nieuws

Voorsprong ontwerpers in verduurzaming

Architectuur

Hoe kan de ruimtelijke kwaliteit worden versterkt? Dat is de centrale vraag van de Eo Wijers-prijsvraag,die dit jaar voor de 10e keer is uitgeschreven. Landschapsarchitect en voormalig rijksadviseur Yttje Feddes en Hans Leeflang, voorzitter van de Eo Wijers-stichting, benadrukken welke winst de prijsvraag voor de regio Stedendriehoek kan opleveren én voor de bureaus die eraan gaan deelnemen. Nog tot 20 januari kunnen deze zich aanmelden.

Voorsprong ontwerpers in verduurzaming

Het energieneutraal maken van de regio Stedendriehoek (Deventer, Apeldoorn, Zutphen) is het onderwerp van de Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015. De jury koos voor deze regio omdat die een voorstel indiende dat “heel concreet streeft naar een volledige transitie naar gebruik van duurzame energie in 2030”. 

Juiste vraag stellen

“Het interessante van de Eo Wijers-prijsvraag is, dat er vragen in worden gesteld over onderwerpen die nog geen gemeengoed zijn”, zegt Yttje Feddes, die in 2010-2011 juryvoorzitter was van de vorige editie. “Ontwerpbureaus beginnen zich de laatste jaren met de energieopgave bezig te houden, maar opdrachtgevers weten nog niet precies hoe ze de vraag naar ruimtelijke oplossingen moeten stellen. Hoe moet je op een ambitieuze energietransitie aansturen? Betekent dat een totale omkering van hoe het gebied eruitziet? Of is zo’n opgave moeiteloos in te passen? Daar ben ik erg benieuwd naar.”

Technologische innovatie in de energiesector gaat snel, wat kan betekenen dat ideeën die in 2015 worden bedacht het volgende jaar alweer zijn verouderd. Daarom stuurt de Eo Wijers-prijsvraag niet alleen aan op ruimtelijke oplossingen, maar ook op het aspect van governance. Hans Leeflang: “Kijk naar de winnaar van de vorige prijsvraag, ‘Samen pionieren’. Die inzending ging over de hoe-vraag, het was geen grootse visie met plannen en tekeningen, eerder een strategie om bewoners zelf hun toekomst te laten bouwen en hen daarbij te helpen.” Leeflang verheugt zich al op plannen die voorbij 2020 kijken en het experiment aandurven: “Het laatste wat je moet doen is de huidige technologie als uitgangspunt nemen.”

Transitiemarkten

De regio Stedendriehoek spant zich in om potentiële prijsvraagdeelnemers kennis te laten maken met lopende initiatieven. In twee ‘transitiemarkten‘ krijgen potentiële deelnemers de gelegenheid om met mensen in de regio in contact te komen: “De regio Stedendriehoek is interessant omdat ze bestuurlijk iets willen, economisch iets kunnen en al concrete stappen zetten”, vindt Leeflang.

“Het is een opvallend rijke regio als het gaat om burgerinitiatieven. In gemeenten als Epe, Lochem en Brummen is er een enorme awareness, bewoners zijn erg omgevingsbewust. Maar ik denk bijvoorbeeld ook aan het Fête de la Nature dat in mei 2014 voor de eerste keer ‘van onderaf’ is georganiseerd. Bovendien heeft de Cleantech-sector energietransitie hoog op het lijstje staan. Dat is een sterke uitgangspositie voor de doorwerking van ideeën die uit de prijsvraag komen.”

Yttje Feddes ziet de regio dan ook als kansrijke proeftuin voor vernieuwing op het grensvlak van technische kennis en ruimtelijk ontwerp: “Het is voor ontwerpbureaus de kans om een nieuw werkveld aan te boren. Kijk bijvoorbeeld naar de recente opkomst van wateropgaven in het ruimtelijk ontwerp. De ontwerpwereld is nu beter aangehaakt bij de watersector. Maar voor de ontwikkeling van het vakgebied is het zorgelijk dat het een relatief klein clubje ontwerpbureaus is dat zich bezig houdt met wateropgaven.’

Sporen verdienen

De prijsvraag zou op het gebied van de energietransitie een voorsprong kunnen opleveren voor deelnemende bureaus, of nieuwe samenwerkingen kunnen opleveren. Feddes: “Als ontwerper is je portfolio van groot belang voor het binnenhalen van opdrachten, het komt maar weinig voor dat je zomaar een opdracht gegund wordt als je nog geen werk kunt laten zien in dat werkveld. Je moet dus je sporen verdienen. Op nationale schaal en op lokaal niveau hebben sommige ontwerpbureaus al enige ervaring opgedaan met duurzame energie en energietransitie – maar op regionaal niveau is deze opgave nog niet eerder zo nadrukkelijk in beeld geweest als nu in deze prijsvraag.”

De regio Stedendriehoek organiseert op vrijdag 16 januari de tweede en laatste transitiemarkt. Ondernemers, bestuurders en lokale initiatiefnemers komen naar Deventer (Saxion Hogeschool) om zich te presenteren aan (potentiële) deelnemers van de Eo Wijers-prijsvraag. Je kunt je hier aanmelden of je hier direct inschrijven voor de prijsvraag.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels