nieuws

Rechtbank van de toekomst

Architectuur

Rechtspraak in een hoge toren, in een kuil of in de ‘cloud’: hoe ziet de rechtbank van de toekomst eruit? Drie interdisciplinaire creatieve teams ontwierpen de rechtbank van de 21e eeuw in opdracht van Platform voor Architectuur en Stedenbouw GRAS en de rechtsonderzoekers van HiiL innovating justice. De ontwerpmanifestatie onderzocht welke innovaties rechtbanken wereldwijd te wachten staan, en hoe ontwerpen daarop kunnen inspringen om de ruimte passend te maken bij de nieuwe manier van functioneren.

Platform voor Architectuur en Stedenbouw GRAS

ging voor de ontwerpmanifestatie Courts of the Future een samenwerking aan met de rechtsonderzoekers van HiiL innovating justice en betrok daar drie interdisciplinaire teams van architecten, ontwerpers, landschapsarchitecten en interieurarchitecten bij.

De teams gingen op onderzoek bij onder meer het internationaal strafhof en het nieuwe gerechtshof van Amsterdam en konden experts uit het juridisch veld raadplegen.

Hun ontwerpen zijn deze week gepresenteerd op het Innovating Justice Forum, waarvoor 150 opinieleiders, rechtsvernieuwers en juridisch specialisten vanuit de hele wereld in Den Haag bijeen waren om te werken aan innovaties op rechtsgebied. Laura Kistemaker van HiiL ziet de fysieke verbeelding van de toekomst van de rechtbank als een “geweldige aanvulling op de bestaande vooral verbale discussies over veranderende procedures.”

 

Rechtbank als uithangbord

Team 1, bestaande uit de bureaus ByBali (Geurt Holdijk, Juriaan Knijtijzer en Narda Beunders), Daniel Leenders van 6to9design en Eelco Hoeke van In.Vorm.Eel, presenteerde een rechtbank als allerlaatste redmiddel. “Daar kom je terecht als het écht niet lukt een probleem op andere wijze op te lossen”, aldus Beunders van ByBali.
“Het gebouw bereikt mensen door letterlijk en figuurlijk zijn eigen uithangbord te zijn. Het meer zichtbaar maken van gerechtsgebouwen in de maatschappij is een interessant thema: kun je met een gerechtsgebouw dat mensen laat zien wat er plaatsvindt meteen een voorbeeldfunctie hebben waardoor vervolgens minder rechtszaken nodig zijn?”

 

Dialoog centraal

Een tweede team focuste op rechtbanken die mensen helpen bij het oplossen van problemen. “Wij stellen ons een grote openbaar toegankelijke glazen kas voor, op de plek van het huidige ministerie van Buitenlandse Zaken”, aldus architect Judith Schotanus. Collega-teamlid Elsbeth Ronner: “Alle rechtszalen en ruimtes zijn ingericht om sociale interactie, de dialoog, centraal te stellen. Met de mogelijkheid voor rechters om de ruimte aan te passen naar gelang de zaak dat nodig maakt: zo kan de rechter de ruimte kleiner maken om druk te zetten op partijen om tot overeenstemming te komen.”

Een derde team boog zich over een rechtbank die vooral helderheid moet scheppen in juridische kwesties. “Het is voor ons niet de vraag óf we naar een digitaal rechtssysteem gaan, maar meer in welke vorm”, aldus Rozemarijn Koopmans en David de Zwart van Multitude. Teamgenoot Jan-Richard Kikkert van architectenbureau K2: “Ons doel is het rechtssysteem te herzien en iedereen met toegang tot internet zelf regie te geven over zijn rechten, met een open-data cloud.” Geen gebouw dus, maar juist een digitale aanpak. Ze lieten zich onder andere inspireren door een filmpje over de Boston bomber.

Homo digitalis

De internationale bezoekers van het Innovating Justice Forum reageerden enthousiast op de ontwerpen, die voer bleken voor discussie. Van internet-scepsis – een rechter zag voorlopig nog geen betrouwbaar internet op het platteland van Oost-Timor – tot enthousiasme: “De rechtbank van de toekomst kan maar beter voorbereid zijn op de homo digitalis”, aldus een twitterende deelnemer. “De concrete ontwerpen voor de strategieën waar wij voortdurend aan werken helpen me enorm bij het nadenken en verandert ook de manier van denken” was een reactie.

De manifestatie is mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. De resultaten worden opgenomen in het Trend Report Trialogue – releasing the value of courts dat deze maand verschijnt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels