blog

Blog – Joost Hovenier beleefde zijn vak als hobby

Architectuur

Joost Hovenier die afgelopen weekeinde is begraven, werd 52 jaar. Samen met Jan Peter Wingender en Uri Gilad was hij de drijvende kracht achter Office Winhov. Dit bureau onderscheidde zich door woningbouw en in toenemende mate werk in het buitenland. Recent werden in Amsterdam het W-hotel en De Kasbank opgeleverd.

Blog – Joost Hovenier beleefde zijn vak als hobby

Joost Hovenier studeerde af aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam, na eerst de MTS en de HTS Bouwkunde te hebben doorlopen. Hij werkte bij Rudy Uytenhaak en UN Studio. In 1995 richtte hij samen met Jan Peter Wingender Joost het Amsterdamse bureau Wingender Hovenier op. Sinds 2012 wordt het samen met Uri Gilad voortgezet als Office Winhov.

Seriematige woningbouw

In 2006 leverde het bureau het project Loodsen aan de Oostelijke Handelskade in Amsterdam op. Hoewel dit project nooit in Nederland is gepubliceerd, werd het meermalen genomineerd voor prijzen in Nederland en daarbuiten en is het opgenomen in the Phaidon Atlas of 21st Century World Architecture. Het maakt deel uit van een gestaag groeiend oeuvre van seriematige woningbouw dat opvalt door een terughoudend gebruik van baksteen als gevelmateriaal. Het grootste deel van dit werk ontstond op binnenstedelijke locaties.

 Algerije
Centrum Diar el Mahçoul (built 1953–1954) in Algerije door Fernand Pouillon

Gedeelde belangstelling

Ik leerde Joost kennen op reizen die wij min of meer toevallig samen maakten. Wij deelden een zelfde belangstelling voor architecten die behoren tot wat ik de schaduwcanon van architectuur noem. Zo gingen we met een groep collega’s naar Parijs om het werk van Fernand Pouillon te bestuderen. Samen met Jeroen Geurst reisden we langs de begraafplaatsen van Edwin Lutyens in Frankrijk. Met Ids Haagsma en Hilde de Haan bezochten wij de huizen van de Bossche Schoolarchitect Jan de Jong. Ook vlogen wij samen naar Milaan als voorbereiding op ons gezamenlijke artikel over het Sant Angelo klooster van Giovanni Muzio. Joost kwam naar Liverpool om de opening van ons Bluecoat gebouw mee te maken waarmee hij mij minzaam complimenteerde, maar mij ook voorzag van streng commentaar. Toen we afgelopen najaar gezamenlijk werden uitgenodigd om bij te dragen aan een nieuwe modelwijk van de Duitse Werkbund in Berlijn, maakten we urenlange ritten over de Autobahn.

Odilliapeel door Jan de Jong
Odiliapeel, Kerk van de Heilige Kruisvinding, door Jan de Jong, 1959

Vak als hobby

Vooral tijdens die autoritten leerde ik Joost kennen als een verzamelaar. Hij verzamelde feiten, inzichten en anekdotes over architectuur, maar ook over jazz, wielrennen, Citroëns en zelfs over de espressobonen voor het kantoor. Het leven moest worden genoten. Ik werd tijdelijk opgenomen in het netwerk van Office Winhov. Voortdurend stond Joost in contact met zijn partners. Via WhatsApp vlogen foto’s en berichten heen en weer. Ik ervoer de jongensachtige intensiteit waarmee de partners hun vak beleefden en hoe Joost zijn enthousiasme en belevenissen voortdurend met hen deelde. Joost beoefende zijn vak als een hobby.

Lokale helden

De praktijk van Joost bestond niet alleen uit het ontwerpen van gebouwen. Hij nam ook het initiatief voor de digitale publicatie Local Heroes. Op basis van een vaste layout biedt het gastauteurs de mogelijkheid om hun fascinatie te delen voor architecten die de officiële geschiedschrijving nooit hebben gehaald. Het idee is een wonder van eenvoud. De pdf’s zijn via de webserver van zijn bureau te downloaden en op A4 formaat af te drukken. De documenten bevatten vaak praktische informatie voor bezoek en verdere studie. Via een groeiende LinkedIn-groep liet Joost weten wanneer een exemplaar klaar was.

 Muzio

Perfecte gebouwen

Soms kreeg ik onverwacht bericht van Joost. Vaak had hij dan iets gevonden wat ik moest weten. Zijn allerlaatste mail bevatte een scan van een schilderij Giovanni Muzio. Het was een voorstelling van onze gemeenschappelijke held in gesprek met Vitrivius, tegen de achtergrond van een denkbeeldig stadsbeeld met gebouwen van historische meesters en Muzio zelf. Het zegt veel over het verlangen van Joost om positie te kiezen, om zich te verhouden tot de mensen die hij bewonderde. We bewonderden het schilderij (wij wilden er zelf ook wel een), want wij weten dat de werkelijkheid veel trivialer is. Op zoek naar originele tekeningen van Muzio belandden wij ooit in Archivio Storico Giovanni Muzio. Het instituut met deze weidse naam bleek te bestaan uit een houten tekeningenkast in een minuscuul kamertje onder een vochtige trap van het kantoor van de kleinzoon van Muzio. De calques van bijna een eeuw oud werden door Giovanni jr. kriskras op tafel gelegd. Gehurkt op de grond maakte Joost foto’s met zijn mobieltje. Wij kwamen erachter dat de zo nauwkeurig gedetailleerde gebouwen van Muzio zonder bouwkundige tekeningen waren gerealiseerd. Achteloos vertelde zijn kleinzoon dat de bakstenen gevelbekleding door puin bij elkaar gehouden werd. Voor perfecte gebouwen heb je geen perfecte tekeningen nodig, zo was onze les in Milaan.

Het Trippenhuis
Het Trippenhuis in Amsterdam

Nieuwe richtingen

Recente ontwerpen van Office Winhov verkennen nieuwe richtingen. Joost was vol van de nieuwe prefab betongebouwen in Eindhoven en Zürich, de verbouwing van het W-Hotel in Amsterdam en de opdracht voor de restauratie van het Trippenhuis. Aan Joost gaat een bezonken en genereus vakman met een scherp oordeelsvermogen verloren. Deze Local Hero was nog lang niet klaar met zijn werk. Joost Hovenier werd 52 jaar oud en laat een vrouw en twee kinderen na.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels