nieuws

Strijd rond iconische bouwwerken onderzocht

Architectuur

Het grootste voetbalstadion, de hoogste woontoren, het meest markante museum: steden zetten zich met beeldbepalende projecten op de kaart. Ook in tijden van crisis zullen partijen proberen steun te verwerven voor de ontwikkeling van nieuwe iconen. Het gaat daarbij niet alleen om het stapelen van stenen maar vooral om het ontwikkelen van een overtuigend betoog. Dit stelt bestuurskundige Wouter Jan Verheul in zijn proefschrift ‘Stedelijke iconen: het ontstaan van beeldbepalende projecten tussen betoog en beton’.

Strijd rond iconische bouwwerken onderzocht

Stadsiconen geven de stad een gezicht en brengen publieke trots en identiteitsbesef. Ze trekken toeristen en zijn een aanjager voor stedelijke ontwikkeling. Vooral de afgelopen decennia lijkt de stad een themapark geworden van opmerkelijke architectuur. Verheul keek achter deze façades en reconstrueerde de strijd die aan beeldbepalende projecten voorafgaat. Hij beschreef hoe moderne stadsiconen zoals de Erasmusbrug in Rotterdam, het nieuwe Roombeek in Enschede en de High Tech Campus in Eindhoven tot stand zijn gekomen. Maar ook reconstrueerde hij mislukte of controversiële projecten zoals het half afgebouwde Kasteel van Almere en de Blob in Eindhoven.

Praktijk anders dan papier

In het proefschrift komen diverse architecten aan het woord, waaronder Pi de Bruijn en Liesbeth van der Pol, net als vele wethouders, projectontwikkelaars en andere hoofdrolspelers. Verheul onderzocht hoe beeldbepalende projecten worden ontwikkeld om de gewenste stadsidentiteit te vormen en wat daarbij de succes- en faalfactoren zijn. Projecten blijken vaak anders te zijn geworden dan op papier bedacht. Verheul meent dat mislukkingen, tunnelvisies en avonturisme kunnen worden voorkomen als bestuurders hun prestigeprojecten overtuigend onderbouwen.

Prestige in crisistijd

In crisistijd wordt de strijd rondom prestigeprojecten heftiger gevoerd dan anders. Economische belangen, bestuurlijke scoringsdrang en burgerlijke emoties moeten blijvend worden gevoed. Verliezende partijen ontwikkelen steeds een nieuw betoog, met nieuwe argumenten en bondgenoten.

Verheul zal zijn proefschrift op woensdag 5 december 2012 verdedigen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Reageren? mail de Redactie Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel