blog

Blog – Gebeurt het buiten Amsterdam evengoed?

Architectuur

Door Harm Tilman – Als het om de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland gaat, doet Amsterdam er minder toe dan ze denkt, aldus Rijksbouwmeester Floris Alkemade.

Blog – Gebeurt het buiten Amsterdam evengoed?

Het jaar was nog geen vijf dagen oud, toen de discussie over ruimtelijke ordening en stedelijke ontwikkeling plotseling volop losbarstte. Aanleiding daarvoor was het interview dat Rijksbouwmeester Floris Alkemade gaf aan Het Parool en dat op 5 januari 2018 onder de titel ‘Buiten Amsterdam gebeurt het net zo goed’ werd gepubliceerd.

Buiten Amsterdam

In dit interview stelt Alkemade dat Nederland groter is dan Amsterdam en dat ook in de omliggende steden sprake is van enorme groei. Hij noemt Amsterdam weliswaar nog net niet arrogant, maar stelt wel dat in deze stad het besef ontbreekt dat er buiten Amsterdam ook een sterke dynamiek is.

skyline-almere

De skyline van Almere Centrum (ontwerp OMA) Beeld Christian van Elven

Centrale positie

De enkelvoudige, centrale positie die Amsterdam claimt, is in de ogen van de Rijksbouwmeester niet vanzelfsprekend. Het is niet de enige stad die de rol van sterke ontwikkeling op zich kan nemen, aldus Alkemade. Hij noemt Eindhoven, maar ook Zwolle, Nijmegen en Helmond.


Floris Alkemade Beeld IABR

Tweedeling

Wel ziet hij een tweedeling ontstaan tussen Amsterdam en de rest van het land. Volgens hem is dat te wijten aan de ontwikkeling van de huizenprijzen in de hoofdstad, die hoger en hoger worden.

Uiteengetrokken metropool

Tegelijkertijd maakt Alkemade interessante opmerkingen over de ruimtelijke structuur van Nederland. Hij beschrijft ons land als “een uiteengetrokken metropool met veel openbare ruimte en een uitzonderlijke hoge kwaliteit van leven”. Deze metropool kent een open structuur, er is geen  zwaartepunt (lees: Amsterdam).

Open stad met lege gebieden

Volgens Alkemade is de Randstad een achterhaald begrip. Alkemade heeft het over een nieuwe Randstad: “een gebied van 100 bij 125 kilometer waartussen een enorme stedelijke samenhang aan het ontstaan is. Als een open stad, met enorme lege gebieden. Dat is soms lastig, maar de kwaliteit van het leven en het vermogen op allemaal verschillende punten te ontwikkelen is natuurlijk fantastisch.”

Klimaat en asfalt

Het biedt een mooi perspectief om dringende ruimtelijke vragen te bediscussiëren. In Nederland wordt de komende jaren vooral geïnvesteerd in asfalt, een oplossing die voorbij gaat aan de grote efficiëntie en milieuvriendelijkheid van de grote steden. Tegelijkertijd zijn de investeringen in regionale OV systemen stopgezet en is road pricing nog altijd niet ingevoerd.

Ruimtelijke deconcentratie

Is dat wat we willen? Na Alkemade’s interview ontstond een discussie met Trump-achtige proporties. Ze leek voor een deel te draaien om de vraag wie de meest arrogante genoemd mag worden. Zef Hemel laakte de populistische argumentatie van de Rijksbouwmeester, die in zijn ogen uitdraait op een nieuwe ronde van ruimtelijke deconcentratie. Voor beide standpunten is echter wat te zeggen.

Doorgaande stedelijke groei

Het valt niet te ontkennen dat in Amsterdam weinig oog is voor de rest van Nederland. Daarom is het goed op een hoger schaalniveau naar de ontwikkeling van Nederland te kijken. Maar tegelijkertijd lijkt het me wensdenken om te veronderstellen dat de groei van Amsterdam zal ophouden.

Oplossingen

Als dat waar is, zullen ook oplossingen gevonden moeten worden voor de problemen waar deze groei mee gepaard gaat. De  groeiende mobiliteit en daarmee gepaarde gaande vervuiling vraagt om een oplossing. Dat geldt, lijkt mij, ook voor de uitputting van grondstoffen die in deze dynamiek zit opgesloten. Deze oplossingen zullen snel moeten komen, willen ze uitkomst bieden.

Lees ook

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels