nieuws

AFFR openingsavond met Freddy Mamani

Architectuur

Met vertoning van een film over de Boliviaanse architect Freddy Mamani is gisteren het negende filmfestival van Rotterdam geopend. Meer dan 600 mensen woonden de opening in de Rotterdamse Schouwburg bij. Volgens festivaldirecteur Joep Mol gaat het goed met het AFFR. Zo goed zelfs, dat het tweejaarlijks festival vanaf nu elk jaar in oktober zal plaatsvinden.

AFFR openingsavond met Freddy Mamani

Curator Jord den Hollander praatte de bezoekers bij over de thema’s, discussies en films van dit festival. Volgens hem zijn architectuurfilms meer dan documentaires over gebouwen; ze vertellen ook hoe en in welke omstandigheden mensen leven en zijn daarmee te beschouwen als een instrument voor stedebouw.

Succes en argusogen

De openingsfilm van het festival was Cholet, een met een kleine handcamera opgenomen en snel gesneden documentaire over de Boliviaanse architect Freddy Mamani. Regisseur Isaac Nieman laat op verbluffend wijze zien hoe deze architect vanuit zijn rurale achtergrond weet in te spelen op de wensen en behoeften van de samenleving in El Alto. De film laat ook zien hoe de gevestigde orde met argusogen en haast dédain naar dit werk kijkt.

Architect of décorateur

Volgens deze vertegenwoordigers is Mamani helemaal geen architect, maar een décorateur. Zijn gebouwen vallen bij de academici niet in de smaak. Maar de bevolking van El Alto, de tweede stad van Bolivia, vindt zijn gebouwen geweldig. Mamani is een Aymara, en zijn succes laat zien dat je in Bolivia ook als indiaan wel degelijk iets kunt bereiken.

Koekenbakker of architect

De film doet meer dan het werk van de architect tonen en gaat uitgebreid in op de samenleving die door de architect wordt bediend. Wat is het geheim van Freddy Mamani? De film laat mensen aan het woord die Mamani zien als een koekenbakker, maar ook dat zijn werk navolgers heeft en sterk gekopieerd wordt. Hoe valt zijn succes te verklaren?

Informele economie en feesten

Allereerst, zo leert de film, rust de samenleving in El Alto volledig op de informele economie. Geld is goed, vinden de bewoners. Banken spelen geen enkele rol van betekenis, alles wordt contant betaald. Niet minder van belang zijn de feesten die de bewoners onophoudelijk organiseren. Deze feesten spelen een wezenlijke rol in hun onderlinge communicatie.

Complexe doorsnede

Tot slot is de architectuur van Mamani bepaald uitbundig te noemen. Waarom is dat? Daarmee laat je je buren zien dat je het hebt gemaakt. De gevestigde orde bestempelt dit als ‘facadisme’. Dat gaat echter voorbij aan de complexe doorsnede die de gebouwen hebben: winkels op de begane grond, daarboven een of twee verdiepingen met feestzalen en daarboven de woningen, met als bekroning een Cholet, een hut op het dak.

Identiteit

Mamani is extreem succesvol. De regisseur vertelde dat de architect in tien jaar tijd minstens 80 gebouwen realiseerde, een voor veel architecten onhaalbare hoeveelheid werk. Maar zegt de regisseur, Mamani maakt meer dan alleen gebouwen, hij geeft de bewoners een identiteit en surft mee op het succes van president Evo Morales. Kitsch is het daarom zeker niet wat deze ‘Ando van de Andes’ maakt.

De film Cholet wordt 6 oktober 2017 om 22:30 nogmaals vertoond in Lantaarn het Venster.

AFFR

De negende editie van AFFR vindt plaats van 4 t/m 8 oktober 2017 in LanterenVenster. Dit jaar zoomt het festival in op de stad als commodity. Onder het thema City for Sale onderzoekt AFFR de gevolgen van internationale kapitaalstromen op de samenstelling van de stad en zijn inwoners; gebouwen als investeringsmodellen; architectuur als toeristische trekpleister; en de stad als verdienmodel.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels