blog

Feature Towns in China: Kleiner, slimmer en duurzamer

Architectuur

Door Joost van den Hoek – Tot een paar jaar geleden stond de stedelijke expansie in China vooral in het teken van snelwegen, metrolijnen en generieke mixed-use mega districten. Op deze manier is een kwaliteitssprong gemaakt waar zo’n beetje alle steden, bedrijven, instellingen en burgers van profiteren. Deze fase is nu afgerond.

Feature Towns in China: Kleiner, slimmer en duurzamer
Foto’s: Joost van den Hoek

China heeft inmiddels een ongeëvenaard geïntegreerd netwerk van vliegvelden en hogesnelheidslijnen. De vastgoedmarkt van speculatieve kantoren, woningen en malls is in de meeste steden voorlopig verzadigd. De economie bevindt zich in een trage transitie van op export gerichte productie naar een meer binnenlandgerichte focus op diensten en consumptie. Je kan zeggen dat de gebiedsontwikkeling in China hiermee in normaler vaarwater terecht is gekomen.

Unificatie van verstedelijking-thema’s

Als Nederlandse stedebouwer in Shanghai bevind ik me in een paradoxale situatie. De opgaven hebben hier in toenemende mate dezelfde drijfveren als de projecten waar ik voorheen in Nederland aan werkte. Deze vat ik voor het gemak maar even samen onder drie noemers:

  1. De transformatie, revitalisatie en verduurzaming van bestaande gebieden en gebouwen.
  2. Het ontsluiten van mooie gebieden en activiteiten voor de leisure, experience en consumptie.
  3. Het bouwen voor de economie in de vorm van innovatie-hubs, die bedrijvigheid bij elkaar brengen en de concurrentiekracht van een industrietak of een stadje verbeteren.

Feature Towns in China Kleiner slimmer en duurzamer Blog Joost van den Hoek

Versterken van de economie en het ontwikkelen van innovatief vermogen

Met name punt drie, het bouwen voor de economie, lijkt het dominante thema te worden. In Nederland kennen we dit van innovatie-hubs, campusontwikkelingen en logistieke complexen in combinatie met de verbetering van de leefomgeving en het versterken van lokale identiteit en duurzaamheid. De komende periode zal menig chinees gebiedsontwikkelaar, stedebouwkundige of architect zich hier in de dagelijkse praktijk mee bezig houden.

In oktober vorig jaar heeft de Chinese overheid vanuit Beijing, als vervolg op de nieuwe regels voor het bouwen, een bouwprogramma gelanceerd voor 1000 karakteristieke kleine stadjes. Dit programma, geëntameerd en gefinancierd door de overheid, maakt de nieuwe opvattingen over stedebouw en gebiedsontwikkeling van de Chinese overheid concreet.

Feature Towns in China Kleiner slimmer en duurzamer Blog Joost van den Hoek

Here comes the feature town

In China bestaat in toenemende mate het idee dat kleinere stedelijke eenheden – met een goede balans van wonen, werken en voorzieningen – een betere conditie voor duurzaamheid, economische vooruitgang en quality of life voorstaan. Het bouwprogramma voor de ‘karakteristieke kleine stadjes’ geeft hiermee een tegenreactie op de speculatieve megadistricten van de voorbije periode. Daarnaast fungeert het programma als tool die bijdraagt aan de economische transitie naar een hoogwaardiger economie.

Elk nieuw stadje dient te voorzien in een sterke ‘feature’, oftewel karakteristiek, om de economische levensvatbaarheid van de ontwikkeling te garanderen. Hieruit is de Engelse benaming ‘feature towns’ afgeleid.

Beleidscontext

In beleidscontext staan de ‘feature towns’ voor een meer verfijnde en kleinschalige vorm van verstedelijking in de nabijheid van grotere stedelijke agglomeraties.Dit resulteert in een definitie waarin vijf punten centraal staan:

  1. Een Economische focus op specifieke groepen van producten en diensten ter versterking van lokale economieën.
  2. De gebalanceerde ontwikkeling van wonen, werken en voorzieningen.
  3. Aandacht in het ontwerp voor de lokale context van cultuur en landschap.
  4. De structurele integratie van vrije tijd en toerisme.
  5. De toepassing van duurzame principes voor ruimtelijke ordening, energiegebruik en klimaatbestendigheid.

Feature Towns in China Kleiner slimmer en duurzamer Blog Joost van den Hoek

Feature towns in de praktijk

Op dit moment heeft het bureau waar ik werk een aantal feature towns op de tekentafels liggen. In Hangzhou hebben we plannen gemaakt voor een innovatie-hub met de naam Dreamtown, waar de overheid in massieve ondersteuningsprogramma’s voor start-ups voorziet. Nabij Chengdu ontwerpen we een innovatiestadje, waar de R&D afdelingen van een aantal grote Chinese auto bedrijven als Geely de kern vormen.

Het mooiste project is een internet-town binnen de eerste ring van Guangzhou, de geboorteplaats van superapp Wechat, om de succesvolle lokale internetindustrie verder te versterken. Tegelijkertijd verbeteren we een aantal centraal gelegen woonbuurtjes. Alhoewel ‘town’ in Guangzhou een wat misleidend woord is, omdat de ontwikkeling voorziet in meer dan twintig torens van 200 meter hoogte.

Bedrijfsmatige ecosystemen

De relatief kleinschalige ontwikkeling van feature towns betekent in de Chinese context nog altijd opgaven met een oppervlak van een paar vierkante kilometer en tussen de 20.000 en de 50.000 inwoners en arbeidsplaatsen.

Ondanks de integrale beleidsprincipes staat bij onze opdrachtgevers in deze tijd de economische functie altijd voorop. De planvorming en ontwikkelstrategie hebben primair tot doel het aantrekken van bedrijven en investeerders, en het creëren van bedrijfsmatige ecosystemen rondom producten en diensten ter versterking van lokale economieën en lokale arbeidsmarkten.

Feature Towns in China Kleiner slimmer en duurzamer Blog Joost van den Hoek

Nederland als Inspiratie?

Het embedden van economische features in een context van comfortabel wonen, goede voorzieningen en sterke landschapswaarden en lokaal toerisme maakt de meeste kleine en middelgrote steden in Nederland tot een prachtige inspiratiebron voor de Chinese opgave van de featuretowns en een bron van werk voor het Nederlands bedrijfsleven.

Wat de feature towns gaan opleveren wachten we even af en ondertussen werken we hard verder.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels