nieuws

SFA: “Iedereen profiteert van minimumtarief zzp’ers”

Architectuur

De architectenbranche heeft als eerste een minimumtarief voor zzp’ers opgenomen in de cao. Een revolutionaire bepaling met felle voor- en tegenstanders. Huub de Graaff, directeur van SFA, stond mede aan de wieg van de nieuwe cao. “Dat opdrachtgever en opdrachtnemer samen goede afspraken moeten maken, is onbetwist, maar er is ook een sociaal maatschappelijk gegeven dat moet worden ondersteund.”

SFA: “Iedereen profiteert van minimumtarief zzp’ers”

Door Sander Woertman

In de vorige architecten-cao die in 2013 is opgesteld, wordt al gemeld dat de ontwikkelingen die door de crisis in een stroomversnelling zijn gekomen, een ander soort cao rechtvaardigen. Het voornemen was om in de cao-periode tot 2015 te onderzoeken hoe de paraplufunctie van de cao kon worden uitgebreid zodat maatschappelijke trends werden betrokken en meegewogen. SFA maakte er een project van.

Huub de Graaff: “Cao-partijen hadden de zelfstandige professional al in het vizier, de financiële druk op de branche – lees: de werknemers – was al groot. We gingen op zoek naar bouwstenen voor nieuwe arbeidsrelaties. Er is een aantal pilots georganiseerd met architectenbureaus, om nieuwe vormen van afspraken tussen werkgevers en werknemers te testen. Er zijn workshops gehouden, in gesprek met zzp’ers. Centraal stonden wendbaarheid van het bureau, tijd en beloning, een combinatie van vast en variabel en ook van vast in combinatie met zzp’erschap. Dat heeft geholpen bij het denken over nieuwe mogelijkheden in de cao.”

Gelijk speelveld

Een benchmark-onderzoek van de BNA gaf dit voorjaar aan dat het aantal zzp’ers bij architectenbureaus stijgt van 4 naar 14%. Dat sluit aan op de maatschappelijke verandering. Verschillen tussen werknemer en opdrachtnemer worden kleiner. Werkenden gaan alle vormen van contractering meemaken, banen zijn minder zeker geworden. Een cao zou dat moeten faciliteren als uitkomst van maatschappelijke verandering.

Belangrijk uitgangspunt hierbij is het creëren van een gelijk speelveld voor werkenden. Er is een enorme prijsdruk in de architectenbranche. Goedkope zzp’ers mogen dan niet als oplossing worden gebruikt om mee te kunnen blijven doen aan de race to the bottom. Het gevolg daarvan is bovendien dat de loonkosten nog verder onder druk komen te staan.”

Ondergrens

De vraag was, wat er dan geregeld moest worden. De nieuwe cao veronderstelt dat opdrachtgever en opdrachtnemer samen goede afspraken kunnen maken, maar legt er om sociaal maatschappelijke redenen een bodem in.

De Graaff: “We keken naar het functiehandboek en de loonschalen in de nieuwe cao als referentiekader, de werkzaamheden staan daarin omschreven. Voor een opdrachtnemer geldt uiteraard dat de gezagsverhouding buiten beschouwing worden gelaten. Een zzp’er moet bijvoorbeeld zijn kwaliteit kunnen bijhouden, dat is voor iedereen belangrijk. Hij moet dus ruimte hebben voor het volgen van opleidingen, hij moet kunnen reserveren voor later en zich kunnen verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Wat is een redelijk aantal werkbare dagen en nog zo wat van die fundamentele elementen. Daar is een mimimum tarief uitgerold.” Uiteindelijk komt dat uit op ongeveer anderhalf maal het minimum-uurloon van een werknemer plus een verzamelbedrag van €3,80.

Minimumtarief wordt geen nieuwe standaard

Bang dat het vastgestelde tarief het nieuwe standaard-tarief voor zzp-diensten wordt, is De Graaff niet. “De markt was ongeregeld en niemand was gelukkig met het prijsduiken en ‘social dumping’, ook werkgevers niet. De positie van de zzp’er reflecteert uiteindelijk terug op de werknemer. Iedereen profiteert van een enigszins gelijk speelveld voor werknemer of opdrachtnemer, het zijn beiden professionals die vaak hetzelfde werk doen.”

Ondernemerschap moet zich nog ontwikkelen

“Het hoofdstuk over opdrachtgeverschap is in opzet bescheiden en zet in op continuïteit en flexibiliteit. Niet teveel regels, liever faciliteren en inzetten op opdrachtgever- en opdrachtnemerschap, zoals de cao in het algemeen meer ruimte geeft aan goed werkgever- en werknemerschap. Zo wordt ruimte gegeven aan de nieuwe werkelijkheid op het gebied van arbeidsverhoudingen. Kaders waarbinnen de werkenden zelf, met elkaar oplossingen vinden. Ieder neemt hierin zijn verantwoordelijkheid. In onze branche moet entrepreneurschap en intrapreneurschap – wat staat voor de ondernemende medewerker – zich nog verder ontwikkelen. De nieuwe cao faciliteert dat en we gaan het de komende twee jaar verder ondersteunen.”

Bekijk bij de BNA alle informatie over de nieuwe cao.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels