nieuws

ZUS ontwerpt modern Agora voor Spui Den Haag

Architectuur

Het culturele en het politieke hart van Den Haag ondergaan de komende jaren een flinke verbouwing. Zowel de renovatie van het Binnenhof als de bouw van het Onderwijs en Cultuur Complex (OCC) creëren een vacuüm op belangrijke plekken in de stad. Na de sloop van de dr. Anton Philipszaal en het Lucent danstheater ligt het Spuiplein er vaak ongebruikt bij. ZUS en TodaysArt grijpen deze kans om nieuwe vormen van publieke ruimte te onderzoeken.

ZUS ontwerpt modern Agora voor Spui Den Haag

Tekst Willem Wopereis

Publieke ruimte

Voor de bouwhekken op het Spui staan vier mockups van studiemodellen voor een modern Agora. ZUS [Zones Urbaines Sensibles] bouwde de installatie voor het TodaysArt festival dat hier onlangs plaatsvond. Het jaarlijkse festival keert terug naar het centrum van Den Haag om de openbare ruimte te programmeren en activeren. Het Rotterdamse bureau ZUS werd benaderd om mee te denken over de vraag ‘van wie is de stad en van wie is de publieke ruimte?’. Er broeit een idee voor een grotere installatie voor langere duur.

 

Testen

“Het is tijd om te testen wat de openbare ruimte voor de stad van recht, vrede en democratie kan betekenen”, zegt Elma van Boxel, samen met Kristian Koreman oprichter van ZUS. “De publieke ruimte laat tegenwoordig weinig vormen van gebruik toe. We worden constant top down in de gaten gehouden, terwijl sociale controle door gebrek aan gebruik ontbreekt. Ook is de grens tussen openbaar en privé steeds harder. Waar is in de stad nu behoefte aan?”

Programmeren

Het Spui ligt te midden van verschillende semipublieke organisaties. Het Filmhuis, Theater aan het Spui, Stadhuis, Mercure hotel en verschillende horecazaken liggen rond het plein. Ook de Campus Den Haag van de Universiteit Leiden ligt om de hoek. Op initiatief van TodaysArt wordt een installatie ontworpen die door al deze mogelijke gebruikers geprogrammeerd kan worden. Zo kunnen buiten bijvoorbeeld films worden afgespeeld, colleges gegeven, debatten gevoerd, of demonstraties, markten en festivals worden gehouden. Het wordt een “Agora van de 21e eeuw”.

 

Mockups

De mockups die nu zijn gebouwd zijn 1:4 schaalmodellen van studies naar stedelijke structuren die veel verschillende vormen van gebruik moet toelaten. Er wordt gezocht naar een basisstructuur die sterk genoeg is om de tijdelijkheid van activiteiten te kunnen overleven en in staat is continu te transformeren. Er kunnen activiteiten in, op onder of naast plaatsvinden. Het is de bedoeling dat tot de oplevering van het OCC het Spui wordt geprogrammeerd. De resultaten van de test- en proefopstellingen van de komende jaren kunnen worden meegenomen in het definitieve ontwerp voor het Spuiplein.

 

Inspiratie

Aldo Rossi’s ‘Architectuur van de stad’, en de vormen van de klassieke oudheid, de tijd waarin de democratie ontstond, zijn een belangrijke inspiratie. “De oorsponkelijke agora was een arcade en een theater, een stoa, trap en een plein; een hybride van allerelei verschillende ruimtelijke condities, maar wel rond een centraal punt. We zoeken naar een vorm die dat allemaal op zich kan nemen zonder dat het uiteenvalt”, aldus Koreman.

 

Confrontatie

Tijdens het TodaysArt festival zijn de mockups al intensief gebruikt. Interessant was dat de schaal van het plein tot een menselijke maat werd gereduceerd. De verschillende objecten nodigden uit tot verschillende vormen van gebruik, zo ook de negatieve ruimte ertussen. Op een gegeven vonden er een publiek debat, een uitvoering van een choreografe en een Koerdische demonstratie tegelijk plaats. “Een clash van culturen” stelt Van Boxel, “maar het is juist goed om in een democratische samenleving soms confrontaties op te zoeken.”

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels