blog

Blog – Gebouwen met uithoudingsvermogen

Architectuur

Door Harm Tilman – De tijd die volgt op de oplevering van een project, de periode dus totdat de gebruikers een gebouw gaan gebruiken, begint steeds belangrijker te worden. Dit leidt er in toenemende mate toe dat de relatie tussen een gebouw en een architect niet wordt verbroken zodra de aannemer is vertrokken. Architecten gaan daardoor anders naar gebouwen kijken, kom ik achter. Niet meer het beeld staat voorop, maar de performance van een gebouw en de bouwelementen ervan.

Blog – Gebouwen met uithoudingsvermogen

Afgelopen week bezocht ik met lezers van ‘de Architect’ het W-Hotel in Amsterdam. Dit door Office Winhov ontworpen hotel is gevestigd in een gebouw dat jarenlang leeg heeft gestaan en waarin op de begane grond een winkelcentrum is gevestigd. Liran Witman is een bijzondere opdrachtgever want hij zag direct dat dit een geschikte vestigingsplaats zou zijn voor een hotel. Uri Gilad van Office Winhov maakte een ontwerp dat deze visie vleugels gaf. Het was bijzonder met deze opdrachtgever en architect een middag door te brengen.

Office Winhov, W-Hotel, Amsterdam. Beeld Stefan Müller

Buiten en binnenwereld

Wat maakt het W-Hotel zo bijzonder? De gevels van het pand zijn teruggebracht in hun oorspronkelijke staat. Onder andere zijn op de bovenste verdieping de ramen dichtgemetseld die hier in de jaren 60 zijn aangebracht. Van buiten is nauwelijks zichtbaar welke bijzondere ingrepen in het interieur zijn gedaan. De bakstenen gevels verbergen een buitengewone binnenwereld, met een licht atrium en een atmosfeer van privilege en excellentie.

Maquette van Architectenbureau Wingender Hovenier, Amsterdam. Beeld Thomas Lenden

Behouden en transformeren

Voor de transformatie van dit voormalige postkantoor maakte Office Winhov een ontwerp dat zijn gelijke niet kent in de Nederlands architectuur. Het gebouw is het resultaat van een gedeeltelijke renovatie en gedeeltelijke transformatie en het is interessant om te zien welke delen van het gebouw zijn behouden en welke delen op een meer vrije manier zijn getransformeerd.

Lobby van W-Hotel op bovenverdieping. Beeld Stefan Müller

Rol in de stad

Het gebouw ligt bovendien op een cruciale plek in de stad, direct achter het Paleis op de Dam. Aan de overzijde bevindt zich een voormalig bankgebouw dat ook is verbouwd tot hotel. Uri’s ontwerp hangt sterk samen met een reflectie op de rol die beide gebouwen in de stad zullen hebben. Tegelijkertijd is in beide structuren het W-hotel ondergebracht. Dit hotel is een internationale keten maar ontleent zijn authenticiteit aan de structuur van beide gebouwen.

Het zwembad voor de opbouw op het W-Hotel. Beeld Stefan Müller

Herwinnen van vitaliteit

Het W-Hotel is wat mij betreft een bewijs van de weer toenemende vitaliteit die de Nederlandse architectuur begint te kenmerken. Architectuur wordt duurzamer, voor zover ze zich in haar materiële keuzes steeds meer verweefd met sociale en economische structuren. Dat zagen we dit jaar ook al in de projecten voor het Gelderlandplein en voor Rijnstraat 8. Hoe verschillend ook, al deze gebouwen laten de kracht van architectuur zien, een teken dat de relevantie en werking van architectuur aan het groeien zijn.

OMA, Rijnstraat 8 (voormalig Ministerie VROM), Den Haag

Minder spektakelarchitectuur

Dat zien we ook terug bij de Beste Gebouw van het Jaar prijs, zij het schoorvoetend. De jury onder leiding van Hans Weijers nomineerde negen gebouwen en vraagt zich af ‘welk gebouw niet alleen mooi is maar ook excellent functioneert’. In mei weten we of de jury daadwerkelijk een performatief gebouw bekroont. Dat is nog afwachten. De jury ziet weliswaar minder spektakelarchitectuur maar nomineerde desalniettemin liefst drie icoongebouwen: Museum Voorlinden, Stadhuiskwartier Deventer en OV Terminal Breda. De kans dat De Flat (NL Architects) en Joolz (Space Encounters) het afleggen tegen deze drie iconen, is natuurlijk levensgroot.

NL Architects, Kleiburg / De Flat, Amsterdam 

Gebouwen die presteren

Beide laatste gebouwen verdienen wat mij betreft de prijs. Ze vormen een nieuwe stroming in de Nederlandse architectuur waartoe de gebouwen van Office Winhov ook behoren. Zelf reken ik gebouwen als Rijnstraat 8 (OMA) en Gelderlandplein (Rijnboutt) eveneens tot deze stroming. Dus projecten van architecten die nadenken over de manier waarop gebouwen beter kunnen presteren en effectiever kunnen zijn, opdat ze bijdragen aan een beter leven. Architecten die zich realiseren dat hun architectuur evenzeer afhangt van hun opdrachtgever als hun esthetiek. Gebouwen kortom met een groot uithoudingsvermogen, die bijdragen aan een beter leven.

Space Encounters, Joolz HQ, Amsterdam Noord

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels