blog

Blog – Dream Out Loud: ontwerpen voor betere wereld

Architectuur

Ontwerpers dromen hardop over een betere wereld en zoeken naar oplossingen voor hedendaagse problemen. Op de tentoonstelling Dream Out Loud neemt een nieuwe generatie ontwerpers afscheid van het ‘Dutch Design met een knipoog’. Ze onderscheiden zich door hun aandacht voor maatschappelijke impact. Maar kunnen ze de wereld ook echt veranderen?

Blog – Dream Out Loud: ontwerpen voor betere wereld

‘Shelter for Haïti’ is het hoogtepunt van de tentoonstelling Dream Out Loud die curator Lennaart Booij inrichtte in het Stedelijk Museum te Amsterdam en die afgelopen weekeinde voor het publiek openging. Stoutjesdijk die met The New Makers onlangs nog de cover van de Architect haalde, ontwierp een noodwoning die is opgebouwd uit lokaal geproduceerde panelen van landbouwafval. Zonder spijkers en schroeven kan deze woning gemakkelijk in elkaar worden gezet.

 Blog Opinie_

Pieter Stoutjesdijk, Shelter for Haïti, 2013

Dromen over betere werelden

Dream out Loud is een groepstentoonstelling waarin naast Stoutjesdijk, 25 andere ontwerpers dromen over een betere wereld en met alternatieve voorstellen komen voor hedendaagse problemen. De voorstellen variëren van de gigantische zeestofzuiger van Boyan Slat, die de met plastic vervuil-de oceanen en zeeën moet gaan reinigen, tot de stokroostegels van Patrick Kruithof die tussen gevel en trottoir kunnen worden geplaatst. Bewoners die een plant adopteren, nemen zo tevens de verantwoordelijkheid op zich voor de verzorging ervan.

 

Patrick Kruithof, Stokroostegel, 2010-2012

Primaat proces

Opvallend is de prominente rol die het proces in het werk van veel ontwerpers speelt. Zo ontwierp Jesse Howard een serie handleidingen voor het maken van huishoudelijke apparaten met behulp van gerecyclede en 3D gefreesde onderdelen. Hiermee wil hij geen innovatie of esthetiek bedrijven, maar de controle van de productie van alledaagse voorwerpen teruggeven aan de consumenten.

 

Jesse Howard, Transparant Tools, 2012

Materiaal en materiaalgebruik

Ook materiaal en materiaalgebruik krijgen de nodige aandacht. Dat geldt bijvoorbeeld voor het neonlicht in het werk van Pieke Bergmans. Zij ontdekte in haar onderzoek dat edelgassen oplichten wanneer ze in kleine ruimtes onder spanning worden samengeperst en verflauwen wanneer ze meer ruimte krijgen. Deze kennis verwerkte ze in Cloud, een installatie van organische, onregelmatige gevormde glasbuizen.

 

Pieke Bergmans, Phenomenon, 2016

Work in progress

Of het mooi is, lijkt er in veel gevallen niet toe te doen. Uitzondering hierop is wellicht de keramiek van Olivier van Herpt. Deze schalen, kommen en vazen zijn eveneens gemaakt met behulp van 3D printers, maar hebben vormen en teksturen die bijzonder aanspreken. Veel van wat op Dream Out Loud is te zien, is echter in ontwikkeling. Het boort de nieuwe lagen aan, die door de digitale revolutie zijn ontsloten. Tot een nieuwe esthetiek heeft het echter nog niet geleid.

 

Olivier van Herpt, keramiek, 2014-2016

Komisch kunstje zonder diepgang 

Volgens samensteller Lennart Booij heeft het fameuze ‘Dutch Design met een knipoog’ zijn langste tijd gehad. In het essay waarmee hij de tentoonstelling inleidt geeft hij aan dat deze ontwerpbeweging voorspelbaar is geworden, geworden tot een komisch kunstje zonder diepgang. Hij sluit aan bij Hella Jongerius’ oproep van vorig jaar om het Nederlandse design opnieuw te definiëren. Ontwerpers zouden hun experimentele inzichten juist moeten koppelen aan attractieve en uitvoerbare vormgeving in grote oplages en voor dagelijks gebruik, aldus Jongerius.

 

Hella Jongerius, onderzoek inrichting Business Class KLM, 2013

Maatschappelijke impact

Met Dream Out Loud wordt zij hiermee op haar wenken bediend. De houding van de nieuwe lichting ontwerpers is veel serieuzer geworden. Ze koersen op ontwerp dat maatschappelijke impact heeft. Ze nemen verantwoordelijkheid voor wat betreft materiaalgebruik en productieprocessen. In zekere zin tonen ze zich ook extremer in hun missie, in waarom ze de dingen doen die ze doen. Dat maakt Dream Out Loud tot een uitermate boeiende tentoonstelling.

Opgaan in de toekomst

De maatschappelijke belofte is een cruciaal onderdeel van Dream Out Loud. Toch is het de vraag of die in alle gevallen wordt waargemaakt. Een ontwerper kan immers wel oplossingen zoeken voor de problemen die hier en nu bestaan en hiermee de toekomst vormgeven maar met het risico dat zijn werk in en door deze toekomst zal opgaan en verdwijnen.

Blijvende aanwezigheid

Juist om de maatschappelijke belofte waar te maken, is een kritische attitude handig. Ontwerp lijkt de toekomst alleen te kunnen beïnvloeden door zijn blijvende aanwezigheid. In dit opzicht opent Dream Out Loud een kloof die voorlopig nog niet is gedicht. Wellicht een onderwerp voor een volgende tentoonstelling?

.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels