nieuws

Archiprix, en dan? – Giel Sengers

Architectuur

Giel Sengers bracht met zijn afstudeerproject een hommage aan de Waalse mijnregio Borinage. Zijn voor de Archiprix genomineerde ontwerp vormt een poëtische boodschap over mentale desolaatheid. Benieuwd naar zijn ervaringen trof ik hem in zijn woonplaats Nijmegen, waar we spraken over verloren verledens en plannen voor de toekomst.

Archiprix, en dan? – Giel Sengers

Hommage au Borinage
In 1878 arriveerde Vincent van Gogh in de Borinage om te prediken. ‘Ik ken nog geen beter definitie voor het woord kunst dan deze: de werkelijkheid, de waarheid, doch met eene beteekenis, met eene opvatting, met een karakter,’ schreef hij diepgeraakt en hij besloot kunstenaar te worden. De Borinage is getekend door de zware mijnarbeid die hier 350 jaar lang het bestaan definieerde. Hoewel de mijnen in de jaren zestig zijn gesloten, leeft de historie voort in de trieste afvalbergen en de herinneringen van de bewoners. Maar de mijngeschiedenis zelf is voorgoed onder de grond verdwenen en letterlijk in rook opgegaan.

Archiprix_1
Giel: ‘Terril Saint Antoine Escouffiaux biedt een indringend uitzicht over de streek en haar tientallen terrils die je roerloos aankijken.’

Giel Sengers (36) voelde zich aangetrokken tot deze desolaatheid. Twee jaar lang verdiepte hij zich voor zijn afstudeerproject Homage au Borinage in de ziel van het gebied en van haar inwoners. Zijn doel was om de sombere maar trotse herinnering gestalte te geven. Dit resulteerde in een parcours van atmosferische ervaringen, waarbij de bezoeker na een wandeling door een getekend landschap afdaalt en verblijft in het verleden. Het interieur vormt een spel van donker en soms licht en is met staal en hout ingegraven in een van de oudste terrils (mijnafvalbergen) van de regio. Het verleden is vastgelegd in beton, maar om ‘de geest van de Borinage echt te kunnen vatten moest al het werk verloren gaan.’ Giel besloot alles te verbranden, ‘waardoor het grimmige karakter van de mijnen tastbaar werd.’

Hommage au Borinage - het exterieur

Hommage au Borinage – het exterieur

In Nederland leverde deze poëtische opgave hem, naast een nominatie voor de Archiprix, de Schreuderstudieprijs op. Deze award wordt tweejaarlijks uitgereikt aan een opvallend afstudeerproject op het gebied van ondergronds ruimtegebruik. ‘De studie van Giel Sengers getuigt van een grote verbeeldingskracht en is weergegeven door indringende beelden van een hoogwaardige, artistieke kwaliteit die op het netvlies kleven,’ sprak de jury lovend.

Hommage au Borinage - het interieur

Hommage au Borinage – het interieur

Ook in België leidde het project tot lovende reacties. De Borinage is een vergeten gebied, wat leidt tot bitterheid onder haar trotse bewoners. Ze zijn geïnteresseerd in het verhaal dat het ontwerp vertelt. Samen met een aantal bevlogen inwoners onderzoekt Giel de mogelijkheden om het plan te realiseren.

V
an interieur naar architectuur
Voordat hij aan de ArtEZ Academie van Bouwkunst begon, had Giel al een aantal jaar ervaring als ontwerper. Terwijl hij een interieuropleiding in Eindhoven volgde, werkte hij bij verschillende bureaus waardoor hij wist dat hij architect wilde worden. Hij ging aan de slag bij architect Pieter Oosterhout en begon aan de Academie in Arnhem.

Inmiddels werkt Giel als architect bij Oosterhout Architecten. Of hij merkt dat de gevolgen van de crisis uit het architectenlandschap wegtrekken? Niet echt. ‘De bouw trekt aan, maar de architectuur blijft achter. We moeten als architect weer bewijzen wat we betekenen voor de gebouwde omgeving.’ Hoewel de keuzeruimte is gekrompen, lukt het bureau Oosterhout om kansen te creëren en aan interessante architectonische opgaven te werken.

Woning in het buitengebied van Beuningen (beeld: Oosterhout Architecten)

Woning in het buitengebied van Beuningen (beeld: Oosterhout Architecten)

Op dit moment werkt Giel aan een conceptuele woning in het buitengebied van Beuningen. De context is typisch Nederlands: het plot ligt tussen de weilanden achter een dijk langs de Waal en kijkt uit op een kolk. Belangrijk is dat de toekomstige woning zich inpast in dit landschap. De architecten besloten om te werken vanuit een archetypische schuurwoning. Door een deel van het volume open te houden maar de stalen constructie voort te zetten vloeit het landschap door in de woning.

Archiprix_Giel Sengers

Het landschap loopt door in het gebouw (beeld: Oosterhout Architectuur)

Verhalenarchitectuur
In zijn afstudeerproject heeft Giel voor zichzelf bevestigd wat architectuur voor hem betekent. Architectuur moet een verhaal vertellen, over de gebruikers of bewoners, de omgeving, de historie, de toekomst. Met een open blik naar de toekomst en een voorliefde voor een poëtische en atmosferische context, hoopt Giel over 20 jaar terug te kijken op een oeuvre dat van diepere betekenis is voor de gemeenschap.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels