nieuws

Verslag projectbezoek WaterCampus Leeuwarden – GEAR

Architectuur

Op 3 november organiseerde de Architect een projectbezoek aan de WaterCampus in Leeuwarden. Het gebouw is ontworpen door coöperatie GEAR, een samenwerking tussen verschillende architectenbureaus uit het noorden. De opdracht voor een iconisch gebouw is vertaald in een ontwerp met veel symboliek. Naast een rondleiding door een van de architecten, presenteerden verschillende betrokken partijen hun rol in het proces.

 

Benieuwd naar het gebouw? Lees en bekijk hier meer

Het bezoek werd ingeleid door hoofdredacteur Harm Tilman. Hij vroeg zich af hoe je als architect nou kunt voldoen aan de vraag een ‘iconisch’ gebouw te ontwerpen. Wat wordt daarmee bedoeld en waarom was dat in dit geval belangrijk?

Hoofdhuurder

Directeur Johannes Boonstra van hoofdhuurder Wetsus gaf uitleg over het programma. Wetsus is een stichting die de samenwerking tussen bedrijven en 22 Europese universiteiten op het gebied van watertechnologie stimuleert. Op de campus doen promovendi onderzoek naar vragen vanuit de markt. Door kennis van verschillende universiteiten te clusteren en te verbinden aan ondernemerschap vinden nieuwe technieken hier sneller een praktische toepassing.

Voor Wetsus was een duurzame uitstraling en een iconisch, oftewel herkenbaar gebouw een belangrijke eis. Het gebouw staat symbool voor de identiteit, en komt onder andere terug in het logo. De architecten hebben volgens Boonstra een belangrijke rol gespeeld in het vormgeven van een  ‘ontmoetingsplek’, een plek waar allerlei verschillende onderzoekers samenwerken en synergie ontstaat. De centrale opzet rond een atrium en de transparante binnenwanden zijn hiervan de belichaming.

 
Johannes Boonstra vertelt over de wensen van Wetsus 

Gemeente als opdrachtgever

Opvallend genoeg is gemeente Leeuwarden opdrachtgever geweest van het gebouw. Volgens stedebouwkundige Jos van Langen vanwege het arbeidspotentieel dat een sterke campus met zich meebrengt. De startups en spinoffs, die in de incubator in de Johannes de Doper Kerk verderop de campus terecht kunnen, zijn hiervan een voorbeeld.

In de visie van de gemeente transformeert het gebied rond rivier Potmarge tot een oeverpark. De WaterCampus is vanuit het centrum gezien een van de eerste kavels. Het gebied is bewust semi-publiek gemaakt en daarmee ook voor omwonenden toegankelijk. Een toekomstige nieuwe langzame verkeersroute zal de verbinding met de stad versterken. Het gebouw moest om die reden passen binnen strenge rooilijnen, waardoor zichtlijnen ontstaan. In samenwerking met landschapsarchitecten Veenenbosch en Bosch is op het perceel van de WaterCampus veel water geïntroduceerd.

 
Tijdens de rondleiding in het atrium  

Architect Bart Zantman

Architectencoöperatie GEAR is een samenwerking tussen AchterboschZantman architecten, TWA architecten en Borren Stalenhoef architecten, en voorheen ook Jelle de Jong architecten. Bart Zantman benadrukt de voordelen van de samenwerking: “Samen kun je meer dan alleen. Relatief kleine bureaus komen nooit in aanmerking voor grote opgaven, op deze manier wel. Samen heb je een hogere omzet en meer ervaring.”

GEAR ontwierp een opvallend gebouw dat alzijdig is en als autonoom object in het waterlandschap staat. Het meest opvallend zijn de horizontale lamellen die als golvende lijnen rond het volume slingeren. “Kunnen ze bewegen?” wilde het publiek graag weten. Dit was oorspronkelijk het idee, maar zou 2 miljoen euro extra kosten. Uiteindelijk is per oriëntatie en achterliggende functie een specifieke hoek bepaald. Er valt nu veel daglicht binnen terwijl direct zonlicht grotendeels wordt gefilterd.

 
Architect Bart Zantman 

Er is sterk ingezet op duurzaamheid, waarmee een BREEAM excellent score is behaald. Op water scoort het gebouw zelfs 100%. In het gebouw worden bijvoorbeeld grijs- en zwartwater stromen gescheiden en zijn toiletten aangesloten op een vacuumsysteem.

Tijdens de rondleiding benadrukt Zantman het belang van driedimensionaal ontwerpen. Naast dat met verschillende partijen in een BIM model is gewerkt, is een 3D-model sterk ingezet als ontwerpmiddel. Een vroege schets van een groot atrium met ronde hoeken en bruggen die de vleugels verbinden is in het model geoptimaliseerd. “Het atrium en de bruggen vormen een verticaal ontmoetingsplein om contact te stimuleren”, aldus Zantman.

Akoestiek

In de WaterCampus bevinden zich zowel laboratoria als kantoren die flexibel indeelbaar zijn. Het gebouw wordt grotendeels middels betonkernactivering verwarmd en gekoeld. Akoestisch vormen plafonds en betonkernactivering altijd een uitdaging, legt Pascal van Dort van Rockfon uit. Je kunt klimaattechnisch maximaal 45% bedekken, terwijl 60% gewenst is.

Verschillende ruimtes zijn van tevoren berekend. In dit geval is voor de kantoren gekozen voor plafondeilanden met geïntegreerde armaturen. De laboratoria hebben grotere plafondvelden. Vanwege de hygiëne is hier gekozen voor uitneembare en daarmee reinigbare platen.

 Benieuwd naar het gebouw? Lees en bekijk hier meer 

de Architect projectbezoek werd mede mogelijk gemaakt door onze partners: 
Mosa, Colorcoat, SAB profiel, Derako, Rockfon, HunterDouglas, Forbo

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels