nieuws

Van probleem naar oplossing – BNA onderzoekdag

Architectuur

Van probleem naar oplossing was het motto van de BNA Onderzoekdag 2013. Dit impliceerde een middag vol concrete lessen voor de architect in zijn zoektocht naar oplossingen voor actuele vraagstukken. De zoektocht is echter geen lineair proces van A naar B. Zowel afgeronde als lopende onderzoeken werden tijdens de middag gepresenteerd. De onderwerpen hadden één ding gemeen: wat is de toegevoegde waarde van de architect?

Van probleem naar oplossing – BNA onderzoekdag

Een verslag van Marieke de Vries

In de eerste lezing op donderdagmiddag 30 mei toonde Bart Reuser van NEXT Architects het belang van onderzoek in architectuur aan. “Het buiten je eigen vakgebied treden en buiten de gangbare paden denken, werkt inspirerend. Iedere vraag leidt tot een nieuwe vraag.” Vervolgens is het van belang de vergaarde kennis te delen. Onderzoek is een belangrijk aspect in de veranderende markt, ook volgens Willem Hein Schenk (voorzitter BNA).

  Willem Hein Schenk (l) in gesprek met Fred Schoorl (r) Foto Maarten van Haaff

Onderzoeker

In deze veranderende markt moet de nieuwe architect optreden als ondernemer, onderzoeker, interviewer, moderator en netwerker. Fred Schoorl (directeur BNA) en Willem Hein Schenk: “De architect moet zich ‘dienstbaar’ opstellen; kritisch, maar met het oog op de veranderende markt.” Het belangrijke aspect in het onderzoek is dan ook: wat is de vraag?

Praktijkvoorbeeld

De BNA onderzoekdag 2013 toont hiervan de praktijk. Vier gesprekken tussen Fred Schoorl met de probleemeigenaren en de onderzoekende architect geven een kort beeld van de oplossingen waarin de architect vaak een verbeeldende en verbindende rol heeft. Zo zal de architect meer moeten luisteren naar de opdrachtgever en gebruiker.

 
De woning van Rob Veening in Almere Poort. Foto website BNA

Waarom een architect?

In het onderzoek van architect Florian Eckardt “Hoe bouwt de particuliere opdrachtgever?” komt dit sterk naar voren. Zelfbouwer Rob Veening koos voor de architect die goed luistert en waarmee hij een klik heeft. Hierover verbaast het publiek zich. Blijkbaar speelt de kennis en kunde over architectuur bij de keuze een kleine rol. Wat is dan de meerwaarde van de architect?

Luisterend oor

Ook Jeroen Atteveld van Heren 5 architecten zien het luisterend oor als antwoord. “De bewoners zijn dé kenners van de locatie en dienen als inspiratie voor het ontwerp.” Zijn onderzoek samen met Maaike Vegter (Gemeente Den Haag) behelst een aantal interviews met gezinnen in de stad. Zij willen in de stad blijven wonen, maar moeten daarvoor veel compromissen sluiten. Te klein, te weinig berging, vervelende portieken en niet bruikbare binnentuinen. Kort passeren een aantal concrete oplossingen de revue: de toverkast (kasten met verschillende functies) en de tuinveranda (waarmee de binnentuin beter benut kan worden). De architect is de schakel tussen de wens van de bewoner en het ontwerp.

 
De logeerkast, een van de toverkasten, in het onderzoek ‘Nestelen in de stad’. Afbeelding website BNA

Wandelende school

De architect treedt in een van de concepten volgend uit het onderzoek naar scholen in krimpgebieden ook op als netwerker. Door te bemiddelen tussen school, gemeente, bewoners en beheerder van bijvoorbeeld de sportkantine kan deze gekoppeld worden aan verschillende voorzieningen in het dorp. Het probleem is ook op een meer architectonische manier op te lossen volgens de initiatiefnemende architecten Egbert de Warle en Guido Wezenberg. Zij bedachten een ‘wandelende school’. Deze school, nieuwbouw of bestaand, kan met simpele uitbouwen vergroten of verkleinen. De derde oplossing getoond in het kader van “Scholen voor het Noorderland” stapt buiten het eigen vakgebied en ziet de school in de toekomst als energiecentrale werken.

Architect Florian Eckardt stelt een vraag. Foto Maarten van Haaff

Vragen stellen

BNA Onderzoek wil de zoektocht van sterke bureaus ondersteunen bij het verkennen van de markt. Architecten moeten hun toegevoegde waarde opnieuw bewijzen door samen te werken, buiten het eigen vakgebied te treden, vragen te stellen en onderzoek te doen.

 

Reageer op dit artikel