blog

Blog – Architectuur als een verstening of concretisering van ideeën

Architectuur

Mij werd gevraagd een maandelijkse column voor De Architect te schrijven, waarin ik de gelegenheid zou hebben ‘mijn visie op architectuur’ tentoon te spreiden. Ik werk, of zo had men gehoord, op het snijvlak tussen politiek en architectuur. Ondanks dat ik het aanbod graag aannam (waarvan deze column duidelijk het bewijs is) voel ik de noodzaak deze opdracht te relativeren.

Blog – Architectuur als een verstening of concretisering van ideeën

 

Mijn visie op architectuur bestaat niet. Als er al iets als een visie op architectuur zou kunnen bestaan, is die in elk geval niet vastomlijnd. In tegenstelling tot de architectuur in de tijd van Vitruvius of later Palladio (schrijf ik vanaf een camping op nog geen kwartier afstand van zijn fameuze Villa Rotonda) denk ik niet dat architectuur nu nog kan worden gevat in vier boeken. Architectuur lijkt in plaats vanuit stijlregels te worden geboren uit context -identiteit, situatie, tijdgeest, politiek- en met zoveel diversiteit in onze wereld, Europa, Nederland, lijkt een universele stijl niet langer mogelijk.

Oeps: toch een visie? Dit stukje bestaat slechts uit vooronderstellingen en vermoedens, die ik in de komende maanden verder hoop te ontwikkelen en te toetsen.

Wellicht is het vreemd juist nu mij te vragen om een visie, op het moment dat ik bouwkunde inruil voor politieke filosofie. Wat is de relatie tussen de twee?

Ik zie architectuur als een verstening of concretisering van ideeën. Ideeën over hoe de toekomst eruit zou moeten of kunnen zien. Daarmee zijn het politieke ideeën: we bouwen, letterlijk, aan de samenleving van de toekomst.

Architectuur is politiek. Het kan uitsluiten en insluiten, opsluiten of vrijheid bieden, onderdrukken of verlichten, banaal zijn en je optillen uit je dagelijkse beslommeringen. Wat de bewoner of bezoeker ervaart is het resultaat van (politieke, architectonische) keuzes die vaak niet expliciet worden gemaakt.

Om ‘een visie op architectuur’ te kunnen ontwikkelen, om architectuur te begrijpen, wil ik terug naar de ideeën die het fundament vormen van elk gebouw. Ik wil leren hoe ik die ideeën kan begrijpen. Zoals de architectuurhistoricus steden of gebouwen leest als overblijfselen van een verdwenen maatschappij, wil ik onze samenleving begrijpen door wat we bouwen, en andersom begrijpen wat we bouwen door wat we denken. Met behulp van de filosofie hoop ik in de komende maanden te duiden welke ideeën of wereldbeelden ten grondslag liggen aan de samenleving van de toekomst.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels