nieuws

Hans van Heeswijk over Villa Savoye en Maison du Verre

Architectuur

In samenwerking met de Academie van Bouwkunst organiseert ARCAM een jaarlijkse reeks lezingen over architectuur. Hans van Heeswijk gaf afgelopen donderdag de lezing ‘One City, One Decade’. Met kleurrijke verhalen informeerde hij het publiek over het belang en de eigenaardigheden van twee Parijse woningen: Villa Savoye en Maison de Verre.

Hans van Heeswijk over Villa Savoye en Maison du Verre

Tekst: Noortje Weenink

In de jaren ’20 en ’30 stond Parijs in het centrum van de kunst- en architectuurwereld. Veel kunstenaars en architecten van de Avant-Garde, zoals Salvador Dali, Pablo Picasso, Theo van Doesburg namen er in deze jaren hun intrek. Ook Pierre Chareau, ontwerper van Maison de Verre, en Charles-Édouard Jeanneret-Gris (1887 – 1965), beter bekend als Le Corbusier, vonden inspiratie in de Franse hoofdstad.

Villa Savoye

Le Corbusier beleefde in Parijs zijn periode van witte villa’s. De bekendste hiervan is Villa Savoye in Poissy, ten noordwesten van Parijs. De villa werd in 1928-31 ontworpen als weekendhuis voor het echtpaar Savoye en hun zoontje. Le Corbusier paste in het ontwerp de elementen toe, die hijzelf als grondslag voor het Nieuwe Bouwen had geformuleerd.

Hans van Heeswijk laat in zijn lezing echter een ander plaatje zien. In tegenstelling tot wat velen denken, waren de witte gevels van Villa Savoye in eerst instantie in verschillende kleuren geschilderd. Bovendien lekten de ramen, was de idyllische omgeving al snel volgebouwd en waren de gebruikers, familie Savoye, zeer ontevreden met het ontwerp.

Maison de Verre

In een binnenhof aan Rue Saint-Guillaume in Parijs ontwierpen meubelmaker Pierre Chareau, metaalsmid Louis Dalbet en de Nederlandse architect Bernard Bijvoet “Maison de Verre” (Huis van Glas). Het zeer flexibele huis is ontworpen voor meneer en mevrouw Dalsace. Net als Villa Savoye heeft het huis een vrije plattegrond en het interieur bevat bewegende wanden.

Voor de realisatie van Maison de Verre moest bestaande bebouwing in het hof gesloopt worden. Helaas weigerde de bewoonster van de bovenste verdieping te verhuizen, waardoor het Huis van Glas onder een ongewenste etage gebouwd werd. In affiches en reclames werd deze verdieping niet afgebeeld. In de vragenronde blijkt bovendien dat de begane grond geen doodnormale dokterskliniek, maar een illegale abortuskliniek herbergde.

 
Maison de Verre in Parijs. De etage van de vorige woning is nog steeds aanwezig.

Iconen 

Dat Villa Savoye en Maison de Verre iconen zijn in de architectuur, kan moeilijk worden ontkend. Le Corbusier raakte geïnspireerd door de zwarte, stalen trap en meubelen in Maison de Verre en begon met het gebruik van zwart staal in zijn ontwerpen. Op zijn beurt inspireerde Le Corbusier vele architecten na hem. 

 Door ook de nadelige, getransformeerde en verdoezelde elementen te laten zien, illustreert Van Heeswijk dat iconische waarde relatief is. Ook de belangrijkste gebouwen van de twintigste eeuw hadden hun gebreken. Dat doet echter niets af aan het belang van Villa Savoye en Maison de Verre. De villa’s waren hun tijd ver vooruit en inspireerden vele architecten in latere tijden.

 
Alvar Aalto haalde zijn inspiratie voor Maison Louis Carré in Parijs uit de witte villa’s van Le Corbusier. Foto: Adam Gimpert.

De lezingenreeks ‘1 Lectures’ van ARCAM en de Academie van Bouwkunst is bedoeld voor architectuurstudenten en andere belangstellenden. De voertaal van de lezingen is Engels. Op 20 november geeft Arnoud Gelauff een lezing. Michael van Gessel sluit dit jaar af op 18 december. De lezingen zijn op donderdagavond om 20:00 uur en kosten € 5,-. Kijk voor meer informatie op www.arcam.nl. 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels