nieuws

Ge-3D-printe brug in 2017 gereed

Architectuur

Als ze de inmiddels wereldberoemde toekomstige stalen 3Dprint-brug in delen zouden prefabriceren, kon MX3D nu al beginnen. Maar omdat het bedrijf van onder meer meubelontwerper Joris Laarman de brug in één keer op locatie wil vervaardigen, hebben ze nog een paar maanden voorbereidingstijd nodig. Bij horizontale stukken hebben de lasdruppels nog de neiging om te vervormen. En ook de robottechniek kan fijner.

Ge-3D-printe brug in 2017 gereed

Door: Maartje Henket

Vrijdag was een feestelijke dag voor MX3D. Het bedrijf opende niet alleen zijn nieuwe, in de bestaande loods ingerichte kantoor- en expositieruimte, maar wethouder Kajsa Ollongren van de gemeente Amsterdam maakte ook de locatie bekend waar de eerste ge-3D-printe brug ter wereld komt. De gemeente koos voor de Oudezijds Achterburgwal. Pal in het historisch hart van Amsterdam mag MX3D laten zien dat monumentaal en high-tech heel goed samen kunnen gaan.

mx3d geprinte brug klaar in 2017 

Verschillende materialen

Het bedrijf van meubelontwerpers Laarman, Tim Geurtjens, Gijs van der Velden en Anita Star bestaat nu ruim een jaar. In die tijd heeft het eerst een robotprinttechniek ontwikkeld die het mogelijk maakte om met kunsthars 3D modellen te printen zonder mal. Dit principe is vervolgens doorontwikkeld naar een soort lasrobot die 3D constructies maakt van druppels metaal. De heren hebben al ruim geëxperimenteerd met staal, roestvast staal en aluminium en de resultaten zijn veelbelovend. Eigenlijk scoren alle metalen beter dan ze van tevoren hadden verwacht. Bij het druppelen smelt elke druppel het toplaagje van de vorige, zodat het resultaat bijna niet is te onderscheiden van massief metaal. “Als je het doorzaagt, zie je geen verschil”, aldus Geurtjens. “Alleen op moleculair niveau zijn er wat afwijkingen.”

Goede resultaten

Rvs behoudt zodoende maar liefst 90 procent van zijn stijfheid, wat het geschikt maakt voor constructief gebruik. De roestvastheid van het materiaal neemt echter wel af. Dat is meteen één van de uitdagingen die het bedrijf nog wil oplossen voordat het begint aan de echte brug. Staal gedraagt zich constructief ook goed, maar is natuurlijk helemaal minder roestvast. En ook aluminium blijkt gemakkelijker te lassen dan verwacht. “Wij dachten dat het heel erg vloeibaar zou worden, zodat de constructie meteen als een pudding in elkaar zou zakken. Maar dat gebeurt helemaal niet”, vertelt Geurtjens enthousiast.

Aluminium is natuurlijk niet direct geschikt voor bruggen – maar dat is dan ook niet de core-business van het bedrijf. “We bouwen nu een brug, omdat het geweldig is om met zo’n groot, serieus project te laten zien wat we kunnen. Maar we zijn in de eerste plaats meubelmakers en – ontwerpers. En nu materiaal- en productietechniekontwikkelaars. Dus we willen van veel meer materialen onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn.” Aluminium lijkt zich te lenen voor trussen, veel gebruikt in de festivalwereld om lampen aan te hangen. “Uiteraard geen gewone rechttoe rechtaan trussen. Het lijkt tenminste of we voor standaard toepassingen niet zullen kunnen concurreren met bestaande productietechnieken. Maar wel voor iedereen die iets bijzonders wil.”

Brons

De volgende stap wordt om te experimenteren met brons. Geurtjens ziet daar directe mogelijkheden voor de kunst en de bouw van scheepsschroeven. En wie weet wat er nog meer op hun pad zal komen.

mx3d geprinte brug klaar in 2017 

Robottechniek

Het materiaal gedraagt zich dus boven verwachting goed. Maar met de robots zijn er nog wel een paar kleine issues. Robots zijn knap, maar niet werkelijk intelligent. Ze zien niet wat ze doen en relateren hun acties niet aan de omgeving of aan eerdere acties. Alleen aan de programmering. Dat betekent dat de robot gewoon doorgaat als er iets fout gaat. Dit is één van de problemen die robotexperts wereldwijd proberen op te lossen, maar vooralsnog zonder resultaat. Als de robot een klodder rvs in de gracht laat vallen, merk je dat dus niet persé. Maar de brug wordt wel minder sterk. Ook heeft een robot geen gevoel voor plaats. Hij weet niet waar boven en onder is. Dat heeft tot gevolg dat een robotarm, indien hij zich strekt, de oriëntatie kwijt raakt en random bewegingen gaat maken. Programma’s moeten dus altijd zo worden gemaakt dat de delen van de zes-assige arm nooit recht ten opzichte van elkaar komen te staan. Tot slot is de houding van de laatste schakel moeilijk te sturen. En deze bepaalt onder welke hoek de druppel op de vorige druppel komt. “Er wordt momenteel in wereldwijde samenwerkingen onderzocht of het mogelijk is om hier verbetering in te brengen, bijvoorbeeld met gps, maar tot nu toe is dat heel lastig”, vertelt Charles Jones van softwarebedrijf Delcam. Deze tak van Autodesk, waar MX3d mee samenwerkt, zou graag bij het project betrokken zijn en kwam dus naar de opening. Net als buurman Damen Shiprepair, dat geïnteresseerd is in de mogelijkheden van robottechniek voor hun reparatiewerf. En net als de inmiddels tientallen sponsoren van het project, waaronder Heijmans en sinds kort Arcelor Mittal. “3D printen is niet meer weg te denken uit het bouwlandschap”, verzucht architect Björn van Rheenen die verantwoordelijk is voor de nieuwe kantoren. En voor wie rondkijkt bij MX3D, lijkt dat zeker waar.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels