nieuws

Transformatieplein 2015 – Eigenlijk ongeschikt als gevangenis

Architectuur

Locatie, locatie en locatie. Dat zijn de drie belangrijkste verschillen tussen de verouderde zustergevangenissen ‘Bijlmerbajes’ en PI Overmaze. Want waar het Amsterdamse cellencomplex wordt ontruimd om plaats te maken voor activiteiten die beter passen op een A-locatie, is het hier de uitdaging of iemand toekomst ziet in de transformatie van haar Maastrichtse wederhelft.

Transformatieplein 2015 – Eigenlijk ongeschikt als gevangenis

 

Door: Maartje Henket

De Penitentiaire Inrichtingen Overmaze en Amsterdam Over-Amstel werden in de tweede helft van de jaren zeventig ontworpen door respectievelijk Schwencke en Bosch en Joop Pot en Koos Pot-Keegstra. Het waren ‘s lands eerste gevangenissen op basis van de Beginselwet Gevangeniswezen, waarin resocialisatie centraal stond. De gevangene diende positief en persoonlijk te worden benaderd. Dus geen tralies en geen eenzame opsluiting.

Transformatieplein _ Overmaze 

In de Bijlmer moest men al snel op dit eerste principe terugkomen: de Amsterdamse criminelen hadden zich in no time een weg naar buiten getimmerd door het onbreekbaar geachte glas. Hoewel Zuid-Limburg ook niet uitsluitend wordt bevolkt door lieverdjes, zitten de schuin in de markante gevel geplaatste Maastrichtse ramen nog altijd keurig in hun stalen kozijnen.

Transformatieplein _ Overmaze 

De PI Overmaze is aangemeld voor het Transformatieplein. Het gebouw komt daar volgens de huidige eigenaar Rijksvastgoedbedrijf voor in aanmerking omdat het in de huidige staat zowel qua functionaliteit als bestemming vrijwel alleen is te gebruiken als Penitentiaire Inrichting. Na zijn oorspronkelijke functie van gevangenis heeft het gebouw van de renovatie in 2007 tot 2013 gediend als TBS-kliniek. Nu wordt het verhuurd aan het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA).

Transformatieplein _ Overmaze 

Het betreft deels een twaalf verdiepingen hoog flatgebouw, met een betonnen draagconstructie, donkerbruine bakstenen gevels en stalen kozijnen. Betonnen biezen in de buitengevel markeren de etagevloeren. Door de schuin geplaatste ramen ontstaat een hoekig patroon. Dit bemoeilijkt de indeling, maar zorgt wel voor een speels effect.

Transformatieplein _ Overmaze 

Veel bewaking

Hoogbouw is eigenlijk niet geschikt voor een gevangenis. De vele verdiepingen vragen veel bewaking en dat is duur. Vandaar dat bij de renovatie werd gekozen voor een transformatie naar een TBS-kliniek, waar sowieso sprake is van kleinere groepen en meer begeleiding. Bij deze renovatie zijn aan de kopgevels centrale woonruimtes met keukens gecreëerd. Ook kreeg elke TBS’er zijn eigen badkamer. De ruimtes zijn nu 14 vierkante meter groot.

Interessant is voorts de toevoeging van een door kunstenaars Tejo Remy en René Veenhuizen ontworpen meubel, ooit omschreven als ‘nogal heftig en bizar’. Er zijn geen geruchten bekend dat deze meubelen de TBS’ers tot ‘heftige, bizarre’ daden aanzetten. Maar het is natuurlijk maar de vraag wat ze met de toekomstige gebruikers doen. De transformers van dit gebouw krijgt een klein restant van deze meubelen er bij.

Transformatieplein 2015

Geïntrigeerd door transformaties? Van 2 t/m 4 juni houden houden Cobouw, Vastgoedmarkt en de Architect op vakbeurs Provada het Transformatieplein. Dit event biedt een scala aan activiteiten rond kansrijk leegstaand vastgoed. Architecten kunnen bijvoorbeeld transformatievoorstellen pitchen voor dit project en 7 andere projecten. Deze lichten zij op de beurs toe. De komende weken presenteren we op deze plek alle 8 deelnemende projecten. De deadline voor de pitch is 18 mei. De complete lijst is te vinden op www.transformatieplein.nl/objecten/2015.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels