blog

Blog – Stedenbouw in vijf stappen. Stap 4 Sociale aspecten van het straatleven

Architectuur

In dit essay wil ik in vijf afleveringen de essenties laten zien van de workshop ‘stedenbouw’ die ik aanbiedt. In deze vierde aflevering kijken we naar de sociale aspecten van de uitgewerkte ruimtelijke structuur op het niveau van de straat.

Blog – Stedenbouw in vijf stappen. Stap 4  Sociale aspecten van het straatleven

Openbare privéruimten met gespreksaanleiding

In een groepstuin of in een hof is het, door de kleine schaal, gemakkelijk om met anderen in contact te komen. Maar hoe pak je dat aan op hogere niveaus van de stedelijke boomstructuur, zoals de straat? Wie spreek je aan, en waarover gaat het gesprek? Om onderlinge contacten hier te faciliteren kan gebruik worden gemaakt van ‘openbare privéruimten met een gespreksaanleiding’. Eenvoudig voorbeeld: een bushalte die openbaar is, maar die de schaal heeft van een privéruimte. Hier weet je ‘wie aan te spreken’, zeker als daar een aanleiding toe is, bijvoorbeeld als de bus lang op zich laat wachten.

Flip Krabbendam _Stedenbouw en Betrokkenheid_Sociale Aspecten van het straatleven 

Wandelgangen en commentaar

In het uitgewerkte middengebied, de ‘straat’, zijn, net als de groepen en de hof uit de vorige aflevering, ‘wandelgangen’ aanwezig. Op de onderstaande illustratie aangegeven met een dikke rode stippellijn die rond het middengebied loopt en, als een stoa, uitzicht biedt op wat zich hier afspeelt.

 Opinie Flip Krabbendam_Sociale Aspecten van het straatleven

Om in contact te komen met anderen is er een ‘openbare privéruimte’ die met de rug tegen de stadsboerderij is geplaatst, met zicht op het middengedeelte, dat men van hieruit van commentaar kan voorzien ten overstaan van een medebewoner die ook op deze bank heeft plaatsgenomen. Desgewenst kan men samen een rondje om de vijver maken.

Flaneren

Wie actief deel wil nemen aan het straatleven in het middengebied kan gebruik maken van een tweetal flaneerpaden die zijn voorzien van ‘openbare privéruimten met gespreksaanleiding’. Zo zien we hieronder een flaneerpad met een vuurplaats, een plek om eendjes te voeren en een plek onder de bomen.

 Flip Krabbendam _Stedenbouw en Betrokkenheid_Sociale Aspecten van het straatleven 

Bij de vuurplaats kunnen enkele personen aanwezig zijn, met het vuur als gespreksaanleiding. Ook bij het eendjes voeren kunnen enkele personen aanwezig zijn, met als gespreksaanleiding de eendjes, of de kinderen die de eendjes voeren. En een plek onder de bomen, waar enkele personen bij warm weer in de schaduw kunnen zitten. Gespreksaanleiding: het warme weer.

Op de achtergrond een tweede flaneerpad, gericht op kinderen, dat voert langs een klimrek, een glijbaan, schommels, een wip, en een draaimolentje.

 Flip Krabbendam _Stedenbouw en Betrokkenheid_Sociale Aspecten van het straatleven
Interessant is dat de openbare privéruimten ook zelf kunnen dienen als gespreksaanleiding. Zoals het klimrek, waar enkele kinderen kunnen spelen, voor wie het klimmen of het klimrek de aanleiding tot een contact kan zijn.

Perifere ontsluiting en onbevangen commentaar

De hoven waren onderling verbonden door ‘tussendeuren’. Dit maakte contact mogelijk met buitenstaanders en met hun onbevangen commentaar. Hier in het niveau van de middenstrook niet met naburige middenstroken verbonden, althans niet met tussendeuren. Buitenstaanders kunnen hier informeel binnenkomen door gebruik te maken van de perifere ontsluiting. Hiervoor kijken we naar het hele plangebied.

 Flip Krabbendam _Stedenbouw en Betrokkenheid_Sociale Aspecten van het straatleven 

De rode, groene en gele pijlen geven het schema aan van de centrale ontsluiting en vanaf de buitenkant zien we blauwe pijlen: de perifere ontsluiting die buitenstaanders informeel toegang verschaft tot het middengebied.

Drempels

Hieronder zien we de drempel van de middenstrook, de formele toegang, de ‘veranda’ die voorzien is van een jeux de boules baan, en een afdak als ‘hangplek’ voor bewoners die van hieruit zicht hebben op het hogere schaalniveau, de buurt, waarbij zij zelf fungeren als representanten van de achterliggende straat.

 Flip Krabbendam _Stedenbouw en Betrokkenheid_Sociale Aspecten van het straatleven 

Dit drempelgebied is voorzien van een uitkijktoren die uitzicht biedt op het hogere niveau van de buurt, maar die ook gebruikt kan worden als onderdeel van de wandelgang (de rode stippellijn) om het middengebied aan een beschouwing te onderwerpen en van commentaar te voorzien.

De workshop

In de workshop kunnen ook andere uitwerkingen van de straat worden voorzien van ‘wandelgangen’ ‘flaneerpaden’ en ‘drempels’. In de volgende aflevering kijken we naar voorzieningen voor onderhoud en ander werk.

 

 

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels