nieuws

Renovatie met kalkhennep duurzaam en eenvoudig

Architectuur

Het Vlaamse architectenbureau Martens Van Caimere Architecten heeft onlangs een bestaande woning geïsoleerd door aan de buitenkant een extra schil toe te voegen van kalkhennep. Dit goedkope, duurzame isolatiemateriaal laat zich volgens het bureau eenvoudig combineren met het metselwerk van de bestaande bouw.

Renovatie met kalkhennep duurzaam en eenvoudig

Kalkhennep is een bouwmateriaal dat in de Benelux nog maar net opkomt. In Nederland is er kleinschalig nieuwbouw met het materiaal gepleegd, maar, voor zover ons bekend, nog geen renovaties of restauraties. Ook bij onze zuiderburen bevindt het bouwen met kalkhennep zich nog in het beginstadium.

 

Het materiaal heeft een aantal duidelijke voordelen: het is duurzaam, goedkoop, gemakkelijk in grote hoeveelheden te verkrijgen, en het combineert de isolatie en de afwerking in één laag. Bovendien is het low-tech te verwerken, zodat de bewoners van een huis mee kunnen bouwen. Architect Nikolaas Martens: “Belgische woningen werden in de jaren ’50, ’60 en ’70 groot gebouwd, doch niet of nauwelijks geïsoleerd. Dat doet integraal duurzame renovaties duur uitvallen. In onze projecten zoeken we manieren om de bouwkosten te verlagen. Bij de woning in Geraardsbergen vonden we de oplossing in het minimaliseren van gebouwlagen. Kalkhennep combineert twee componenten van een gebouwschil. Het is vochtscherm en isolatie in één.”

  

Kalkhennepbeton heeft een lambdawaarde van 0,057 W/mK. Zodoende kon de woning met 25 centimeter materiaal worden geïsoleerd. “Dat is dikker dan gebruikelijk, maar uitermate duurzaam en goedkoper, gezien de gevelschil deels werd uitgevoerd in workshops met geïnteresseerden.”

Het kalkhennepbeton staat op een bestaande arduinen plint van 5 centimeter. De overige 20 centimeter geveldikte hangt aan de bestaande ruwbouw. Deze fungeert tevens als verloren bekisting aan de binnenzijde. Aan de buitenzijde kan de aannemer kiezen tussen een glij- of een cassettebekisting. Dit project wordt gekenmerkt door grote blokkaderramen, die het gebruik van een glijbekisting onmogelijk maakten. De bekisting bestond zodoende uit cassettes die werden vastgezet met pluggen in de ruwbouw en nadien werden verwijderd. “Al doende hebben we geleerd dat dit wel een grote invloed heeft op de bouwtijd. Een glijbekisting is vanuit dit oogpunt te prefereren.”

  

Kalkhennepbeton bestaat uit kalk, de stengels van de hennepplant en water. Het mengsel wordt laagsgewijs in de bekisting gestort en handmatig aangedamd. Een metalen gaas wordt met pluggen aan de stenen onderstructuur bevestigd, verstevigt het gevelpakket en zorgt voor betere hechting aan de gebouwstructuur.

Het composiete materiaal kan na enkele uren worden ontkist, maar doet er drie maanden over om volledig uit te harden.

 

Het kalkhennepbeton kan in zicht blijven. Dan ontstaat het typische gelaagde golvende uiterlijk. “Als je weinig kleurverschillen wilt hebben, is een gelijke menging van kalk, hennep en water zeer belangrijk”, aldus Nikolaas Martens.

De detaillering is, net als bij beton, wel gevoelig als je wilt dat de gevels mooi verouderen. Dakranden, raamaansluitingen, druiplijsten, aansluitingen met de grond, en muurvoeten behoeven de nodige aandacht.

In Zwitserland, waar al grote projecten werden gerealiseerd in het materiaal, is bewezen dat de gevel geen afwerking behoeft. Het klimaat is daar echter een stuk droger dan in de Benelux. De aannemer raadde aan om de gevel af te werken met een lijnolie. Een andere mogelijkheid is om een toplaag van traskalk aan te brengen. “Dan verdwijnt echter de mooie gelaagdheid en wordt het pakket een heel stuk duurder.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels