blog

Blog – Warning: busy pedestrian traffic

Architectuur

Door Catherine Koekoek – De hoofdstad van Australië is wijds opgezet, leeg en groen. Op de paar plekken waar dat niet zo is wordt de passant middels een verkeersbord ‘warning: busy pedestrian traffic’ gewaarschuwd: pas op, er zou hier iets kunnen gebeuren; deze straten, stoepen, pleinen worden gebruikt! Een groter contrast met het chaotische Manila, Filipijnen, is haast niet denkbaar. De poëzie van de stad schuilt in haar paradoxen, in haar banale alledaagse schoonheid.

Blog – Warning: busy pedestrian traffic
Manila vanaf het dak en tevens tennisveld van de internationale school (Foto: Catherine Koekoek)

De grote aangename suburb die Canberra heet werd begin 19e eeuw gepland door Walter Burley Griffin en zijn vrouw Marion Mahony Griffin, zonder ooit voet aan land gezet te hebben in Australië. De stad heeft alles wat een hoofdstad betaamt: monumentale pleinen, parken, avenues, monumenten. Museums, archieven, bibliotheken, een ringweg. Maar waar wordt er geleefd? 

In deze geplande stad sijpelt het leven waar het niet gaan kan. Het steekt zijn kop op in de wijk Braddon, waar tussen kantoorpanden en braakliggende terreinen clubs en cafés verrijzen (niet ongelijk Berlijn). Het wringt zich uit de pre-geprogrammeerde sprinklerinstallatie die het plantsoen van de National Library groen moet houden, maar per abuis de bezoekers van het openlucht filmfestival besproeit. Het leven vind je aan de achterkanten, de tussenruimtes, de onverwachte ontmoetingen achter uitgetekende façades.

De wereldchaos lijkt ver weg in het welvarende Australië. Ver van alles kunnen de ambtenaren in Canberra zich goed concentreren, maar de alledaagse chaos die een stad haar ziel geeft blijkt moeilijk te plannen. De confrontaties die vooraf gingen aan het bouwen van deze stad zijn veilig weggestopt in de laden van het nationaal archief – op straat zijn ze niet meer te zien. Gebouwd op eeuwenoud land lijkt een microkosmos verrezen.

Canberra (Court of Justice) (Foto: Catherine Koekoek)

Canberra (Court of Justice) (Foto: Catherine Koekoek)

Waar je in Canberra op zoek moet naar confrontatie, is het expatleven in Manila een bubbel die constant op barsten staat. De rijkdom naast de armoede, servant en served. De rit in de airco-auto naar de airco-mall staat in schril contrast met het onzekere leven dat zich langs de straten afspeelt. Maar in tegenstelling tot in Australië of westerse landen in het algemeen is het hier onmogelijk om je ogen te sluiten voor die ongelijkheid.

Manila is ongepland en uit de kluiten gewassen. Hier waarschuwt niemand je tegen druk verkeer: dat is een realiteit die onmogelijk aan je voorbij kan gaan. Vanuit je stoel naast het zwembad waait de geur van de beek die dienstdoet als open riool je over de tuinmuur tegemoet. Vanaf het dak van de school kijk je uit op palmen en wedstrijdbaden, alleen om twintig meter verder de gekleurde daken van de volgende sloppenwijk te zien. In de smog van de dagelijkse files groeien kinderen op, slapend in hangmatten op de vluchtheuvel.

Dagelijkse kakafonie aan de rand van de Baseco Compound, een sloppenwijk in Manila (Foto: Catherine Koekoek)

Dagelijkse kakafonie aan de rand van de Baseco Compound, een sloppenwijk in Manila (Foto: Catherine Koekoek)

Die contrasten en tegenstrijdigheden, die paradoxale poëzie, maken een stad juist interessant. Manila is een smeltkroes van inheemse, Chinese, Spaanse en Amerikaanse cultuur. Haar identiteit is gelaagd en complex en niet te reduceren tot één verzonnen, gedeelde cultuur. De stad is oud en nieuw, opgebouwd en afgebroken, ouderwets en modern. Ze is kosmopolitisch tot op de bodem van de Pasigrivier, tot de toppen van haar omringende heuvels, tot de kades van de Manila Bay. Ze is een optelsom van projecten, verhalen, tradities; van handel en oorlog en vrede.

De Aboriginals in Australië geloven dat het land pas leeft wanneer haar oorsprong wordt bezongen. Die liederen worden generatie op generatie overgedragen en vormen de basis van de mensen en natuur. Een stad als Canberra mist een oorsprongsverhaal – ze is niet ontstaan, maar was er plotseling. Maar een ideale stad is meer dan een geschilderd panorama: generaties mensen zingen met hun dagelijks kabaal de stad eeuw in, eeuw uit tot leven.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels