nieuws

Opening ’t Melkhuisje in Haarlem

Architectuur

Waar in andere gemeenten brugwachterhuisjes leegstaan en verkommeren heeft Haarlem andere ideeën hierover. Zij besloten om het huisje aan de Melkbrug, verwoest door een brand in de kelder, te vervangen voor een nieuw gebouwtje waarin de brugwachters en de transformatoren van Liander een plek krijgen. Maar het kan ook (in de toekomst) worden gebruikt als vakantiehuisje. Het ontwerp is afkomstig van onze ‘eigen’ columniste Marjolein van Eig.

Opening ’t Melkhuisje in Haarlem

De Melkbrug, een rijksmonument, ligt over het Spaarne, in het historische centrum van Haarlem en is gebouwd in 1886. De brug wordt veel gebruikt door fietsers en voetgangers, er kunnen geen auto´s overheen. De voorwaarden voor het nieuwe onderkomen waren streng; niet groter dan het bestaande huisje (3×5 meter), de goot niet hoger dan 5 meter, de transformatorruimte op de begane grond van 3x3x3 meter en een kap ter bekroning van het geheel.

 Melkhuisje Haarlem door Marjolein van Eig

Marjolein van Eig ontwierp een variant op het archetypische huis. Een flink overstek voorkomt zoninval in de brugwachtersruimte. De ‘buik’ wordt gevormd door de transformatorruimte die het grootste deel van de begane grond in beslag neemt. Diverse brugwachtershuisjes uit het verleden hebben tot inspiratie voor het ontwerp gediend. Kleur, stenigheid, tijdloosheid en proportie waren hierbij de belangrijkste thema’s.

 Melkhuisje Haarlem door Marjolein van Eig

Het gebouw is gemetseld in baksteen en maakt daarmee onderdeel uit van de stenige omgeving; de kades en de huizen. De steen veroudert mooi. De stenen worden in reliëf gemetseld, daarmee ontstaat een vlak dat gedurende de dag verandert door licht- en schaduwwerking. Het reliëf is bovendien onaantrekkelijk voor wildplakkers en graffiti spuiters. De kozijnen hebben een groene kleur, die past bij het groen van de Melkbrug en het koper dat vroeger vaak toegepast werd in de huisjes.

 Melkhuisje Haarlem door Marjolein van Eig

Het pandje is alzijdig en aan alle kanten anders. Op de hoek aan de straatkant zijn twee figuren verwerkt; een hond en een haan. Het is de abstractie van een Noord Hollandse traditie op transformatorhuisjes; waarbij de haan een alarmerende functie toegedicht werd en hond symbool stond voor waakzaamheid. In de avond worden de figuren vanachter aangelicht.

 Melkhuisje in Haarlem door Haarlem door Marjolein van Eig Foto rechts: Marjolein van Eig

Op de begane grond is de transformatorruimte van Liander, verbonden met de kelder. De entree voor de brugwachter ligt ernaast, aan de waterkant, met een toegang aan het terras. In de entreehal is een toonbank en ruimte voor folders, om bezoekers van informatie te kunnen voorzien. Er is een mooi zicht op het water via een groot hoekraam. De trap leidt naar de brugwachtersruimte, die een splitlevel heeft. Aan de waterkant staat een bureau en er zijn flinke ramen met uitzicht rondom. Een paar treden hoger is er een keukentje en nog een plek voor een brugwachter.

Duurzaam

Duurzaamheid speelt een belangrijke rol in het ontwerp en is op een bouwkundige wijze integraal meegenomen. Zo is het gebouwtje flexibel in te richten; er kan ook een vakantiehuisje van gemaakt worden. Grote overstekken voorkomen zoninval en opwarming in de zomer. In de winter komt de zon wel binnen en zorgt dan voor natuurlijke verwarming. Screens voorkomen lichthinder. De PV leien op het dak leveren stroom.

Het regenwater komt direct uit in het Spaarne, waarmee het riool wordt ontlast. De bestaande kelderbak en fundering worden hergebruikt. Het toegepaste materiaal vergt weinig onderhoud en veroudert mooi.

Prijsvraag

De opdracht voor het nieuwe brugwachtershuisje kwam tot stand middels een prijsvraag die de gemeente Haarlem eind 2013 uitschreef onder jonge architecten. Uit 65 inzendingen werden 5 architecten geselecteerd om een voorlopig ontwerp te maken. Een vakkundige jury onder leiding van Max van Aerschot koos twee ontwerpen uit die een maand in het ABC architectuur centrum tentoongesteld werden. Hier kon iedereen stemmen op zijn of haar favoriete ontwerp. Marjolein van Eig, geboren en getogen Haarlemse en destijds werkzaam bij architectenbureau Inbo, won overtuigend en zij besloot met deze opdracht haar eigen bureau, BureauVanEig, te starten.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels