klinker te vinden: “Geheel tot mijn verrassing was in die tijd in Nederland – toch het land van de baksteen – nergens een goede steen te vinden.” Kollhoff vond die steen bij Hagemeister, de baksteenfabrikant die al in een eerder project met Kollhoff samenwerkte: het appartementencomplex aan het Louisenplein in Berlijn.

Gedurfde sortering

Hagemeister leverde voor dat Berlijnse Kollhoff-ontwerp een sortering die aan de basis zou komen te staan van de gevelsteen voor het Piraeus-gebouw: de “Louisenplatzsortering”. Een voor die tijd opmerkelijke en gedurfde sortering, door Hagemeister en Kollhoff ontwikkeld naar voorbeeld van de industriële architectuur van Peter Behrens. De “Louisenplatzsortering” bestond uit donkerbruine, bijna roodbruine strengpersstenen, sterk gepatineerd en voorzien van kolenbrandsporen – een atypische sortering voor een tijd waarin bakstenen vooral rood, bruinrood en geel waren. Voor Kollhoff was de “Louisenplatzsortering” een steen waarmee hij zijn solide en sobere stadsblok goed in een stedelijke omgeving kon plaatsen.

Maatpak

Voor het KNSM-gebouw zocht Kollhoff naar een steen vergelijkbaar met de “Louisenplatzsortering”, maar met een iets lichtere bruintoon, toegesneden op de karakteristieken van de Amsterdamse havenlocatie. Dat werd de “KNSM-sortering”, met een lichter bruin, voorzien van antraciete en zilverkleurige accenten, mat en licht glinsterend.

Hagemeister leverde met de “KNSM-sortering” niet alleen een unieke customized sortering, een maatpak voor Kollhoffs gebouw, ontworpen in nauwe samenwerking met de ontwerper. Hagemeister was ook in staat technisch en logistiek aan de vraag van de architect te voldoen en de leveromvang uit één ovenproductie te realiseren en te leveren.

Na Louisenplein en KNSM-eiland waaierden Kollhoffs sorteringen binnen Hagemeister uit in diverse nieuwe baksteenproducten: de meer bruin-zilveren Bostonsortering, de zwart-grijze Alt Berlinsortering en de diepzwarte Manhattansortering, die tot op heden door architecten worden toegepast.

Beeldhouwer

Hans van Dijk beschreef het Piraeusgebouw in 1994 in Archis als volgt: “De gebouwvorm verraadt de hand van de beeldhouwer, die zijn reusachtige object vouwt, plooit, afschuint, er insnijdingen in aanbrengt en veel aandacht besteedt aan de huid die het geheel bijeen houdt.” Die huid, die moest van Kollhoff worden opgetrokken uit natuurlijke materialen: “Het uitgangspunt voor mijn project was […] solide bouw. Daarom mijn keuze voor baksteen en voor de kwaliteit van natuurlijke materialen, zoals ongeverfd cederhout voor de ramen, glas en staal. Zaken waarvan je de kwaliteit ook kunt voelen. Geen siliconen of synthetische verf. Ik denk dat dit woningen worden die we, ook als we al heel oud zijn, nog altijd kunnen bekijken.”

Dit artikel komt uit de publicatie Post Piraeus, bekijk hier meer

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels