blog

Blog – Retro in China

Architectuur

In de huidige periode van economische afkoeling worden in China steeds vaker plannen in retrostijl gemaakt. Opdrachtgevers komen met verzoeken om in plannen voor woonwijken, recreatieparken en binnenstedelijke transformaties de historie zichtbaar te maken. Toch is er meer aan de hand dan de reflex om in economisch beroerde tijden met retroarchitectuur de kasstroom veilig te stellen.

Blog – Retro in China

Retroarchitectuur is in China al lang aan de orde van de dag. Dit is mooi beschreven door Bianca Bosker in haar boek “Original copies, architectural mimicry in contemporary China”. Met de introductie van de marktwerking zijn vanaf de jaren 90 tal Chinese steden voorzien van compounds, suburbs en satellieten in commerciële retrostijlen, geënt op de Europese en Amerikaanse architectuurhistorie.

Blog Joost van den Hoek - Retro in China 

Deze keer is het anders

Wat de hernieuwde vraag naar retroarchitectuur anders maakt is dat in toenemende mate wordt teruggegrepen op de eigen (architectuur)geschiedenis voor het communisme. Dakvormen, typologieën en materiaalgebruik die verwijzen naar opeenvolgende dynastieën, komen in hoog tempo terug als beeldmerk van de nieuwe Chinese (retro)architectuur.

Nieuw zelfbewustzijn

De toenemende trots op het eigen land leidt tot een zoektocht naar de eigen wortels, het China voor het communisme. Met de grootschalige urbanisatie en het toegenomen niveau van welvaart, opleiding en vrije tijd, is een sterke behoefte ontstaan naar authenticiteit, kleinschaligheid en een verfijnder ervaringspotentieel. Een behoefte waarin in elk Europees stadje en dorpje wordt voorzien door de aanwezigheid van een historische kern.

Blog Joost van den Hoek - Retro in China 

Afwezigheid van tastbaar verleden

Mooie oude wijkjes of straatjes, al dan niet opgeknapt, zijn een relatieve zeldzaamheid in China en meestal voorbehouden aan een kleine groep bevoorrechten. In de turbulentie van de afgelopen eeuw, met de culturele revolutie en de introductie van de marktwerking, is in China tot twee keer toe de historische stadsplattegrond uitgegumd.

Xintiandi Shanghai

Xintiandi (de nieuwe aarde) is een relatief vroeg project dat een historiserende insteek kent en stevig refereert aan het eigen verleden. Tegelijkertijd is het een van de grootste vastgoedsuccessen uit China’s recente geschiedenis. Dit leisure- en entertainmentgebied is te vinden in downtown Shanghai. Een wirwar van attractieve wandelstraatjes en steegjes wordt omringd door een park en ‘high-end’ mixed-use complexen. De architectuur van Xintiandi is een nostalgisch amalgaam van oud-Shanghai en diverse retrofantasieën, met hier en daar een eigentijds accent.

Blog Joost van den Hoek - Retro in China

Old young business leisure

Volgens de kenners komt dit succes niet uit de lucht vallen. Toeristen en buitenlanders denken dat ze een historische stad zien, ouderen vinden het prettig omdat de kleine straatjes hen aan vroeger doen denken en de jonge generatie waardeert het als een ‘high-end’ flaneer- en flirtgebied. Zakelijk geldt het gebied als een “onmisbare arbeidsvoorwaarde” voor de veeleisende corporate medewerkers uit de omliggende kantoortorens.

Succes kopiëren

Inmiddels zijn in elke Chinese stad talloze“ Xintiandi” style ontwikkelingen te vinden. De historiserende benadering die teruggrijpt op de eigen geschiedenis, slaat over naar andere vormen van gebiedsontwikkeling zoals uitbreidingswijken, semipermanente woonomgevingen met tweede en derde huizen en vrijetijdsparken.

Blog Joost van den Hoek - Retro in China 

Translatio-imitatio-aemulatio

Bosker schrijft het succes van buitenlandse architecten en architectuurstijlen in China toe aan een gebrekkig cultureel en intellectueel zelfvertrouwen dat hoort bij een land met beperkte mogelijkheden tot vrije meningsvorming. Dit gaat wat mij betreft wat ver. Zelf heb ik het idee dat China na de fases van “translatio” en” imitatio” nu terecht is gekomen in de fase van de “aemulatio”. Daaronder versta ik het versmelten van eigentijdse inzichten en technieken met een eigen identiteit en verleden. We zullen zien wat dit oplevert.

Blog Joost van den Hoek - Retro in China 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels