nieuws

Afsluitdijk wordt energiedijk

Architectuur

De Afsluitdijk wordt getransformeerd tot een energiedijk. De pilot voor de wereldprimeur om energie op te wekken via zoet en zout water gaat vanaf half januari draaien en de proeftuin voor getijdenstroom in Den Oever loopt al. De dijk kan een ‘showcase’ worden voor waterbouwers die werk willen maken van het concept energieopwekkende dijk, meldt Cobouw. Feddes/Olthof Landschapsarchitecten en Architectenbureau Paul de Ruiter stelden in opdracht van Rijkswaterstaat het Voorlopig Masterplan Beeldkwaliteit voor de Afsluitdijk op, dat nu is vastgesteld door de bestuurlijke stuurgroep Afsluitdijk.

Afsluitdijk wordt energiedijk
Afsluitdijk © Rijkswaterstaat – foto: Joop van Houdt

Om de toekomstige zeespiegelstijging het hoofd te kunnen bieden zal de Afsluitdijk moeten worden versterkt. Ook dient de waterafvoer van het IJsselmeer richting de Waddenzee middels nieuwe, ingebouwde pompen te worden gegarandeerd.

In het voorlopig Masterplan worden de kaders geschetst waarbinnen de Afsluitdijk zal worden ontworpen. De Afsluitdijk is namelijk veel meer dan slechts een veilige waterkering en een 32 km lange snelweg die Noord-Holland met Friesland verbindt. De Afsluitdijk van de toekomst is een duurzame energiedijk, een (inter)nationale toeristische trekpleister en een waterbouwkundig icoon van formaat.

Waterlandschap

Met het IJsselmeer aan de ene kant en de Waddenzee aan de andere kant biedt de Afsluitdijk naast fantastische vergezichten ook uitzonderlijke ecologische mogelijkheden. In het Masterplan wordt optimaal gebruik gemaakt van deze unieke positie. ‘We willen de identiteit van de Afsluitdijk als icoon van de Nederlandse waterbouwkunde versterken en, naast de beoogde noodzakelijke veiligheidsdoelstellingen, de duurzame en innovatieve kansen optimaal benutten’, stellen landschapsarchitect Yttje Feddes en architect Paul de Ruiter. De beleving van het indrukwekkende waterlandschap staat centraal: de Afsluitdijk vormt niet langer een fysieke barrière in het waterlandschap maar maakt er nadrukkelijk onderdeel van uit.

Overslagbestendig

De waterveiligheid voor een groot deel van Nederland dient tot 2050 te zijn gewaarborgd: daarvoor is het noodzakelijk dat de Afsluitdijk wordt aangepast aan de toekomstige veiligheidseisen. Het ingenieursbureau Witteveen+Bos werkt in opdracht van Rijkswaterstaat aan de planuitwerking waarin waterveiligheid en waterafvoer van het IJsselmeer de basis vormt. Om bestand te kunnen zijn tegen de stijgende zeespiegel wordt de Afsluitdijk niet verhoogd, maar over de gehele lengte overslagbestendig gemaakt.

In deze vernieuwde verdedigingsvisie is het niet erg als er in extreme weersomstandigheden water over de dijk slaat, zolang de dijk hier maar tegen bestand is. Er wordt dus niet langer uit gegaan van het overheersen of beheersen van de natuur, maar vanaf nu werkt de dijk nauw met de natuur samen. Een ander technisch hoogstandje is het plaatsen van pompen in de bestaande monumentale spuisluiscomplexen. Hierdoor wordt de afvoercapaciteit van het IJsselmeer ook bij hoog water naar de Waddenzee gegarandeerd.

Duurzame energiedijk

De innovatieve duurzaamheidambities voor de Afsluitdijk zijn torenhoog. Diverse regionale partijen en marktpartijen hebben plannen voor de ontwikkeling van ecologische en duurzame initiatieven voor de dijk. Een voorbeeld hiervan is de geplande vismigratierivier. In het Masterplan wordt Breezanddijk aangewezen als nieuw middelpunt waar deze initiatieven ontplooid kunnen worden. Op dit voormalige werkhaveneiland midden op de Afsluitdijk worden experimenten op het gebied van duurzame energie geconcentreerd. Momenteel draait daar voor het eerst in de wereld een grootschalige Blue Energy pilot, waarbij elektriciteit wordt gewonnen uit osmose door zout en zoet water aan beide zijden van een speciaal membraan te laten lopen. Ook zal er op de Afsluitdijk worden geëxperimenteerd met getijdenenergie en zonnepanelen.

De nieuwe Afsluitdijk zal in 2021 worden opgeleverd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels