blog

Blog – Architectuur beleven (Deel 1)

Architectuur

Door Misak Terzibasiyan – Als architect ontwerpen we uiteindelijk voor de gebruiker van het gebouw en niet voor onszelf. Na mijn belevenissen in Tbilisi, Georgië, hebben we met UArchitects een aantal studies afgerond en zijn we een nieuwe richting ingeslagen. Meer nog dan voorheen zoeken we daarbij de verbinding tussen de architectuur en maatschappelijke vraagstukken.

Blog – Architectuur beleven (Deel 1)
Foto’s: UArchitects

Het bijzondere van ons vak als architect is dat we een beleving van abstractie, voorafgaand aan het ontwerp, uiteindelijk, in samenwerking met verschillende partijen, voor onze ogen tot realiteit maken in de vorm van een studie of een gebouw. In het ontwerpproces hanteren we diverse methodes om langzaam aan het concrete ontwerp vorm te geven. Daarbij valt te denken aan het gebruik van eenvoudig handschetsen, het bouwen van maquettes en het presenteren in geavanceerde computerprogramma’s met behulp van virtual reality. De technieken worden steeds geavanceerder en wie weet wat er nog allemaal zal volgen in de nabije toekomst.

Uiteindelijk gaat het erom wat de ‘beleving’ en/of de ‘betekenis’ van het ontwerp is.

Architectuur beleven

Bij veel ontwerpen heb ik mij als architect mede laten inspireren door waardevolle vakliteratuur. Een klassieker op het gebied van ‘architectuur beleven’ is geschreven door Steen Eiler Rasmussen. De eerste (Deense) uitgave van dit boek stamt uit 1957!

Boek Architectuur Beleven door Steen Eiler Rasmussen

Dit prachtig boek is literatuur die (na 60 jaar) nog steeds actueel is en mijns inziens zal voortbestaan in de beleving van architectuur en de omringende fysieke wereld.

Al voor de geboorte ontwikkelt de mens haar zintuigen; de omringende wereld wordt stap voor stap afgetast en beleefd… Beleving is dus een natuurlijke eigenschap. Zo wordt de wereld en architectuur in al haar facetten beleefd…

Werkelijkheid

Als het om de beleving gaat van ideeën, wensen en dromen over een fysieke werkelijkheid draait het om elementaire basiselementen. De beleving van een virtuele werkelijkheid laat ik in mijn betoog achterwege aangezien je over het woord ‘werkelijkheid’ eindeloos zou kunnen filosoferen.

Iedere begripsbepaling van het woord ‘werkelijkheid’ is niet definitief in te kaderen. Ik beperk me daarom tot het begrip ‘beleving van de architectuur in de waarneembaar fysieke context met directe waarneming via je zintuigen’.  Het werk van Juhani Pallasmaa The Eyes of the Skin is een aanrader als het om een beschrijving gaat hoe de mens haar zintuigen gebruikt om de werkelijkheid waar te nemen. Het gaat om het gelijktijdig gebruik, niet alleen van tast, maar ook bijvoorbeeld van het zicht, de reuk, en het gehoor. Het is zelfs mogelijk dat de smaak nog van pas komt bij de totaalbeleving… Stel je maar eens voor dat je een overheerlijk drankje /maaltijd gebruikt op een Venetiaans plein…

De beleving van architectuur en de echte werkelijkheid is een ware multi-sensory belevenis waarbij ook de vierde dimensie ‘tijd’ een belangrijke rol speelt.

De factor tijd maakt elk moment en beleving als het ware uniek en onvergetelijk.

Boek The Eyes of the Skin door Juhani Pallasmaa

Elke beleving is dan ook voor ieder individu anders en uniek aangezien culturele achtergronden, opvoeding, tijdsgeest, opleiding, en levensloop voor elk individu bepaalt vanuit welk referentiekader wij trachten een werkelijkheid te ervaren en te begrijpen.

Dit referentiekader van de werkelijkheid is in de meeste gevallen ook dynamisch en veranderlijk.

Het enige wat nog een klein beetje gevoel met en begrip van de werkelijkheid heeft is de directe interactie van zintuigen met de omgeving. De intermenselijke betrekking is daarnaast van levensgroot belang om dit tot een gezamenlijke ervaring te maken.

Gezamenlijke belevenis

Een grappig en typerend voorbeeld van deze gezamenlijke ervaring en beleving is een gemeenschappelijke excursie die wij onlangs met het team van UArchitects naar  Insel Hombroich in Neuss (D) hebben ondernomen. Bij het prachtige museum dat ontworpen is door Tadao Ando werden de bijzondere kwaliteiten van materiaal en architectuur daadwerkelijk betast door alle architecten die deelnamen aan de excursie; de zijdezachte wanden van beton, een bijna textiele textuur van de oppervlakte. De bijzondere lichtinval, de akoestiek en het ervaren van het gebouw versterkten, heel bijzonder, de tastbaarheid en de ruimtelijkheid van dit museum.

Deze unieke gezamenlijke belevenis van architectuur werd nogmaals versterkt als een bijzondere ervaring omdat wij dit gezamenlijk hebben meegemaakt als individuen, en na afloop van de excursie hebben we samen nog vaak over de uitzonderlijke kwaliteiten van dit project gesproken.

Het team van UArchitects

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels