blog

Blog – Optreden in een Bubbel

Architectuur

Door Harm Tilman – Opblaasbare architectuur kent geen draagstructuur maar wordt ondersteund door de atmosferische druk die wordt gecreëerd in het interieur: ze worden ook wel luchtbellen of luchthallen genoemd. Geroemd in de jaren 60, verguisd in de jaren 80. Wat doen we er nu mee?

Blog – Optreden in een Bubbel

Een van de interessantste voorstellingen op theaterfestival Oerol is voor mij tot nu toe de voorstelling ‘Loud Shadows / Liquid Events’, een samenwerking van het dansgezelschap Leine Roebana, muziekkwartet The Stolz en de Italiaanse architect Plastique Fantastique. Dankzij het samenspel van dans, muziek en architectuur wordt de toeschouwers een totaalervaring geboden in opblaasbare architectuur. De installatie bestaat uit drie sferen of luchtbellen die de bezoekers beschermen tegen weer en wind en hen doen opgaan in de natuur.

Voor Loud Shadows / Liquid Space ontwierp Marco Canevacci (Plastique Fantastique) drie sferen waarin cultuur en natuur met elkaar versmelten

Symbool tegencultuur

Opblaasbare architectuur groeide in de jaren 60 van de vorige eeuw uit tot hét symbool van de tegencultuur. Jonge architecten in die tijd omarmden deze opblaasarchitectuur vanuit een kritiek op de architectuur van het modernisme. Frei Otto en Reyner Banham golden als enthousiaste pleitbezorgers van deze constructie. Zelfs Frank Lloyd Wright ontwierp voor de U.S. Rubber Company, een serie halfronde huizen gemaakt van Fiber thin, een met vinyl bekleed nylon weefsel.

Halfronde huizen van Fiber thin, ontwerp Frank Lloyd Wright

Mobiel en kortstondig

Al deze plannen onderstreepten de waarde van het mobiele en het kortstondige, ten koste van de meer rigide, functionele en moderne stad. Ofschoon veel ideeën en voorstellen nooit zijn gerealiseerd, is deze nieuwe vorm van architectuur veel toegepast op muziekfestivals en bij tijdelijke evenementen. Ant Farm, een radicaal architectuurcollectief uit Berkeley, California, ook al prominent aanwezig op ‘California Dreaming’, stelde het Inflatocookbook samen, een gids voor de bouw en uitvoering van opblaasarchitectuur.

Het Inflatocookbook, een handboek voor de bouw en uitvoering van opblaasarchitectuur, samengesteld door Ant Farm

Niet-duurzame architectuur

Door de publicatie van de rapporten van de Club van Rome en de oliecrisis van 1973 kwam een voorlopig einde aan het succes van opblaasbare architectuur. Ze zou een verspilling van energie inhouden en kwam onder vuur te liggen als niet-duurzame architectuur. Toch beschikt ze over materiële, mobiele, hernieuwbare, en transformatie eigenschappen die in het kader van specifieke interventies goed tot hun recht komen.

Rem Koolhaas en Cecil Balmond, Serpentine Gallery, Londen

Toenemende populariteit

Deze eigenschappen hebben ongetwijfeld bijgedragen aan de toenemende populariteit van opblaasbare architectuur. Tot de meest interessante van de afgelopen jaren behoren het theehuis voor het Museum für Angewandte Kunst in Frankfurt door Kengo Kuma, het Serpentine paviljoen in London door Rem Koolhaas en Cecil Balmond, de opblaasbare mobiele concertzaal van Arta Isozaki en Anish Kapoor voor getroffen Japanse regio’s en de opblaasbare zwarte pvc nachtclub van Bureau A waarin de Bund Schweitzer Architekten haar jaarfeest hield.

De mobiele concertzaal voor getroffen streken in Japan, een ontwerp van Arta Isozaki en Anish Kapoor

Drie sferen of bubbels

Voor Oerol ontwierp Marco Canevacci (Plastique Fantastique) drie sferen of bubbels waarin de bezoekers eindeloos kunnen dwalen. Tussen de bomen is een kleine halfronde bol ontwerpen met een opaken huid waar bladen en takken door heen schemeren. Complementair hiermee is een grote, geheel transparante halfronde bol, met een boom die in de ruimte staat en door de huid heen prikt. Beide bollen zijn met elkaar verbonden door een rondlopende slurf die als het ware bomen omhult.

Voor Loud Shadows / Liquid Space ontwierp Marco Canevacci (Plastique Fantastique) drie sferen

Doolhof

Cello, viool, en fluitspelers verplaatsen zich met de dansers door de verschillende plastic ruimtes. Groot voordeel hiervan is dat de voorstelling door kan gaan, ook al valt de regen met bakken uit de hemel. En om de voorstelling te volgen hoef je als toeschouwer geen hinderlijk koptelefoon op. Maar het mooiste toch wel is dat je je als in een doolhof door de voorstelling heen beweegt. De voorstelling wordt niet chronologisch gespeeld, maar bevindt zich op meerdere plekken tegelijk.

De muziek van Kate Moore vormt de melancholische, onheilspellende achtergrond voor de soms uitgelaten bewegingen van de dansers. Ze spelen zich af in een ruimte die het omringende bos tot onderdeel van de voorstelling maakt, maar daar tegelijkertijd optimale bescherming tegen biedt. De omsloten ruimtes van Plastique Fantastique bieden een goede, tijdelijke oplossing voor voorstellingen in de publieke ruimte. Onze voorliefde voor ruimtes die tegelijkertijd immuniteit en beweging, veiligheid en vrijheid beloven heeft hiermee een nieuwe impuls gekregen.

Het optreden in de grote transparante bubbel (ontwerp Plastique Fantastique) door dansgezelschap Leine Roebana en muziekkwartet The Stolz

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels