nieuws

Riek Bakker over toekomst stedebouw

Architectuur

Naar aanleiding van haar masterplan voor de Kop van Zuid in Rotterdam, en haar recent gewonnen ARC Oeuvre Award, sprak Riek Bakker op de Faculteit Bouwkunde op de TU Delft over haar ervaringen als stedebouwkundig ontwerper en adviseur. Vergezeld van educatief advies voor de studenten geeft ze haar visie op de veranderingen in het vak en de toekomst van de stedebouw.

Riek Bakker over toekomst stedebouw

“Doe niet wat van je verwacht wordt”, adviseert Riek Bakker ons, “tenzij dat hetgeen is dat je zelf graag wilt doen.” Met deze kernachtige uitspraak opent Riek haar lezing aan studenten, ontwerpers en andere geïnteresseerden op de Faculteit Bouwkunde, geïnitieerd door de studievereniging voor stedebouw en landschapsarchitectuur, Polis. “Het belangrijkste is dat je je goed voelt in je lichaam, in je werk, in wat je doet. Pak vooral alle kansen, en doe wat je kunt van de ene hoek naar de andere hoek. Zo maak je alles mee en weet je waar je hart ligt.”

Na 45 jaar werken in het vak weet Riek wat ze kan, wat ze wil en wat ze doet. Als landschapsarchitecte kwam ze erachter dat een bepaalde onofficiële rangorde bestaat in de architectuurwereld, waarbij landschapsarchitectuur ergens onderaan de ladder bungelde. Daar voelde zij zich zodanig niet op haar plek, dat ze verder keek naar de andere disciplines. Terugkijkend op haar carrière ziet ze landschapsarchitectuur als een laag, en stedebouwkunde als een volgende laag in haar kennis en kunde. 

Beslissingen maken

De ervaring die Riek op heeft gedaan tijdens haar werk aan het immense project De Kop van Zuid in Rotterdam, heeft haar veel geholpen met erachter komen wat ze wil, maar ook wat het vak stedebouw allemaal inhoudt. Een belangrijk punt dat Rotterdam haar geleerd heeft, en wat ze ons allemaal adviseert te leren, is hoe de beslissingen worden gemaakt: “Ongeacht de projectstructuur, ongeacht het niveau of belang van de beslissingen. Je moet weten hoe deze gemaakt worden, want je moet ze kunnen beïnvloeden.”

Fotografie: Floor van Dijk

Stedebouw raakt werkelijk alles, vertelt Riek. Niet alleen wat waar moet komen, maar de mensen, de economie, de beweging, de geschiedenis, wat voor stad wil je zijn, wat heb je al, hoe wordt het ontvangen. Al deze richtingen moet je op kunnen wanneer je stedebouwkundig gaat ontwerpen. “Maar dit betekent niet”, zegt Riek, “dat je ook alles zelf hoeft te weten en te doen.” Hulp kunnen en durven inschakelen is essentieel.

Weet wie je vrienden zijn

In de 29 jaar dat Riek aan het project Kop van Zuid werkte, is heel wat gebeurd. Zo kwam na acht jaar een nieuwe gemeenteraad te zitten, met een nieuwe wethouder. Deze vertelde haar: ‘ik ga doen wat jij nu doet.’ Nadat Riek dreigde compleet met het project te stoppen werd ze aangesteld als ‘opzichter’ van het project. “Voor dit project deed ik niets anders dan praten, praten, praten. Zo belangrijk is ook de communicatie.” Ook is het belangrijk om precies te weten met wie je wat communiceert: “je moet weten wie je vrienden zijn, en wie tegen het project is en waarom. Dan weet je wat je moet zeggen om hen te overtuigen, en ook op wie je terug kunt vallen.”

De Erasmusbrug is een voorbeeld van een dergelijke situatie; de gemeente wilde helemaal geen brug, daar zou geen behoefte aan zijn, onnodig en te groot. Door de juiste mensen te overtuigen met nieuwe ideeën zoals de toevoeging van een autoweg over de brug, is toch toegezegd. Dit leidde uiteindelijk naar de realisatie van hét symbool van de nieuwe ontwikkeling op de Kop van Zuid, en meteen een nieuw symbool van de stad: de Erasmusbrug. 

Krachtig verhaal

Om te kunnen overtuigen is een krachtig verhaal onmisbaar. Een kloppend verhaal waar je je aan vast kunt houden en voor kan gaan, dat moet je hebben. “Als je je zelf al niet aan je eigen plan wil houden en steeds delen wilt veranderen, ben je verloren. Je moet er echt voor kunnen gaan. Maar natuurlijk houd je wel ruimte voor flexibiliteit.”

Met twee tips sluit Riek haar lezing af. Ten eerste: “Als iemand je een vraag stelt, zeg nooit: nee! Zeg altijd: Ja! Maar wel zo en zo en op deze manier…” Ten tweede drukt ze ons op het hart: “Vind iets waar je naar verlangt, en realiseer het. Ontwerpen is leuk, maar de grootste voldoening krijg je wanneer iets echt wordt uitgevoerd.”

 Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels