blog

Transformatie en interieur: een love affair

Architectuur

Interieur? Nog steeds trekken veel architecten er hun neus voor op. Terwijl het in de transformatieopgave een wezenlijk onderdeel is. Zo blijken interieurs impact te kunnen hebben op hun omgeving zonder dat aan de gebouwen zelf veel behoeft te worden veranderd. Alle reden dus om in de architectuur het vraagstuk van interieur te adresseren. Maar op welke manier?

Transformatie en interieur: een love affair

De tijd dat interieurs werden beschouwd als het sluitstuk van de constructieve beslissingen die een architect in een eerder stadium nam, ligt al ver achter ons. Aan interieurs wordt tegenwoordig betrekkelijk zelfstandig gewerkt, net zoals het werken aan de constructie of bijvoorbeeld de gevels. Het vormt daarmee een steeds belangrijker onderdeel van de werkzaamheden van een architect.

Ector Hoogstad architecten, Westerlaantoren, Rotterdam

Wie komt eerst?

Interieur speelt een essentiële rol in de transformatie opgave. Gebouwen krijgen een nieuwe bestemming en interieurs spelen hierop in. Daarmee verandert ook de relatie tussen binnen en buiten. Bij transformaties creëren de interieurs een nieuwe omgeving, los van de gebouwen waarin ze liggen. Dit heeft gevolgen voor de werkzaamheden die architecten verrichten en een frisse wind waait door het architectuurdebat.

 

Dam Partners, Joulz, Rotterdam

Vrijwel alle grote architectenbureaus die in dit land zijn te vinden, beschikken over een interieurafdeling. Interieur, constructie en gevel dienen immers te passen in het grotere geheel. Door als architect ook zelf het interieur voor je rekening te nemen, voorkom je divergentie tussen deze drie grootheden en zorg je ervoor dat geen afbreuk wordt gedaan aan het geheel. En natuurlijk is dit werk in tijden van crisis mooi meegenomen.

Maar die komt eerst? Doet de architect nog steeds eerst zijn ding? In dat geval is het interieur een gevolg van de envelop die de architect ontwerpt. Of is het omgekeerd en wordt een gebouw van binnen naar buiten ontworpen? In dat geval is het exterieur het resultaat van de massa die is vormgegeven door de interieurarchitect. Of moeten we ander gaan denken? Is de relatie tussen architectuur en interieur wederkerig?

Contouren nieuwe interieuropvatting

Dat langzaam een nieuwe opvatting over interieur begint door te dringen in architectenland werd me duidelijk tijdens het marathoninterview dat ik afgelopen vrijdag met Anne van der Zwaag deed op Object.

Job Floris van Monadnock liet het interieur zien van het Bezoekerscentrum Nationaal Park de Hoge Veluwe dat in het geheel niet de contouren van de envelop volgt. Het ideaal van architectuur als een ruimtelijk continuüm waarin de grenzen tussen interieur en exterieur oplossen, stelt hij daarmee sterk ter discussie. Dat is logisch. Interieur gaat immers altijd samen met architectuur op het moment dat je het gebruikt en ervaart.

 OMA, Timmerhuis, atrium, Rotterdam

Saskia Simon van OMA stelde provocatief dat interieurarchitectuur niet bestaat. Ze toonde een beeld van de Boeing fabriek waarin verschillende afdelingen los van elkaar aan problemen werken, terwijl ze een gezamenlijk doel hebben en daar allen aan bijdragen. Het interieur wordt ontworpen als zodanig en tegelijkertijd in relatie tot het gebouw.

  

Rolf Bruggink, House of Rolf, Utrecht

Rolf Bruggink die in Utrecht een koetshuis transformeerde tot eigen woonhuis, lichtte toe waarom hij vindt dat een interieur behalve praktisch, in de eerste plaats mooi moet zijn. In de ogen van Bruggink is interieur een onderscheidende opgave. Dat blijkt ook uit zijn appreciatie voor het werk van stilisten en decorateurs.

Ontwerpers op Object

Ook in de verhalen van ontwerpers die op Object waren vertegenwoordigd, zijn de relaties tussen architectuur en interieur niet meer zoals ze pleegden te zijn.Zo verwerkte Simone Post in nauwe samenwerking met producent Vlisco uit Helmond restmateriaal tot een bijzondere reeks interieurproducten waarmee je ruimtes kunt indelen en accentueren. Ze vormen met elkaar een medium dat de architectuur van het interieur uitdaagt.

 Simone Post, onderzoek voor Vlisco, getoond op Object, 12-14 februari 2016, Rotterdam

Ook Angela Willemsen doet dit. Zij toonde op Object de meubelserie ‘New Perspectives’ die de kans biedt te ontsnappen aan standaard interieurs. Door ruimte niet op te vatten als een gefixeerd kader, kun je interieur een eigen karakter geven, aldus Willemsen. Ze ontwierp een serie hoekstukken die afhankelijk van de lichtinval en positie van de gebruiker het ruimtelijk perspectief veranderen en daarmee het interieur een ronduit dynamisch karakter geven.

Angela Willemsen, New Perspectives, serie wandobjecten, getoond op Object, 12-14 februari Rotterdam

De kleuren en stoffen van Fransje Killaars transformeren interieurs door plekken en ervaringen te intensiveren en creëren een nieuwe relatie met de omgeving. Killaars ontwerpt tapijten, wandkleden, kussens, en beddenspreien in verzadigde kleuren die sterk contrasteren met de zachte materialen waarvan ze gebruik maakt. Haar producten vormen het gebruik dat van een interieur wordt gemaakt.

 

Kwestie van verleiding

Interieur is niet langer een bijproduct van de constructie of de huid van een gebouw, maar verwerft een eigen bijzonderheid of identiteit. Het interieur emancipeert zich en wrikt zich los uit het naadloze geheel waarin het lange tijd zat opgesloten. Eerder dan samenhang, is de relatie tussen architectuur en interieur een love-affair geworden, een kwestie van verleiding.

Gerelateerde artikelen

– Dossier Transformatie en Interieur
Marathoninterview Transformatie en interieur
Saskia Simon: Marathoninterview 01
Diederik Dam – Marathoninterview 02
Charlotte Ernst – Marathoninterview 03
Simone Post – Marathoninterview 04
Vincent Taapken – Marathoninterview 05
Job Floris – Marathoninterview 06
Joost Ector- Marathoninterview 07
Freek van Zeist – Marathoninterview 08
Jeroen Musch – Marathoninterview 09
Rolf Bruggink – Marathoninterview 10

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels