nieuws

Opinie: Monumentbehoud, tekenen én berekenen

Architectuur

Elke maand staat de Architect bol van goed geïnformeerde en onderbouwde meningen van professionals in de bouw. Deze zijn onontbeerlijk voor een goede discussie over de toekomst van de branche en het architectuurvak. Deze maand benadrukt Harry Kers het belang van financiële en fiscale kennis onder architecten. Herbestemmingsprojecten staan of vallen met een haalbare financiering. Als accountmanager bij het Nationaal Restauratiefonds ziet hij hoe architecten met een integrale aanpak en financiële kennis bijzondere monumenten nieuw leven in kunnen blazen.

Tekst: Harry Kers

Architecten hebben een belangrijke rol bij het behoud van monumentaal erfgoed. Door zich naast de architectonische uitdagingen ook te verdiepen in de financieringsmogelijkheden kunnen architecten hun opdrachtgevers, de maatschappij en daarmee zichzelf een extra dienst bewijzen, vindt Harry Kers, accountmanager bij het Nationaal Restauratiefonds.

De crisis heeft hard toegeslagen in de vastgoedsector. Dat treft ook de monumentenwereld. Zo’n twee miljoen vierkante meter aan monumentale panden staat op dit moment leeg in Nederland. Toch heeft die leegstand ook een positieve kant: net als de prijzen van veel ander vastgoed, dalen ook de prijzen van monumentale panden. Het herbestemmen wordt daarmee financieel eerder haalbaar. Helemaal voor wie ook gebruikmaakt van de mogelijkheden die de fiscus eigenaren biedt om een deel van de onderhouds- en restauratiekosten te verrekenen en van laagrentende leningen van onder meer het Nationaal Restauratiefonds.

Verschillende architecten hebben dergelijke leningen al ontdekt en toegepast. Maar er is ook een groep die denkt dat iedere verdieping in financieringsmogelijkheden zinloos is. Dat is spijtig, want juist architecten hebben een cruciale rol in het behoud van monumenten. Zij kunnen ook nieuwe mogelijkheden voor financieel en maatschappelijk rendement creëren. Verscheidene architectenbureaus weten inmiddels uit ervaring waar die verdieping toe kan leiden. Grote kantoren als Van Stigt, dat zich de laatste twintig jaar steeds meer is gaan specialiseren in het restaureren van monumentale panden, maar ook tal van kleinere spelers.

André van Stigt en zijn team zijn de initiatiefnemers van het omvangrijke herbestemmingsplan voor De Hallen, de oude tramremise in Amsterdam-West. Van Stigt tekende niet alleen voor het architectonische ontwerp en het herbestemmingsconcept, maar richtte zich vanaf het begin ook op de financiële haalbaarheid. Hij maakte daarbij onder meer gebruik van een Restauratiefondsplushypotheek, een laagrentende lening speciaal voor grootschalige restauraties en herbestemmingprojecten.

De integrale aanpak van Van Stigt – tekenen én berekenen – verdient navolging, mede met het oog op de duurzaamheid van herbestemmingsprojecten. Immers, een architect die zich bewust is van de financieringsmogelijkheden kan op bouwkundig gebied het verschil maken. Een laagrentende lening kan bijvoorbeeld ruimte bieden voor een (extra) verdiepingsvloer of andere bouwkundige aanpassingen waardoor de exploitatie van het monumentale pand wél rond komt. Zo kan worden voorkomen dat een monument bij een kleine tegenslag direct weer leeg komt te staan, met alle negatieve gevolgen van dien. Kortom, door zich ook te vergewissen van de financieringsmogelijkheden, neemt de waarde van de architect in dergelijke herbestemmings- of restauratieprojecten aanzienlijk toe.

Moeten alle architecten nu terug naar de collegebanken? Nee, het gaat om een groter bewustzijn van de mogelijkheden op financieel en fiscaal gebied. Het restaureren en herbestemmen van monumenten kent zijn architectonische uitdagingen. Maar door onder meer laagrentende leningen, fiscale regelingen en gunstige prijzen kan een investering in cultureel erfgoed zeer interessant zijn. Het biedt niet alleen maatschappelijk rendement, het draagt ook bij aan behoud van het erfgoed en heeft een positief effect op de omgeving. In herbestemmingtrajecten is voor architecten dus een hoofdrol weggelegd als ontwerper en als financieel regisseur.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel