nieuws

Wiki House: zelfbouw voor iedereen

Architectuur

Iedereen moet in staat zijn om zijn eigen huis te ontwerpen, printen en bouwen. Dat is de gedachte achter het Wiki House. Wiki, het Hawaïaanse woord voor snel, slaat op de samenwerking binnen de Wiki House community. Na een veel bekeken TED-talk van oprichter Alastair Parvin groeit het concept wereldwijd, zo ook in Nederland. Bij architectuurcentrum RAP in de Meelfabriek in Leiden vond dinsdag de introductie van het Holland Wiki House plaats.

Wiki House: zelfbouw voor iedereen

Verslag door Willem Wopereis

Wie de TED-talk heeft gezien zal ongetwijfeld zijn geïnspireerd door het idee. In een weloverwogen speech preekt de jonge gepassioneerde architect over een zelfbouwhuis voor iedereen. Architectuur als product voor 100% van de bevolking, in plaats van voor de rijkste 1%. Iedereen moet een Wiki House kunnen ontwerpen, downloaden, printen met CNC-freesmachines, en het vervolgens zelf in elkaar kunnen zetten.

Open source bouwconcept
Het prototype, dat in de oude Meelfabriek stond opgesteld, lijkt op het eerste oog eenvoudig. Alle onderdelen zijn gemaakt van hetzelfde materiaal: 18 mm multiplex. De spanten, klemmen, spiezen en pennen – er komt geen schroefje aan te pas – en zelfs ook de hamers zijn geprint: houtskeletbouw 2.0. Het model ziet er letterlijk en figuurlijk nog wat houterig uit, maar wie zijn ogen sluit kan dromen over de mogelijkheden die het biedt.

“Het Wiki House is geen product”, benadrukt WikiHouseNL oprichter Vincent Muller. “Het is een open source bouwconcept.” Het is een platform waarop de community snel en eenvoudig met elkaar kennis deelt en concepten uitwisselt. Dat is precies waar de kracht in zit. Er is dus niet één Wiki House, er zijn verschillende ontwerpen tegelijk in ontwikkeling en het aantal zal alleen maar groeien. Doordat met Google Sketchup wordt gewerkt kan iedereen een project starten, veranderen, verbeteren of kopiëren. De creative common licenties zorgen ervoor dat alles zoveel mogelijk rechtenvrij is. In Spanje wordt bijvoorbeeld gewerkt aan een samengestelde ligger om grote overspanningen mogelijk te maken, terwijl in Brazilië een goedkoop model voor in de favela’s wordt ontwikkeld.

 Wiki House bestaat geheel uit multiplex

Zelfbouw en Fablabs
De vraag die op de eerste bijeenkomst beantwoord werd was ‘waarom Wiki House’? We staan aan het begin van de derde industriële revolutie, stelde Steve Swiggers van Holland Wiki House. Deze theorie van Jeremy Rifkin gaat er vanuit dat de productie weer dichter bij de eindgebruiker komt te te staan, wanneer productinformatie via internet gemakkelijk voor iedereen beschikbaar is. In veel steden wordt inmiddels geëxperimenteerd met ‘Fablabs’, waar mensen zelf  3D-printers, CNC-freesmachines, lasersnijders en andere machines kunnen gebruiken. Astrid Lubsen van Waag Society, een Fablab in Amsterdam, maakt het van dichtbij mee. Twee dagen per week kan iedereen gratis van de machines gebruik maken. “In het Fablab is er altijd iemand die meer weet dan jij, en altijd iemand die minder weet.” Het idee is dat iedereen elkaar helpt. Laatst heeft iemand zo een werkende basgitaar gemaakt. Het Wiki House is een Fablabproduct op grote schaal.

Het Panel (vlnr): Vincent Muller (WikiHouseNL), Steve Swiggers (Holland Wiki House), Lodewijk Gelauff (Wikimedia NL), Astrid Lubsen (Waag Society), gespreksleider Atto Harsta (Aldus bouwinnovatie)

Enorme potentie
Hoe gaat dit verder? Het concept staat nog in de kinderschoenen, maar de potentie is enorm. Op de fora zijn inmiddels al diverse discussies gaande over bijvoorbeeld het materiaal en verschillende verbindingstypen. Het concept is gericht op simpele constructies die voor iedereen in elkaar te zetten zijn, maar er kan natuurlijk veel meer.

De vraag is hoe de bouwwereld hierop gaat reageren. Wordt het zelf bouwen omarmd door bijvoorbeeld producten te leveren die in een Wiki House kunnen worden geplaatst? Wie ontwikkelt het eerste Wiki House-kozijn, en hoe wordt de gevel waterdicht? Gaat Ikea straks standaard Wiki House-paketten verkopen of komt er een CNC-freesmachine bij de Gamma te staan zodat ieder zijn eigen customized ontwerp kan printen? Het zal nog even duren voordat er een Wiki House is dat aan het bouwbesluit voldoet, maar het eerste tuinhuisje zou morgen al in Nederland kunnen staan. Zoals het panel aangaf: de community zal het zelf moeten gaan doen.

Dinsdag vond de eerste van vier Open Wiki House bijeekomst plaats in het RAP architectuurcentrum in Leiden. Kijk op http://www.hollandwikihouse.nl/ voor meer informatie over de volgende bijeenkomsten.


Geïnteresseerd in zelf bouwen?
– A Mies for all: in de laatste editie van De Architect bespreekt Matthijs Bouw de ontwikkelingen op het gebied van zelfbouw. Bestel het nummer het artikel hier
– Het kleine broertje van Wiki House, open source meubels: OpenDesk.cc
– Bekijk hier de TED-talk van de oprichter van Wiki House

Het Holland Wiki House

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels