nieuws

A house is not always a home

Architectuur

De ideeënprijsvraag “A home away from home”, een initiatief van COA Nederland i.s.m. de Rijksbouwmeester en Nederland wordt anders, is officieel van start gegaan. De lancering vond plaats in Kantien, een leeggekomen gemeentekantoor achter het Jaarbeursgebied in Utrecht, en trok veel belangstellenden. De prijsvraag staat open voor ontwerpers en studenten, en bestaat uit twee fasen. Na de ideeënprijsvraag werken de zes winnaars een uitvoerbaar plan uit. De bedoeling is dat enkele voorstellen als prototype worden gebouwd.

A house is not always a home

Door: Clairette Gitz

Door de grote belangstelling hadden de organisatoren moeten omzien naar een grote zaal. Op vier plaatsen waren in de ruimte grote beeldschermen geplaatst om de 350 aanwezigen (vooral 30 plus) van informatie te voorzien en te enthousiasmeren. “A Home away from home” is een open oproep die huisvestingsoplossingen wil aandragen voor asielzoekers door middel van innovatie en ontwerpkracht.

Prototype voor tijdelijke huisvesting

Carolien Schippers van het COA was blij met de grote opkomst en rust in de zaal, iets wat ze de laatste tijd zelden meemaakt. Zij haalde de golfbeweging van volle naar leegstaande asielzoekerscentra en weer terug aan. Na de aanvankelijke daling van het aantal vluchtelingen zijn veel locaties verkocht, maar door de nieuwe instroom is weer behoefte aan nieuwe locaties. Deze wordt op dit moment gevonden in leegstaande kazernes, gevangenissen, kantoren.

A Home Away from Home - Verslag Clairette Gitz

Het COA is op zoek naar nieuwe concepten, in de vorm van een prototypische huisvesting voor asielzoekers. Dit betreft tijdelijke bebouwing waarbij ondergrondse infrastructuur en flexibiliteit zijn opgelost. Zelf zei ze te denken aan oplossingen zoals “ de Fantasie” in Almere, prototypes voor innovatieve bouwkundige oplossingen.

Integratie in de samenleving

‘A house is not always a home’ was het thema van het verhaal dat Ferdows Kazemi vertelde en dat na de kick-off het meest bleef hangen. Zij ontvluchtte Iran zo’n twintig jaar geleden en legde de nadruk op maatschappelijke integratie. De eerste drie jaar zijn cruciaal om je thuis te gaan voelen. Het is belangrijk dat je wordt opgenomen in de Nederlandse samenleving en niet er buiten terecht komt, bijvoorbeeld in leegstaande kantoren langs de snelweg, of blijft hangen tussen andere vluchtelingen.

Aansluitend aan het verhaal van Kazemi werden enkele vluchtelingen geïnterviewd over hoe ze willen wonen. De een had het over het verlangen naar een ruim huis voor zijn gezin, terwijl de ander dicht bij een universiteit wilde wonen en een derde vooral werk zocht.

Alternatieve woonvormen

Jos Wienen, voorzitter van de asielcommissie VNG en tevens burgemeester van Katwijk, kaartte de geringe doorstroming in de sociale woningbouw aan. De woningbouwcorporaties hebben al hun afgeschreven woningen verkocht en er zijn nog steeds wachtlijsten voor woningzoekenden. Er is geen tijd en geld meer voor de “klassieke” woonvormen. Volgens Wienen moeten we op zoek naar alternatieve betaalbare woonvormen.

A Home Away from Home - Verslag Clairette Gitz 

Ontwerpvisie

Floris van Alkemade, Rijksbouwmeester en voorzitter van de jury, benadrukte de onvoorspelbaarheid van de instroom van vluchtelingen. Voor hun huisvesting zijn innovatieve oplossingen nodig. Hij verbond dit vraagstuk met de vraag naar tijdelijke, flexibele en betaalbare huisvesting voor alleenwonenden, starters, studenten en ouderen. Daarom is over een breed scala van onderwerpen zoals materialen, productie, tijdelijke woonwijken, samenlevingsvormen en eenmalig gebruik een ontwerpvisie nodig.

Politiek

Vanaf eind jaren tachtig is wezenlijk iets veranderd in de sociale woningbouw, aangezien het Rijk geen geld meer verschaft voor de uitbreiding van de woningvoorraad. Woningcorporaties schuiven met geld om de sociale woningbouw betaalbaar te houden en worden noodgedwongen projectontwikkelaars met een winstoogmerk. De gevolgen worden nu verhevigd zichtbaar in de discussies op de voorlichtingsavonden. Het asielzoekershuisvestingsprobleem is een huisvestingsprobleem.

A Home Away from Home - Verslag Clairette Gitz 

Signalen

De prijsvraag brengt verschillende maatschappelijke problemen bij elkaar, waaronder de leegstand van gebouwen door over-ontwikkeling, het tekort aan goedkope en flexibele huisvesting en de individualisering van samenleving. De rijksbouwmeester ziet de prijsvraag als een vraag naar een ontwerpvisie op de hedendaagse samenleving, met behulp van de inzet van innovatieve technieken en materialen. De oplossingen zoals gepresenteerd door het COA, zijn gereduceerd tot prototyping en lijken een verarming van de vraagstelling in te houden. Het verhaal van Kazemi, dat de vinger op de wonden van de individuele samenleving legt, is daar weer het tegengestelde van.

Uitdaging

Tot nu toe hebben meer dan vijfhonderd mensen belangstelling getoond voor de ideeënprijsvraag. In combinatie met de brede opzet hiervan valt een grote en rijke opbrengst te verwachten. Het maakt nieuwsgierig naar de uitkomsten en het mogelijke innovatieve karakter hiervan.

Aanmelden

Bron: A home away from home/Fotografie Valerie Kuypers

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels