nieuws

Boekrecensie ‘Duurzaamheidsoorlog’ – strijd voor minder regels en meer passie

Architectuur

In de week dat Nederland besloot actief te gaan deelnemen aan de oorlog tegen IS, verscheen het boek ‘Duurzaamheidsoorlog’. Dit boek handelt over een hele andere, maar een niet minder belangrijke strijd. ‘Een pleidooi voor minder regels en meer passie’, schreef auteur Thomas van Belzen in het exemplaar van zijn boek dat ik onlangs ontving. Dat pleidooi spreekt uit het hele boek, maar het is meer.

Boekrecensie ‘Duurzaamheidsoorlog’ – strijd voor minder regels en meer passie

Door Gerben van Dijk

Duurzaamheidsoorlog is ook een zoektocht van iemand die met oprechte verbazing en belangstelling rondloopt in een technocratische wereld waarbij duurzaamheid in de bouwsector verworden is tot goochelen met onderzoeken en getallen. En liefst nog 1 getal. Hoe duurzaam is uw gebouw op een schaal van 1 tot 10? De ondertitel is veelzeggend: ‘Over geld, machtspolitiek en idealen’.

Rapportenoorlog

Van Belzen is voor het boek de geschiedenis ingedoken. Het eerste deel beschrijft ruim 25 jaar van gepraat en gedoe over definities, hele en halve regels, oude data en partijen die elkaar met rapporten bestoken. De intrinsieke motivatie om te werken aan een duurzame omgeving zit bij velen niet diep of ontbreekt gewoonweg. ‘Met duurzaamheid hebben deze regels weinig te maken’, zegt een architect in het boek. Het leidende principe lijkt te zijn om ervoor te zorgen dat producenten geen last hebben van milieuregels. Zowel overheid en industrie worden niet gespaard.

Weggeprofessionaliseerd

In het tweede en derde deel van het boek komt een brede schakering van mensen in en om het veld aan het woord. Over hoe de regels in de praktijk uit pakken, de elastieken datakwaliteit, dubbelspel en commerciële doelen. Het geeft sfeer van rekenen en regelen, als we maar kunnen blijven doen wat we al deden. Duurzaamheid is door bedrijfsleven, overheden en belangenorganisaties ‘weggeprofessionaliseerd’ zegt Jacqueline Cramer in het boek. We zijn gekomen waar we eigenlijk niet wilden zijn. Gelukkig komen er ook ondernemers aan het woord die zich onttrekken aan dit systeem omdat op deze manier duurzaam bouwen niet meer is dan een mening.

Duurzame herinnering

Wat blijft het meeste bij? Dat zijn de verhalen van de ondernemers die niet mee doet met het spel van regelen en rekenen. Niet omdat ze niet willen, maar omdat daadwerkelijk duurzaam zijn en doen bij hen voorop staat. Zoals de bouwondernemer die gewoon zorgt voor duurzame en energieleverende woningen en van de leverancier van isolatie van schapenwol die staat voor de duurzaamheid van zijn product. Ook als is het in de afgelopen jaren door gewijzigde modellen en verkeerde data uit de top 10 van meest duurzame materialen gevallen. Zo staan er meer verhalen in het boek. Zij blijven duurzaam voortbestaan. De rest gaat ten onder in gedoe en vergetelheid.

Genre

Hoe het verder moet met duurzaamheid? Dat laat de auteur voor rekening van de lezers. Zijn inzet is helder: van greenwashing naar echte duurzaamheid gaat primair met passie en betrokkenheid, niet met halfzachte regels.

Het boek leest prettig weg. De auteur schrijft vlot en bondig. Een enkele keer iets te bondig omdat ik dan de indruk heb dat ik als lezer net niet de clou meekrijg. De opzet van het boek zorgt voor meerdere invalshoeken en blikrichtingen. Gelukkig weet de auteur al te veel herhaling te vermijden. Dat is te mede te danken aan de brede selectie van gesprekspartners.

Bij mijn weten kent de bouwsector nog niet veel boeken in dit genre van betrokken onderzoeks- en interviewjournalistiek. Van mij mogen er meer van dit soort boeken verschijnen. Indien gewenst heb ik nog wel wat suggesties voor Thomas van Belzen en zijn collega’s.

Waardering    ****

Gerben van Dijk

 

Reageer op dit artikel