nieuws

Ondernemen tijdens de Architect Business Lab

Architectuur

Gisteren vond in de Meelfabriek in Leiden de Architect Business Lab plaats. Tijdens deze dag kwamen verschillende nieuwe vormen van ondernemerschap aan bod, die de meerwaarde van de architect weer zichtbaar moeten maken. Op deze manier is het mogelijk weer grip te krijgen op het bouwproces en de positie van de architectuur te versterken.

Ondernemen tijdens de Architect Business Lab

Door Marieke Giele

Harm Tilman (hoofdredacteur van de Architect) opende het Business Lab door te benadrukken dat architecten door hun creativiteit in staat zijn om mooie ontwerpen te maken. In de huidige tijd is het tonen van ondernemerschap echter steeds meer van belang. Het is daarom van belang om de kloof tussen het ontwerp en de business te overbruggen, zodat de architectuur weer van de architect gaat worden.

Dagvoorzitter Thijs Asselbergs (hoogleraar Architectural Engineering aan de TU Delft) ging hier verder op in. Met zijn eigen bureau (Thijs Asselbergs architectuurcentrale) heeft hij sinds de crisis een grote verandering doorgemaakt, waarbij ze zichzelf nog steeds opnieuw moeten uitvinden. In de rol van een product-ontwikkelende architect probeert Asselbergs het ontwerp- en bouwproces te integreren.

De architect als ontwikkelaar

Tom Frantzen (FRANTZEN et al architecten) besloot zich te onderscheiden als ontwikkelende architect die aan de top van het bouwproces staat. Deze rol als initiator van projecten maakt het voor hem mogelijk om onafhankelijk van prijsvragen te werk te gaan.  Dit leidt eveneens niet tot opdrachtgevers die in je nek hijgen, waardoor er meer tijd is om daadwerkelijk een goed project neer te zetten.

Met het project Patch22 realiseerde hij een casco, waarin bewoners naar eigen inzicht een eigen woning bouwden. Het zoeken naar geïnteresseerde bewoners deed het bureau zelf, wat een enorm gevoel van vrijheid gaf. Tegelijkertijd is Frantzen op deze manier in staat geweest om geen anoniem skelet neer te zetten, maar juist een gebouw dat van de bewoners is te realiseren.

In het rondetafelgesprek dat hierop volgde spraken Rob Kragt (Desso), Simon Hanemaaijer (RoosRos Architecten) en Pieter Sprangers (Groosman) over de nieuwe kansen van architecten in het bouwproces. Zij benadrukken daarin dat er voor architecten mogelijkheden liggen in de circulaire economie. Dit vraagt niet alleen om een coördinerende rol gedurende het ontwerpproces, maar ook om een coördinerende rol gedurende het ontwerpproces. Architecten moeten zich daarin profileren als ‘regisseur van de samenwerking’.

De Meelfabriek

Gedurende de lunch kregen de deelnemers een rondleiding door het enorme complex van de Meelfabriek. In de industriële gebouwen komen verschillende nieuwe functies terecht, zoals open loftwoningen, een hotel, kantoren voor creatieve bedrijven en kleine winkels. Ontwikkelaar Ab van der Wiel betrok Peter Zumthor bij het project, die het algemene masterplan ontwikkelde. Architect Bart Akkerhuis (Studio Akkerhuis), Jan Splinter (Splinter Architecten) en Piet Oudolf zijn verantwoordelijk voor de verdere uitwerking van deze plannen. Het enorme project belooft een nieuwe toekomst te geven aan de Meelfabriek waar wonen en werken op een bijzondere manier samengaan.

Het middagprogramma opende met de pitches van vijf jonge architecten voor de ARC16 Jong Talent Award. In een minuut stelden Chris Collaris, Guillem Colomer, Ramon Scharff, Roy Pype en Wessel van Beerendonk zich voor. Met een frisse blik toonden zij hun ondernemende instelling aan het publiek. Vervolgens ondervroeg de jury, bestaande uit Marjolein van Eig (Bureau Van Eig, voorzitter), Elsbeth Ronner (Lilith Ronner van Hooijdonk), Jan Richard Kikkert (Architectenbureau K2) en Marieke Giele (redactie de Architect, secretaris), de jonge talenten over hun eigen visie op de rol van de architect in het vakgebied. Dit neemt de jury mee in de uiteindelijke beslissing voor de winnaar, die op 17 november tijdens de uitreiking van de ARC16 Awards bekend wordt gemaakt.

Zoeken naar nieuwe rol

Paul Stavert (Powerhouse Company) sloot de middag af door te vertellen hoe zij met het bureau in tien jaar tijd zo zijn gegroeid. Zijn verhaal begon met Villa 1, een project waarin zij zich als echte bouwheer opstelden. In de loop der jaren ging Powerhouse Company samenwerkingen aan met grotere bureaus, waarmee zij in staat waren om aan prijsvragen deel te nemen.

Tegenwoordig stelt het bureau zich steeds ondernemender op. Met de oprichting van PCCE (Powerhouse Company Consultancy and Engineering) proberen zij een machtspositie te genereren die hen in staat stelt om de kwaliteit in de projecten te waarborgen. Stavert ziet zich op deze manier ook eigen gebouwen beheren in de toekomst.

Deze onderzoekende houding naar de nieuwe rol van de architect is een mooie afsluiting van de Architect Business Lab. Thijs Asselbergs sluit af met de suggestie om meteen een nieuw Business Lab in te plannen, want het gesprek over de kansen voor de ondernemende architect is pas net opgestart. De aanwezigen hebben genoeg stof tot nadenken om zich op nieuwe manieren te profileren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels