nieuws

Deel 3/3: Nieuwe wensen, nieuwe woningen – Verkenning naar flexibele woonvormen

Architectuur

De wensen van de markt zijn aan verandering onderhevig en vragen momenteel naar flexibele woonvormen. In het oktobernummer van de Architect verkent Pepijn Bakker in een uitgebreid artikel deze nieuwe vraag naar woningen. Deze week wordt het artikel in drie delen op productie.dearchitect.nl gepubliceerd. Dit is deel drie.

Deel 3/3: Nieuwe wensen, nieuwe woningen – Verkenning naar flexibele woonvormen

Statische woningen, flexibele bewoners
Het dilemma bij het realiseren van woningen voor leeftijd- of leefstijlgebonden doelgroepen is dat de woningen statischer zijn dan de mensen die behoren tot de doelgroep. Voor je het weet wil een single niet langer alleen wonen, komen er kinderen of nemen ze een huisdier. Pas dat maar eens op 28 vierkante meter. Wat dat betreft is de realisatie van een gak-gebouw met eenpersoonswoningen succesvol op de korte termijn, maar is het de vraag hoe de bewoning van de koopappartementen zich in de loop van de tijd ontwikkelt. Gaat de tijd dat mensen alleen willen wonen, gelijk op met de termijn die nodig is om uit de kosten van de hypotheek van 75.000 euro te komen? Wanneer zullen de eerste appartementen van twee verliefde singles worden samengevoegd?

Een project waarin de woonbehoeften van eenpersoonshuishoudens en de notie van tijdelijkheid zijn gecombineerd, is de verplaatsbare eenpersoonswoning ‘Heijmans One’ die Heijmans Vastgoed en Moodworks Architecture ontwikkelden. Ook hier betreft het een woning waar alleenstaanden op een klein vloeroppervlak van 33 vierkante meter kunnen wonen. Dankzij de uitvoering in hout is de woning licht en gemakkelijk met een trailer te verplaatsten. Heijmans wil de woning gaan toepassen op bouwpercelen die tijdelijk leegstaan.

Ook dit concept van een tijdelijke eenpersoonswoning is niet nieuw. Rijen met gestapelde containerwoningen vind je op bijna elk Nederlands universiteitsterrein. Ze zijn ooit gerealiseerd als noodoplossing en bieden niet meer dan een minimum aan woonoppervlak, voorzieningen en afwerking. Gezien de zichtbare veroudering zijn vele de fase van tijdelijkheid al lang voorbij. De vraag die Heijmans en Moodworks zich stelden, was of een meer duurzame variant te bedenken is die het gevoel van een noodoplossing overstijgt. “We realiseerden ons dat de huidige tijd vraagt om flexibele, maar kwalitatief hoogstaande woningen, zeker voor de groep woonconsumenten die momenteel op zowel de huur- als koopmarkt niet terechtkan”, aldus de jonge architect Tim van der Grinten van Moodworks.

Heijmans One heeft een aantal eigenschappen die containerwoningen niet hebben. De woning is dubbelhoog, wordt gebouwd met lichte, duurzame materialen (voornamelijk hout) en heeft een eigen terras. Dankzij de uitgekiende plattegrond, waarbij alle natte functies aan één zijde van de woning zijn geconcentreerd, ontstaat ruimte voor een vrij in te delen woonkamer met dubbele hoogte. Vanaf hier leidt een trap naar de vloer boven het blok met natte functies, waar behalve voor een bed ook ruimte is voor een werkplek. Door het grote raam in de kopgevel stroomt het licht de woning binnen. Van der Grintens woningontwerp is klein van oppervlak, maar herbergt voor de doelgroep veel kwaliteit. 

Specifiek en dus uitgesproken
Dit ontwerp van tijdelijke, verplaatsbare woningen voor een specifieke doelgroep denkt Van der Grinten in de toekomst vaker te kunnen toepassen. “Omdat we in dit project uitgaan van een specifieke doelgroep, kan het ontwerp meer uitgesproken zijn. Deze verplaatsbare woning gaat naar haar doelgroep toe en is dankzij het materiaalgebruik gemakkelijk aanpasbaar en demontabel. Ik zie dan ook een toekomst voor me waarin we steeds meer lichtgewicht, op de doelgroep toegesneden woningbouw zullen gaan zien.”

Ondanks het sterke concept en de vergevorderde technische uitwerking, verkeert het project nog in de opstartfase. Het bedenken en uitwerken van een idee is slechts een fractie van het werk dat nodig is om een dergelijke atypische, tijdelijke woonvorm te realiseren. “Je kunt van alles bedenken, maar de realisatie van een vernieuwend project hangt af van de mate waarin je als team van architecten en ontwikkelaars een woonconcept binnen de geldende wetten en richtlijnen weet in te passen. Ik had dit project nooit alleen kunnen opzetten.”

De ontwikkeling van nieuwe woonconcepten is een voortdurende balanceeract tussen wat instanties en wetgeving toestaan en dat waar een specifieke doelgroep voor wil betalen. De studio’s in het gak-gebouw zijn 28 vierkante meter, omdat dit het minimale vloeroppervlak is dat het bouwbesluit toestaat en omdat starters bereid zijn 75.000 euro te betalen.

De reeds ingezette ontwikkeling van een woontoren met appartementen voor woningdelers wint aan potentie, nu de gemeente woningdeling heeft gelegaliseerd. En ‘Heijmans One’ komt pas van de grond wanneer de garantie is afgegeven dat de eenpersoonshuizen tijdelijk zijn. Alleen wanneer bouwpartners, gemeenten en andere regelgevende instanties deze balanceeract willen aangaan, leiden nieuwe wensen daadwerkelijk tot nieuwe woningen.

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels