nieuws

Van ergerlijk naar moeiteloos – Beschikbaarheid van informatie tijdens het reisproces

Architectuur

Weet u nog de laatste keer dat u de trein nam in het buitenland en moeite had om de vertrekinformatie te begrijpen? Herinnert u zich die keer nog dat u met zware koffers en dreinende kinderen naar een taxi zocht? Of toen u een fiets wilde huren in een andere stad om naar uw afspraak te gaan?

Van ergerlijk naar moeiteloos – Beschikbaarheid van informatie tijdens het reisproces

Als dit allemaal soepel verliep was de informatievoorziening op orde en weet u waarschijnlijk niet eens meer hoe de bewegwijzering er uit zag. Als u door het gebrek aan duidelijke informatie flink geërgerd raakte en uit pure frustratie de eerste beste persoon met een uniform aanklampte, was de wayfinding waarschijnlijk een rommeltje.

In alle omgevingen waar acties verwacht worden van de gebruikers, is het van essentieel belang dat de informatievoorziening doeltreffend is en in alle stappen van het reisproces goed op elkaar aansluit. De basis van goede wayfinding is een intuïtieve architectuur, die ruimtelijke ordening en structuur aanbrengt. Een logische inrichting benadrukt routes en faciliteiten. Daarnaast is goede informatievoorziening nodig, om de routes te verwijzen; een overzicht van faciliteiten te geven; informatie en instructies te geven en bestemmingen te identificeren.

In elke omgeving moet zowel de incidentele als de frequente gebruiker zijn weg kunnen vinden, ook in afwijkende situaties zoals tijdens een verbouwing. De gebruiker, dat zijn wij tenslotte allemaal. De architecten en bouwkundigen die het gebouw ontwerpen kennen het probleem van het zoeken van de weg minder omdat ze een uitstekend ruimtelijk inzicht hebben. Dat vergemakkelijkt het begrip van een omgeving, maar bemoeilijkt het inleven in gebruikers zonder dat ruimtelijk inzicht. Wat voor de een vanzelfsprekend is, is dat voor de ander zeker niet.

Tijdens een reis met het openbaar vervoer (of het nu een verre reis betreft of een dagtrip naar een andere stad) wordt vaak gebruik gemaakt van meerdere vervoersmiddelen. Juist bij de aansluiting tussen die modaliteiten onderling, en tussen de modaliteiten en de stad gaat het in de informatieverstrekking vaak mis.

Neem nou bijvoorbeeld een treinreis van uw woonplaats naar een andere stad. Ook tijdens zo’n eenvoudige reis zijn al veel stappen te nemen, en dat begint al thuis waar u de reis uitzoekt.
Via internet of door middel van een app bepaalt u thuis al uw treinreis, maar ook de route naar het station. Gaat u met de bus, met de fiets, waar is de fietsenstalling, hoe laat vertrekt de bus?
Aankomend bij de fietsenstalling wilt u weten of er plek is in de stalling, en zo ja, waar u het snelste uw fiets kwijt kan. U wordt door bebording verwezen naar het station waar u op de beeldschermen snel checkt of uw trein geen vertraging heeft en of u nog tijd heeft om een beker koffie te halen. Op het perron, dat u via de bebording heeft gevonden, kijkt u nog even op de schermen of dit inderdaad de juiste trein is, en vervolgens zoekt u de stiltecoupe omdat er nog wat stukken moeten worden gelezen.
Tot dit punt hebt u al heel veel informatie verwerkt, en dan bent u nog maar net de trein ingestapt. Bij aankomst op uw bestemming moet u nog de uitgang, de fietsverhuur, de bus of taxi en uw eindbestemming in de stad vinden.

 

Het soepel, prettig en zonder inspanningen laten verlopen van uw reis vraagt derhalve een samenwerking van alle betrokken partijen: de gemeentes, de vervoerders en de infrabeheerders.
Voor de gebruiker is er immers geen verschil tussen de ene aanbieder van informatie en de andere. De reiziger wil zonder gedoe door het hele proces geleid worden en heeft geen weet (en moet daar ook niet mee lastig gevallen worden) van alle betrokken partijen. De gebruiker wil gewoon het snelst van A naar B. Wayfinding is hierbij een middel dat het reisproces bij voorkeur moeiteloos en onbewust plaats laat vinden; er zijn immers leukere dingen om je aandacht op te richten.

Gelukkig zien we dat de betrokken partijen steeds meer toenadering tot elkaar zoeken. Er ontstaan mooie wayfindingprojecten waarbij de gebruiker, niet alleen in theorie, maar ook in de praktijk, steeds meer het uitgangspunt wordt.
Waar een aantal jaren terug ProRail nog de grens trok bij de gevel van het stationsgebouw, zien we nu dat er interdisciplinaire samenwerking plaatsvindt. Met als gevolg tevreden en ontspannen gebruikers, die graag terugkomen. Daar hebben uiteraard ook de uitbaters van het gebouw, de vervoerders en de commerciële partijen, baat bij.

Neem bijvoorbeeld de fietsenstallingen. Vanuit de trein werd de reiziger prima naar de stationsfietsverhuur verwezen, maar vanuit de stad ontbrak het vaak aan duidelijke informatie voor mensen die hun fiets wilden stallen. Nu werken NS, ProRail en enkele gemeentes samen om de informatie bij en in de stallingen zo eenduidig mogelijk te maken, waarbij de stakeholders over hun eigen schaduw heenstappen. Het resultaat begint steeds zichtbaarder te worden.

Dankzij interdisciplinaire samenwerking en een eenduidige informatievoorziening vindt u beter de weg in bekende en onbekende omgevingen. Het zoeken naar trein, taxi, fietsverhuur of een bestemming in de stad wordt logischer en eenvoudiger. U bent zich er waarschijnlijk niet eens van bewust dat er überhaupt bewegwijzering was.

Goede reis.
Annemarie van den Bos, Mijksenaar

Over Mijksenaar
Bijna iedere Nederlander heeft zich wel eens laten leiden door het werk van Mijksenaar wayfinding experts, bijvoorbeeld op Schiphol of op de Nederlandse treinstations. Het werk van Mijksenaar is ook te vinden in veel musea, ziekenhuizen, parken, kantoren etc., zowel in Nederland als daar buiten.

Mijksenaar, opgericht in 1986 door Paul Mijksenaar, is al 30 jaar een toonaangevend bureau, gespecialiseerd in wayfinding. Wayfinding gaat veel verder dan het plaatsen van borden en informatie. Mijksenaar denkt samen met opdrachtgevers en architecten na over het intuïtieve gebruik van de omgeving waarbij de gebruiker altijd centraal staat.

Reageer op dit artikel