blog

Blog – Werken aan de circulaire economie

Architectuur

Ik ben in het hart van onze hoofdstad voor mijn zoektocht naar de baanmogelijkheden voor afgestudeerde stedebouwers. Hier werkt Sladjana Mijatovic. We hebben afgesproken in het onlangs vernieuwde gebouw aan de Voormalige Stadstimmertuin nummer 4. De gemeentes zijn natuurlijk bekend als werkgever voor stedebouwkundigen, maar er zijn meer mogelijkheden hier dan bij de afdeling Ruimte en Duurzaamheid te gaan werken. Zo werkt Sladjana als Programma-manager Stedelijke Innovatie bij CTO Office (een nieuwe afdeling van de gemeente Amsterdam).

Mijn eerste vraag aan Sladjana is wat haar werk precies inhoudt. ‘Als Chief Technology Officer (CTO) help hier om innovaties in de stad te versnellen en de stad klaar te maken voor de toekomst. Dit doen we door de juiste spelers aan tafel te krijgen. Op deze manier proberen we draagkracht te ontwikkelen voor innovaties bij bedrijven en instellingen en deze te betrekken bij de stad. Wij zijn een vliegwiel voor ontwikkelingen die we daarna laten landen op andere plekken binnen de gemeente of bij bedrijven in de stad. Dat is denk ik ook de rol van de overheid; ontwikkelingen faciliteren.

Binnen CTO office komen verschillende vernieuwende onderwerpen zoals E-Health, Sharing Economy en Smart Mobility aan de orde. Ik ben verantwoordelijk voor het onderdeel Circulaire Economie. In een circulaire economie gaan we slim om met energie, water, grondstoffen en voedsel. Het is een economie waar ‘afval’ een grondstof is en energie komt van duurzame bronnen. Circulair, want schaarse grondstoffen worden teruggewonnen én ingezet om nieuwe waarden te genereren. Dat vraagt om nieuwe modellen voor productie, consumptie, (regionale) distributie en logistiek. Een voorbeeld hiervan is een bouwmarkt met tweedehands bouwmaterialen, zo wordt afval weer een grondstof.

 

De Stadstimmerwerf is nog steeds in dienst van de stad. Er worden geen houten objecten meer gemaakt, maar op innovaties gestuurd.

Wat doe je op een dag?

Ik ben bezig met het schrijven van het innovatie programma voor circulaire economie. Dit is een onderdeel van de Agenda Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam. Het programma heb ik geschreven door veel bedrijven en instellingen te spreken, om op deze manier inzichtelijk te maken wat de belangen en belemmeringen richting een circulaire transitie zijn. Hiervoor hoor je veel af te stemmen en te overleggen met betrokkenen. Iedereen moet zich kunnen vinden in het plan, alleen dan kan het werken. De stad moet willen veranderen om de circulaire economie door te kunnen voeren.

Het programma is geen vaste visie voor de komende 10 jaar, maar een ‘routekaart´ voor de verschillende termijnen. De transitie naar de circulaire economie is als een ontdekkingsreis. Welke route je kiest hangt af van het product, de rol in de keten, de mogelijkheden en de ambitie. Uit het bedrijfsleven blijkt vaak dat er een sterke behoefte is aan een vertaling van abstracte visies naar de dagelijkse praktijk van een ondernemer. De road map helpt daarbij en zorgt ervoor dat de acties van morgen overeenkomen met de visie. Ik heb nu net mijn conceptversie ingeleverd bij de wethouder, heel spannend. 

Hoe ben je bij CTO terecht gekomen?

Ik hou van Amsterdam. Toen ik in Delft studeerde ben ik altijd al in Amsterdam blijven wonen. Ik kom oorspronkelijk uit Heemstede, 15 minuten met de trein van Amsterdam, daardoor was ik altijd al op Amsterdam georiënteerd. Ik ben begonnen met een traineeship bij de gemeente Amsterdam. Daarvoor heb ik bij ZuidasDok en Ontwerpteam Zuidas gewerkt aan de voorbereidingen voor het uitbreiden van Station Zuid en het ondertunnelen en verbreden van de A10. Bij het Amsterdam Marketing en Amsterdam inbusiness heb ik vervolgens gewerkt aan de citymarketing en businesspropositie van Amsterdam. Hoe kun je buitenlandse bedrijven naar Amsterdam trekken en daarmee bijvoorbeeld de werkgelegenheid in de stad versterken? Daarna ben ik aan de slag gegaan bij het CTO Office, waar ik nu werk.

 

Is het bij de gemeente Amsterdam anders dan bij andere gemeentes?

Amsterdam is natuurlijk niet alleen een hele grote gemeente, het is ook onze hoofdstad. Dit zorgt ervoor dat er meer budget is voor nieuwe ontwikkelingen, maar ook dat we een voorbeeldfunctie hebben. Hier proberen we dingen uit die later kunnen worden toegepast in andere Nederlandse gemeentes, maar ook in andere grote Europese steden. Zo is Amsterdam voorloper op het gebied van Smart City. Er is ook echt een noodzaak om te innoveren. De gemeente Amsterdam groeit met 10.000 inwoners per jaar en dit zorgt voor een groeiende vraag naar grondstoffen. In Amsterdam werken nu al veel ondernemende, innovatieve burgers, start-ups, organisaties, kennisinstellingen en bedrijven aan de circulaire economie, daardoor is er vanuit de stad een hoge ambitie. De komende tijd willen we als gemeente deze ambitie verhogen door innovatie, onderzoek en circulaire bedrijvigheid te stimuleren, en door meer grondstoffen en materialen terug te winnen. Uiteindelijk willen we in 2020 65 procent van huishoudelijk afval scheiden.

CTO wil de stad helpen om anders te denken en anders te doen. Wij willen geen incrementele (met kleine stapjes) innovatie, maar disruptieve veranderingen. Ik probeer dat te bereiken op het gebied van de circulaire economie. Ik doe dit door vanuit het CTO ontwikkeling, kennis, experimenten & groeien te stimuleren. We stellen maatschappelijke vragen aan de orde zonder direct een antwoord te formuleren. Er is ruimte voor experimenten en het antwoord kan worden bijgesteld, opdat het uiteindelijke product de Amsterdammer het beste helpt. 

Om innovatie en circulaire economie te kunnen implementeren moet een hoop getest worden en onderzoek worden gedaan. We hebben verschillende Livinglabs en freezones; kleine stukjes in de stad waar experimenten worden uitgevoerd, bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van Buiksloterham en het Havengebied. Hier wordt op verschillende schalen geëxperimenteerd. Dit zal later worden opgeschaald en doorvertaald naar andere plekken in de stad, regio of land.

Wat heeft je huidige baan nog met stedebouw te maken?

Stedebouw is niet alleen ontwerpen, maar is juist dienend; het gaat om het maken van de strategieën voor de burgers en gebruikers. Dat is wat ik hier nog steeds doe. Daarnaast heb ik veel aan mijn creatieve achtergrond. Bij de gemeente draait veel om het schrijven van beleid of rapporten. Ik kan hier als visueel ingestelde bouwkundige echt iets aan toevoegen en vernieuwen. Daarnaast heb ik geleerd om goed te luisteren naar de vraag en probleemstelling , en dat leer ik nog steeds. Vaak denken mensen dat ze weten wat ze willen, en wat het probleem is, maar als je doorvraagt en goed luistert kom je erachter dat er andere onderwerpen zijn die ze belemmeren of ‘oogkleppen’ geeft.


Stadstimmertuin door Studio Valkenier

Heb je tips voor studenten?

Probeer je afstuderen relevant te maken. Is er een vraag vanuit de samenleving? Zorg dat andere mensen ook geïnteresseerd zijn en dat je het daar mee kan delen. Anders verdwijnt je afstuderen in een lade en dat is zonde. Er wordt veel goed onderzoek gedaan aan de TU Delft. Bij mij is het door timing niet gelukt om mijn afstuderen (over Amsterdam) te koppelen aan een bedrijf of de gemeente, maar dat is wel een gemiste kans. De link hoeft niet per se met bedrijven te zijn, het kan ook via overheden of kennisinstituten. Probeer je af te vragen waarom en voor wie je afstudeert, behalve voor je diploma. Zorg voor kruisbestuivingen, ga nieuwe samenwerkingen aan en zoek het onbekende.

Nu is de Stadstimmerwerf nog steeds in dienst van de stad. Er worden geen houten objecten meer gemaakt, maar op innovaties gestuurd. Het geluid van zagen en beitels is vervangen door zoemende laptops en pruttelende koffiezetapparaten. Het oude industriële pand zelf heeft geen innovatie nodig.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels