blog

Blog – Kunst door architectuur: Olafur Eliasson

Architectuur

Veel kunstenaars halen inspiratie uit de ideeën van architecten en uit de gebouwde omgeving. In het verleden zijn er diverse samenwerkingen geweest tussen kunstenaars en architecten, in allerlei verschillende disciplines. Doordat kunst altijd in een context wordt geplaatst, hoe minimaal ook, speelt de gebouwde omgeving vaak een grote rol in de ervaring van het kunstwerk. Als kunstenaar en architect vervolgens hun krachten bundelen om samen iets nieuws neer te zetten, blijkt dat de combinatie van functie en kunst een extra waarde oplevert. In deze blogreeks halen halen we enkele kunstenaars naar voren die een samenwerking aan zijn gegaan met een architect. Dit keer: Olafur Eliasson.

Blog – Kunst door architectuur: Olafur Eliasson

De Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson heeft met zijn installatie “Notion Motion” op dit moment een grote expositie in Boijmans van Beuningen. Hoewel deze tentoonstelling focust op de interactie van licht, water en de mens, ziet de kunstenaar veel overeenkomsten tussen zijn werk en architectuur. “Wat mij interesseert is het produceren van ruimte. Of dit nu is in de vorm van een expositie, kunstinstallatie, gebouw, brug of slechts in iemands gedachten,” aldus Eliasson. Zoals ook blijkt uit Notion Motion, is de kunstenaar bijzonder goed in het creëren van een ruimtelijke ervaring die sterke gevoelens oproept bij de bezoeker. “Dat is de potentie die ik zie in architectuur: het scheppen van een ruimte die de gemoedstoestand van de bezoeker onbewust beïnvloedt.”

 Eliasson heeft enige tijd samengewerkt met de, inmiddels overleden, IJslandse architect Einar Thorsteinn. Volgens Eliasson voelde deze architect zich niet geleid door de functie van traditionele architectuur. Op deze manier kon hij de ruimtelijke problemen van de wereld op een eigen manier aanpakken. Een van hun samenwerkingen is de Harpa Reykjavik Concert Hall, waarvoor Eliasson een driedimensionale façade heeft ontwikkeld die lijkt te veranderen onder invloed van licht. Het is goed te zien hoe de invloed van Eliasson (werken met licht, reflectie, omgeving) wordt versterkt door de functionaliteit van het concertgebouw. Het ingenieuze gevelsysteem kan alleen maar voortkomen uit een intensieve samenwerking tussen de kunstenaar en architect. De wisselwerking die vervolgens plaatsvindt is op z’n minst spectaculair te noemen.

 

Zoals andere hedendaagse kunstenaars (denk aan James Turrell, Anish Kapoor en Richard Serra) is het werk van Eliasson vaak duidelijk onderdeel van een architectonische context. Toch is er ook een verschil. Anders dan het praktische gebruik van gebouwen, staat bij een installatie vaak de ervaring van ruimte, licht, materiaal en warmte centraal. Als er een grens moet worden getrokken tussen kunst en architectuur, is het de functie die de twee disciplines scheidt. Voor een artiest werkt functionaliteit als een kooi – vrijheid in verbeelding en mogelijkheden worden hem ontnomen.

Notion Motion is nog maar tot 18 september te bezoeken in Boijmans van Beuningen, dus als je het nog niet gezien hebt: wees er snel bij.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels