nieuws

Discussie over BeroepsErvaringPeriode 2

Architectuur

Vorige week verscheen een artikel over de verplichte BeroepsErvaringPeriode(BEP) voor aanstaande architecten. Mirjam del Canho, directeur van het architectenregister, reageerde op een petitie tegen de BEP die door bouwkundestudenten is opgesteld. De ‘nieuwe generatie architecten’ is echter nog niet gerustgesteld. Het architectenregister hamert op de eigen verantwoordelijkheid van de beroepsgroep. Bouwkundestudenten Willem Barendregt en Lucienne Bregman, de initiators van de petitie, geloven hier niet in en vinden juist dat het register zelf verantwoordelijkheid moet nemen.

Discussie over BeroepsErvaringPeriode 2

Door Willem Wopereis

Dit artikel is de tweede in een serie over de BeroepsErvaringPeriode. Klik hier voor de eerste.

Beide partijen vóór de BEP

Opvallend is dat zowel de petitie-initiators als het register in principe vóór de invoering van de BEP zijn. Dit komt door de discrepantie tussen het onderwijsprogramma van bouwkundeopleidingen en de beroepspraktijk. “Het is overduidelijk dat een dergelijke periode noodzakelijk is om praktijkervaring op te doen om zo volledig voorbereid als zelfstandig architect aan de slag te gaan. De universitaire opleiding biedt veel leerstof aan en zorgt op dit moment voor een goede theoretische ontwikkeling van de student. Maar de praktische kant wordt niet aangeboden. De studie voorziet dus maar gedeeltelijk in de opleiding van student tot architect”, aldus de petitie-initiators. Het doel van de petitie is dan ook niet de afschaffing van de BEP. Het gaat om twee punten: een andere invulling van de ervaringsperiode, en het omlaag brengen van de kosten.

Toch verschillen de studenten sterk van mening. Hieronder een overzicht van hun reacties op het commentaar van Mirjam del Canho, directeur van het architectenregister.

Verantwoordelijkheid

Over de verantwoordelijkheid zijn de meningen verdeeld. Wie gaat het betalen? Zijn er wel genoeg plekken? Ontstaat er concurrentieverschil tussen generaties? Het architectenregister benadrukt de dat de beroepsgroep zelf verantwoordelijkheid moet nemen voor de jonge generatie.

Dit wordt door de studenten aangevochten. “Het is teleurstellend dat Del Canho een dergelijk standpunt inneemt aangezien het architectenregister medeverantwoordelijk is voor de vitaliteit en kwaliteit van de beroepsgroep. Daarnaast is het register medebedenker van de BEP ten aanvulling van de Wet op de Architectentitel(WAT). Het register zou dus wel degelijk verantwoordelijkheid moeten nemen en serieus moeten ingaan op de problemen die de BEP in de huidige staat veroorzaakt.”

De studenten hebben hier een punt. Volgens de website van het register is een van hun taken het “vaststellen van regels voor de beroepservaringperiode, inclusief erkennen van (aanbieders van) beroepservaringprogramma’s en –modules.” De regels die zijn opgesteld gelden voor toekomstige architecten. Voor een correcte navolging van deze ‘regels’ zijn zij echter sterk afhankelijk van bestaande architecten en partijen die modules aanbieden. Voor hen worden echter geen regels opgesteld.

 Schematisch overzicht regeling BEP. Bron: Architectenregister

Kosten

Dit verschil is bijvoorbeeld goed te zien aan de manier waarop de kosten zijn geregeld. Del Canho ziet dit als een serieus punt in de huidige marktomstandigheden. Volgens haar is het niet de bedoeling dat de kosten de registratie zullen belemmeren. De vraag is waarom er dan nog geen duidelijke afspraken zijn gemaakt over de hoogte van de kosten en wie deze moet betalen. De studenten zijn dan ook niet tevreden met de reactie: “De marktomstandigheden zijn dusdanig dat het startsalaris van een beginnend architect in Nederland rond de 800 euro ligt. Van afgestudeerden horen wij dat het nagenoeg onmogelijk is om een normaal betaalde baan te krijgen. Veel bureaus werken met tijdelijke (stage)contracten die steeds een half jaar worden verlengd. Er zijn genoeg buitenlandse studenten die hiervoor willen werken, dus je kunt er bijna niet omheen om dit ook te doen. Als bureaus nu al geen normale salarissen betalen waarom zouden ze dan wel bereid zijn de BEP te betalen? Helaas biedt Mirjam Del Canho geen concreet perspectief op het financiële vlak. Het ziet er dus naar uit dat de BEP wel degelijk 6000 euro gaat kosten met alle consequenties van dien.”

Het register heeft echter geen bevoegdheden op het vlak van de cao. Deze wordt opgesteld door de branchevereniging BNA. Maar het blijkt dus dat niet alle bureaus zich aan de regels van het cao houden. Naast dat dit voor afgestudeerden ongewenst is ontstaat zo ook een ongelijke concurrentie met bureaus die dit wel volgens de regels werken. Vorige week verscheen dan ook een artikel van het BNA waarin wordt benadrukt dat het verschil tussen een startersfunctie en stageplek duidelijk moet zijn.

Toch zou het logisch zijn als het register hier een wat actievere rol in zou spelen. Enerzijds moet het duidelijk worden hoe afgestudeerden worden ingeschaald, dus wat hun diploma waard is. Anderzijds moet het duidelijk worden wie de kosten moet dekken. Temeer wanneer bureaus jonge werknemers lager kunnen inschalen. Zeker in tijden van crisis is het enigszins naïef om de verantwoordelijkheid van de beroepsgroep te benadrukken zonder deze wettelijk vast te leggen.

 

Inflexibele werknemer

De studenten zijn bang dat de BEP niet goed aansluit bij de beroepspraktijk. “Op dit moment is het de bedoeling dat de afgestudeerde met 24 eindtermen in aanraking komt tijdens de twee jaar durende BEP. Tijdens het afgaan van deze 24 termen moet de afgestudeerde een logboek bijhouden en modules volgen. Over dit laatste is op dit moment zeer weinig bekend waardoor de studenten zich niet kunnen voorbereiden op hun toekomst.”

“De 24 eindtermen zijn opgenomen in 10 fases die het hele bouwproces weerspiegelen. Dit betekent dat de afgestudeerde iedere tweeënhalve maand een andere fase moet volgen. Het mag duidelijk zijn dat dit in de praktijk voor zeer veel grote problemen gaat zorgen aangezien de werkgever te maken krijgt met een inflexibele werknemer waarvoor hij, volgens Mirjam Del Canho, ook nog eens moet gaan betalen. Een slimme werknemer neemt dan eerder een flexibele architect uit het buitenland aan die bereid is voor elk bedrag te werken. Ook kan de afgestudeerde zich niet meer inwerken in een project aangezien daar de tijd veel te kort voor is. Het is ook de vraag hoe om te gaan met fases of eindtermen die niet op een bureau uitgevoerd worden. Dit zou tot gevolg hebben dat deze werknemers meer dan twee jaar over de BEP gaan doen, iets wat kan oplopen tot zes jaar.”

Laat duidelijkheid

Vervelend is dat de nieuwe wet al over ruim een half jaar van kracht gaat en er op veel vlakken nog steeds weinig duidelijkheid is. Het is voor huidige studenten lastig om goed voorbereid te zijn. Wat betreft de stageregeling zijn de studenten al wel enigszins tevreden: “In eerste instantie zouden stages tijdens de master helemaal niet mee tellen voor de BEP. Hier is gelukkig verandering in gebracht en op dit moment lijkt het nu wel mogelijk, hetzij met een hoop voorbereidend papierwerk en een logboek. Voor de studenten die reeds stage hebben gelopen tijdens hun master, en wel onder de BEP-regeling komen te vallen, is nog geen oplossing. Deze studenten hebben zich niet op de toekomstige stage-eisen kunnen voorbereiden. Hun stages zouden voor de BEP mee moeten tellen om zodoende af te komen van de gecreëerde ongelijke situatie.” Dit laatste is inderdaad een lastig punt. Daarom wordt er bij het architectenregister momenteel gesproken over een ‘overgangsregeling’.

Wat dan wel?

Stilzitten doen ze niet, want Willem Barendregt en Lucienne Bregman hebben in principe hetzelfde doel voor ogen als het register. “Ook wij zijn voor een vitale en kwalitatieve beroepsgroep. Echter zijn wij met de interpretatie van het architectenregister van de WAT in de huidige staat alles behalve overtuigd. We zijn daarom momenteel druk bezig om een andere invulling van de BeroepsErvaringPeriode op te stellen. We doen het architectenregister binnenkort graag een voorstel over hoe we dit op een veel betere manier kunnen aanpakken.”


Leestips voor afgestudeerden:
I Just Graduated … Now What?: Honest Answers from Those Who Have Been There
Now What?! Conversations about College, Graduation, and the Next Step

 

Reageer op dit artikel