nieuws

Woonboulevard voor herbruikbare bouwmaterialen

Architectuur

Amsterdamse krijgt wellicht de eerste ‘woonboulevard voor herbruikbare bouwmaterialen’. Een plek waar zelfbouwende particulieren inspiratie kunnen opdoen en reeds gebruikte bouwmaterialen kunnen kopen. Ook Utrecht is klaar voor zijn ‘circulaire hub’.

Woonboulevard voor herbruikbare bouwmaterialen

In navolging van Rotterdam willen Amsterdam en Utrecht een Cirkelstad oprichten. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werken hier gebruikte bouwmaterialen op en bewaren ze zodat ze kunnen worden hergebruikt in een nieuw gebouw. Een bekend Cirkelstad-project is het HAKA gebouw in Rotterdam en op Heijplaat zijn al meerdere Cirkelstad-woongebouwen verschenen. Ook in Amsterdam, op stadsvernieuwingsproject Overtoomseveld, worden zoveel mogelijk materialen hergebruikt van de lokale sloop.

  

Aangezien je bouwmaterialen niet altijd nodig hebt op het moment dat ze vrijkomen en omdat ze vaak een bewerking nodig hebben om ze geschikt te maken voor hergebruik, is het handig als een stad een circulaire hub heeft. Een plek waar iedereen zijn afval kan brengen en laten opwerken en opslaan.

Utrechts potentieel

Dat Utrecht rijp is voor zo’n hub blijkt uit onderzoek van zes studenten Technische Bedrijfskunde en Werktuigbouwkunde van Hogeschool Utrecht (HU) die de verwachte vraag en het verwachte aanbod van bouwmaterialen de komende jaren tegen elkaar afzetten. De terreinen Werkspoorkwartier en Lage Weide zouden geschikt zijn als hub. De onderzoekers zien bouwprojecten in Leidsche Rijn, de wijk Overvecht en Utrecht Zuid-west als potentieel interessant. Aangezien de gemeente Utrecht bij veel van deze bouwprojecten opdrachtgever is, zijn er korte lijnen naar de inzet van de hub.

StoneCycling maakt baksteen van afval 

Design in Amsterdam

Amsterdam wil intussen nog een stapje verder gaan. Het wil namelijk ‘design’ toevoegen aan de hergebruikpraktijk. De hoofdstad wil een gunstig klimaat scheppen voor zelfbouwers en daar hoort bij dat deze bouwers moeten worden geholpen en geïnspireerd. Daarom moeten de materialen niet alleen worden opgeslagen en opgewerkt, maar ook vermarkt.

In Utrecht hebben studenten en kunstenaars eerder dit jaar nieuwe producten gemaakt met het restmateriaal van een aantal Utrechtse bedrijven. Een verrassend resultaat: kapstokhaken van kwasten. Zo kun je afval dus ook upgraden tot iets wat meer waard is dan het origineel.

Architectenbureau Inbo wil samen met architectuurstudenten uit de stad voorbeelden gaan maken van dingen die je kan bouwen met de materialen die op een bepaald moment voorhanden zijn. Zo kan de zelfbouwer die het even niet meer weet ideeën opdoen die direct uitvoerbaar zijn. Of hij kan kant-en-klare bouwtekeningen en de bijbehorende materialen kopen voor een deel van zijn project. En misschien loont het zelfs wel de moeite om alvast delen van woningen te prefabriceren, die de zelfbouwer kan kopen en in zijn project kan integreren. En dakkapel bijvoorbeeld, een luifel, of zelfs een tuinhuisje. “Die bouwelementen kunnen bijvoorbeeld worden gemaakt door uitvallers van technische opleidingen, die op die manier misschien zelfs een bedrijfje kunnen opstarten”, schetst Rutger Büch, secretaris van Cirkelstad.

 

De bar in het HAKA-gebouw: een vroeg voorbeeld van Cirkelstad. 

Het Havenbedrijf en de gemeente besloten onlangs dat ze delen van het havengebied gaan inrichten als circulaire hub.

Remixen

Ook architect Barry van Waveren van het bureau reA heeft zich gemeld als betrokkene. Van Waveren heeft een alternatief geïntroduceerd voor sloop of transformatie van de zevenhonderd leegstaande kantoorpanden in Amsterdam, namelijk demonteren en opnieuw opbouwen. In zijn voorstel Remix beschouwt hij een gebouw als een verzameling legosteentjes. Je kunt de steentjes uit elkaar halen en opnieuw configureren. Uit zijn studie van zeven Amsterdamse kantoorgebouwen blijkt dit een haalbare kaart. De gemeente wil één pand als pilot te laten dienen. Hier blijven dan ook weer elementen over die opstalling en hergebruik behoeven. “De praktijk zal uitwijzen hoeveel Van Waveren kan hergebruiken en hoeveel er overblijft voor de zelfbouwers”, aldus Büch. “Waarmee de gemeente meteen een indicatie heeft over wat er gebeurt als ze de andere 699 gebouwen door reA laten aanpakken.”

Praktijkprojecten in Utrecht

Het HU-lectoraat Vernieuwing van de Bouwketen neemt intussen ook alvast de volgende stap. Deze week, bij het begin van het nieuwe schooljaar, worden drie groepen derdejaars studenten gevormd die praktijkgericht vervolgonderzoek gaan doen. Eén groep gaat aan de slag met een renovatieproject van BAM, dat het HU-gebouw aan de Padualaan gaat renoveren. De studenten gaan onderzoeken in hoeverre de bestaande installaties kunnen worden hergebruikt. De tweede groep gaat bij Dura Vermeer onderzoek doen naar hergebruik van materialen in de infratak van het bedrijf. En de derde groep gaat in samenwerking met CRH Bouwmaterialen en ingenieursbureau Repurpose kijken of het mogelijk is om plekken te realiseren waar particulieren hergebruikte materialen kunnen kopen voor eenvoudige klussen, zoals een dakkapel. 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels