blog

Blog – Stedebouw in vijf stappen. Stap 2: De boom en de bewoners

Architectuur

In dit essay wil ik in vijf afleveringen de essenties laten zien van de workshop ‘stedebouw’ die ik aanbiedt. In deze tweede aflevering onderzoeken we op welke manier een gegeven ruimtelijke structuur concreet kan worden uitgewerkt. Wensen ten aanzien van woningtypen, woningaantallen en voorzieningen op de verschillende niveaus spelen hierbij een grote rol.

Blog – Stedebouw in vijf stappen. Stap 2: De boom en de bewoners

Mensbeeld

Om te illustreren dat stedelijke boomstructuren met een centrale en een perifere ontsluiting veel variatie kent, voer ik in deze aflevering een derde variant ten tonele, die evenals de vorige is gebaseerd op een aantal aangenomen woonwensen. In de praktijk kan men varianten baseren op de wensen van (toekomstige) bewoners of andere belanghebbenden. Wensen ten aanzien van woningtypen, woningaantallen en voorzieningen op de verschillende niveaus.

Als bewonerswensen essentieel zijn, is het dan niet tegenstrijdig dat de boomstructuur met een centrale en een perifere ontsluiting vooraf is gegeven?

Ontwerpuitgangspunten vloeien vaak voort uit een onuitgesproken mensbeeld. Zo komt het idee dat bewoners moeten kunnen beslissen over hun omgeving voort uit de opvatting dat mensen van nature vrij zijn. Ook de boomstructuur is gebaseerd op een mensbeeld. Mensen hebben immers een ruimtelijke en sociale context nodig

Uitwerking

Om de stap van structuur naar concreet ontwerp te illustreren heb ik van de bovenstaande schematische boomstructuur het deel van de hoven en de middenstrook, de straat verder uitgewerkt. Ook hierbij ben ik uitgegaan van gefingeerde bewonerswensen.

Opinie Flip Krabbendam - Boom en Bewoners 

Van de uitwerking van de hof heb ik in de vorige aflevering al een preview gegeven. In onderstaande illustratie zien we in het midden: een speeltoestel, een plantenkas en zitbanken als voorzieningen voor de hof als geheel. In de vier hoeken zien we de groepstuinen van de aanliggende groepen van zeven woningen. Aan de buitenkant hebben de woningen een privétuin. Op de hoeken van de hof bevinden zich aan de linkerkant parkeerplaatsen, en aan de rechterkant bergingen.

Opinie Flip Krabbendam - Boom en Bewoners 

Op de illustratie hieronder zien we de uitwerking van de middelstrook: een rechthoekige vijver met drijvende eilanden. In deze opzet is de klimaatverandering verdisconteerd. Om de riolering te ontlasten wordt het regenwater in deze vijver opgevangen en door een helofytenfilter gereinigd. In de zomer wordt het ‘hitte eiland effect’ tegengegaan door de verkoelende verdamping van het oppervlaktewater. Verder biedt het gebruik van drijvende eilanden een grote mate van flexibiliteit voor de gewenste voorzieningen.

Opinie Flip Krabbendam - Boom en Bewoners 

Op de achterste eilanden bevinden zich de speeltoestellen en een prieel. In het midden van de vijver ligt een drijvend eiland voor zwemmers met aan de rechterkant een gebouw met kleedhokken, een terras onder de pergola en een zonneweide.
Op de voorgrond liggen eilanden met een vuurplaats, een plek om eenden te voeren en een bank in de schaduw van de bomen.
Achter de vijver staat een stadsboerderij, en op de voorgrond een uitkijktoren, een jeux de boulesbaan en een overdekte ‘hangplek’, tevens gelegenheid voor een lokale markt.

Raamwerk

Een gemeenschappelijk gebied, zoals deze middenstrook, kan op veel manieren worden ingericht. De plaatsing en de functies van de eilanden kunnen in de loop van de tijd veranderen. Door de willekeur van alle mogelijke inrichtingen kan de eenheid van het gebied verloren gaan. Hier kan de rechthoekige vijver als ‘raamwerk’ dienen, met een helder omlijnd gebied erachter (waar hier de stadsboerderij is geplaatst) en ervoor (de jeux de boules baan en de hangplek). Dit principe kent iedereen van zijn eigen boekenkast, waar een grote hoeveelheid uiteenlopende boeken ruimtelijk wordt geordend door de eenvoudige omlijsting van de boekenkast.

De workshop

In de workshop is de opgave nu zorg te dragen voor het sociale functioneren van de verschillende voorzieningen. Hier zal in de volgende aflevering op worden ingegaan.

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels