nieuws

Winnaars ontwerpprijsvraag ‘Who Cares’ bekend

Architectuur

De winnaars van de WHO CARES wedstrijd zijn tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven bekend gemaakt. Voor de ontwerpprijsvraag voor nieuwe vormen van wonen en zorg werkten twintig teams van ontwerpers, zorgprofessionals en andere innovatieve denkers de afgelopen maanden ideeën uit voor toekomstbestendige woonwijken in Rotterdam, Almere, Groningen en Sittard-Geleen. De jury, onder voorzitterschap van Rijksbouwmeester Floris Alkemade, bekroonde per wijk de beste plannen.

Winnaars ontwerpprijsvraag ‘Who Cares’ bekend

De prijsvraag WHO CARES gaat uit van de gedachte dat een stad die goed is ingericht voor ouderen en kwetsbaren, een goede stad is voor iedereen. Veranderingen in de zorg, demografische ontwikkelingen en een andere kijk op gezondheidszorg vragen om een andere kijk op woonwijken. Voor Floris Alkemade was dit de aanleiding om samen met Pauline Meurs van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving en Gijsbert van Herk, van Stichting Humanitas, op zoek te gaan naar ideeën die een positieve impuls kunnen geven aan woonwijken.

Who Cares_Almere-Haven_Zeep

Expeditie Almere Haven – De kunst van het samenleven

Who Cares Winnaar Almere bloemkoolburenbond

BloemkoolBurenBond en Hedendaagse Hofjes

Winnaars

De winnaars in Almere Haven, Almere
Expeditie Almere Haven | de kunst van het samenleven door Berci Florian, DeVRBLDNG BV
BloemkoolBurenBond en Hedendaagse Hofjes door Peter van Assche, bureau SLA

Care-to-Share prijsvraag Who Cares winnaar Groningen

Care2Share

De winnaar in Oosterparkwijk, Groningen
Care2Share – Oosterparkwijk door Wieteke Nijkrake, NOHNIK architecture and landscapes
Runner-up
Michi Noeki – verbinden en verblijven door Irene Edzes, Vollmer en partners

Who Cares Rotterdam

Who Dares – Carnisse 2027

De winnaar in Carnisse, Rotterdam
Who Dares – Carnisse 2027 door Pi de Bruijn, de Architekten Cie
Runner-up
De Hofjes van Carnisse door Richard Breit, DUTCH urban solutions

Prijsvraag Who Cares - De wijk als thuis

De wijk als (t)huis

De winnaar in Geleen-Zuid/Kluis, Sittard-Geleen
De wijk als (t)huis!, door Helene Houben, Houben Architectuur
Runner-up
Ikigai: Ruimte maken en gezondheid bouwen door Nicole Maurer, Maurer United Architects

Eervolle vermeldingen
Mark_Us Familiehuis door Monique Biloro, Mark_Us Familiehuis
Een meesterlijke community, samen wonen en werken door Sheila Oroschin, The Masters

Achtergrond

Nu steeds meer mensen langer thuis wonen, moet de manier waarop we bouwen op de schop. Dat zegt Rijksbouwmeester Floris Alkemade. Via de landelijke prijsvraag ‘Who Cares’ liet hij tientallen buurtteams plannen uitwerken voor seniorvriendelijker wijken. Ongeveer 85 procent van alle ouderen blijft thuis wonen, maar wijken zijn daar vaak niet op ingericht. De meeste woningen zijn immers gebouwd na de Tweede Wereldoorlog, met oog op gezinnen en groei. “De samenleving is sindsdien radicaal veranderd, maar veel woningen niet”, zegt de Rijksbouwmeester.

Lees ook: Ontwerpprijsvraag ‘Who Cares’

WHO CARES expositie op de Dutch Design Week

Toekomstvisie

Het nieuwe kabinet maakt veel geld vrij voor ouderenzorg in verpleeghuizen, maar heeft volgens Alkemade nog weinig oog voor de gevolgen van de toename van zorg thuis.

“Het is een illusie dat de zorg voor ouderen alleen gebeurt binnen de muren van een instelling. Mensen worden ouder, blijven langer thuis wonen en moeten daarvoor een steeds groter beroep doen op hun omgeving. Het huis en de wijk zijn daarbij ontzettend belangrijk.”

Meer werk maken van toekomstgericht bouwen is volgens hem geen kwestie van geld, maar van visie. “We veranderen snel in een vergrijzende samenleving, waarin iedereen moet meedoen. Het is de kunst om kwetsbaren niet aan de rand van onze samenleving in grote instituten te zetten, maar middenin de wijk.”

De Rijksbouwmeester, de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving (RVS) en Humanitas vroegen daarom twintig teams uit Groningen, Almere, Sittard-Geleen en Rotterdam om plannen waarin bouwen en zorg beter samengaan. Ontwerpbureaus moesten verplicht samenwerken met buurtbewoners en zorgverleners. “Want goede zorg begint bij een beter thuis,” zegt Pauline Meurs van RVS.

De 174 inzendingen die de Rijksbouwmeester kreeg, leverden uiteenlopende ideeën op. In Groningen wil een team bijvoorbeeld mini-ontmoetingsruimtes bouwen op de logische looproutes van ouderen. Maar ook het wonen in hofjes is in veel plannen terug te zien, zoals in Sittard-Geleen. Het ‘woonhof’ wordt herontdekt. “Families delen voorzieningen, in een setting dat ze ook voor elkaar kunnen zorgen”, zegt Alkemade.

Meurs noemt de inzendingen inspirerend, maar mist ook zaken. “Alle plannen maken langer thuis wonen makkelijker, maar er zijn ook mensen die dat net niet redden, maar nog niet naar een verpleeghuis kunnen. Ik had gehoopt op meer plannen voor dit soort tussenvoorzieningen.” Ook zou ze graag zien dat techniek meer aandacht kreeg in de bouwplannen.

De prijsvraag ging over twee rondes. In de eerste ronde zijn uit 174 inzendingen twintig kandidaten geselecteerd voor vier locaties in Almere, Groningen, Rotterdam en Sittard-Geleen. Bekijk hier de winnaars van de eerste ronde.

Eenzaamheid

De Rijksbouwmeester benadrukt dat gebouwen invloed hebben op maatschappelijke problemen. Als voorbeeld noemt hij de toename van eenpersoonshuishoudens en eenzaamheid. “Wijken bieden nu huisvesting, maar dienen niet per definitie de sociale functie. Met anders bouwen kunnen we daar al iets aan doen.”

Expositie

Deze week is tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven de tentoonstelling van prijsvraag Who Cares te bekijken in het Temporary Art Centre (TAC) aan de Vonderweg 1. In de tentoonstelling zijn de inzendingen opgenomen die voor de tweede ronde van de prijsvraag zijn ingediend. Voor concrete wijken in Almere, Groningen, Rotterdam en Sittard-Geleen maakten multidisciplinaire teams een uitwerking van hun visie om deze wijken toekomstbestendig te maken. De tentoonstelling laat een grote diversiteit aan oplossingen zien voor nieuwe vormen van wonen, zorg en ondersteuning. Na de Dutch Design Week reist de tentoonstelling naar verschillende plekken in het land.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels