blog

Ruimte aan de rivier

Architectuur

Drukte en dichtheid van Shanghai doen- zeker op warme dagen- verlangen naar een ontspannen uitwaaiplek. Gelukkig woon ik vlak bij de Huangpu rivier in het Xuhui district. Na luttele minuten op de fiets arriveer ik bij een mooi oeverpark genaamd “WestBund”. Deze oever doet voor Europeanen vertrouwd aan maar is vanuit Chinees perspectief zeker opmerkelijk te noemen.

Ruimte aan de rivier

Mooie, goed toegankelijke publieke ruimte langs stedelijk water is in Chinese steden meestal een uitzondering. Dit is historisch gezien verklaarbaar omdat de waterkant eeuwenlang werd gedomineerd door laagwaardige bedrijvigheid en geïmproviseerde woningen. Ook werd ze veelal gebruikt als dumpplek van afval en excrement. Alhoewel Shanghai vaak een futuristisch beeld oproept wordt de directe omgeving van stedelijk water zoals de” Huangpu rivier” of de “Suzhou creek” vooralsnog laag gewaardeerd en primitief vormgegeven.

Westbund - Opinie Joost van den Hoek - Ruimte aan de rivier
Westbund

Gebrekkige continuïteit

De relatief gebrekkige appreciatie van het stadswater en de veelal ommuurde en afgesloten activiteiten langs het water maken dat de oevers in de stad veelal niet openbaar toegankelijk zijn. Het is zoeken naar doorgaande (auto)routes langs het water. Een tochtje langs de rivier, te voet of op de fiets is dan ook geen sinecure.

Floodwalll - Opinie Joost van den Hoek - Ruimte aan de rivier

Floodwall

Als zich incidenteel wel openbaar toegankelijke ruimte aan de rivier bevindt, is het water vanaf de weg of de kade meestal niet te zien. In Shanghai, een overstromingsgevoelige deltastad aan de zee, valt de waterkering op vrij rigoureuze wijze samen met de waterlijn. De waterkering bestaat uit bunkerachtige “floodwalls” en blokkeert het zicht vanuit de publieke ruimte op het water en de met het water verbonden activiteit. Zicht op het water komt pas beschikbaar op de hogere verdiepingen van gebouwen. Dit betreft dus een zichtbaarheid vanuit het private domein.

Floodwalll - Opinie Joost van den Hoek - Ruimte aan de rivier

Attractiewaarde

Een van de centrale historische plekken van Shanghai is (gek genoeg) gelegen aan de Huangpu rivier. Deze plek, “de Bund”, van oudsher een centrumlocatie , is recentelijk over een lengte van bijna 2 kilometer opgepoetst en trekt drommen toeristen. De Floodwalls die de publieke ruimte begrenzen zijn hier getransformeerd in met bloemen bekleedde promenades. Om het water te zien moet je eerst met de trap een paar meter omhoog. Het verbluffende uitzicht op de scheepvaart en de wolkenkrabbers van Pudong (aan de overzijde van de rivier) is het bezoek meer dan waard.

Floodwalll - Opinie Joost van den Hoek - Ruimte aan de rivier Floodwall

Technische complexiteit

Toch is het niet zo gek dat de rivieroevers een stiefmoederlijke behandeling ten deel zijn gevallen. In de hyperdynamiek van de voorbije decennia was de focus vooral gericht op rudimentaire infrastructuur en op een soort van ”quick-win” urbanization. Het openen van de rivieroevers naar de stad vraagt om een geïntegreerde gebiedsontwikkeling waar het realiseren van programma, het onteigenen van grondposities, de integratie van waterkeringen, tunnels en bruggen aan elkaar zijn gerelateerd. Geïntegreerd nadenken over stadsontwikkeling en kijken voorbij het project, zal de volgende fase in de Chinese verstedelijking inluiden.

Westbund Westbund

Culturele corridor

Dit alles maakt de Westbund, gelegen ten zuid westen van de oorspronkelijke Bund relatief uniek. De ontwikkeling van Westbund is ingekleurd door het programma van de Chinese overheid uit 2010 voor meer cultuur en creativiteit in de stad . Het oeverpark is een assemblage van musea, park strips, wandelesplanade, ruimte voor evenementen, uitspanningen en hergebruikt industrieel erfgoed. Kortom een nieuwe culturele corridor voor Shanghai met een lengte van enkele kilometers. Naast het ontwerp speelt ook de programmering een grote rol. Er is ruimte voor culturele evenementen, kunstmanifestaties, muziekfestivals en zelfs een kerstmarkt. Inmiddels is de naam Westbund bekender van de culturele programmering dan als park.

Westbund opinie Frans van den Hoek - Ruimte aan de rivier 

Voorbeeldig

Ook de inwoners van Shanghai hebben Westbund inmiddels in hun hart gesloten als een uitwaaiplek aan de rivier. Honden met baas, jogging clubs, wandelende westerlingen, verliefde stelletjes, bruidsparen, oudere echtparen en vliegeraars van alle gesternten bepalen het beeld. Westbund is een succesvol voorbeeld voor de toekomst van de openbare ruimte aan het water in Shanghai.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels