blog

De laatste Bijlmerflat

Architectuur

Eind vorig jaar woonde ik een bijzondere en misschien historische gebeurtenis bij. In de Kleiburgflat in de Amsterdamse Bijlmermeer werd feest gevierd. Ter gelegenheid van de oprichting van het zogenoemde Kleiburgklooster schonken de kloosterlingen door het henzelf gebrouwen kloosterbier.

De laatste Bijlmerflat

Plaats van handeling was de brede galerij op de tweede verdieping van dit lange, betonnen flatgebouw, de ooit zo vermaledijde en mislukte droogloop naar de ooit levensgevaarlijke parkeergarages. Precies op die plek was het druk. Met stokken en plastic zeilen was van de winderige droogloop van weleer een feesttent gemaakt.

Inwijding als klooster

Zeven flats aan de brede galerij werden ingewijd als klooster. De balkons aan de achterkant zijn met elkaar verbonden. Een van de zeven flats bevat een keuken, een buurtkamer, logeerkamers en een kapel en heeft ook op de begane grond een toegang. Er zijn plannen voor een kloostertuin bij het gebouw.

 Opinie Hans van der Heiden_De Laatste Bijlmerflat
Op bezoek bij Kamiel Klaasse (rechts) in de Kleiburgflat te Amsterdam

Ruw grindbeton

Niet veel later bezocht ik nogmaals de Kleiburgflat, nu met de redactie van het Jaarboek Architectuur. Architect Kamiel Klaasse vertelde enthousiast over zijn renovatieplan. Moeiteloos bewees hij dat de architectuur van deze enorme gebouwen tot in de details was uitgewerkt. Het ruwe grindbeton van de borstweringen heeft een kilometerslange, verfijnde houten handleuning. In het beton zit een klein ruitje.

Renovatie Kleiburg_Foto Marcel vd Burg Foto Marcel vd Burg

Persoonlijke woonomgeving

Architect Jan van Grunsven liet zien hoe hij zijn eigen huis aan het verbouwen is. Net als de kloosterlingen, realiseert hij in het flatgebouw een unieke, persoonlijke woonomgeving. Hij heeft een enorm daklicht laten maken. Daaronder had hij een tafel ingewijd met de maquettes van zijn huis en de resultaten van zijn jarenlange studies naar de Bijlmermeer.

Renovatie Kleiburg_Foto Marcel vd Burg Foto Marcel vd Burg

Afwaardering corporatiebezit

Wat is het geheim van dit succes? Het heeft in de eerste plaats te maken met de afwaardering van het corporatiebezit. De projectontwikkelaar heeft de Kleiburgflat voor een Euro gekocht en heeft het casco gerenoveerd. De kopers van de flats zorgen zelf voor de investeringen die nodig zijn om het gebouw bewoonbaar te maken, in tijd, arbeid en geld. Maar dat is niet het hele antwoord.

Renovatie Kleiburg_Foto Marcel vd Burg Foto Marcel vd Burg

Geloof als succesfactor

Drie jaar geleden sprak ik de Duitse architect Hans Kollhoff over de toekomst van de naoorlogse stad. Zijn antwoord was resoluut. Hij zou daar zelf geen cent insteken, in de verbetering van die gammele wederopbouwflats. Dat gebrek aan vertrouwen is Kamiel Klaasse, Jan van Grunsven, de bewoners van het Kleiburgklooster en de andere privé investeerders vreemd. Hun geloof in de Bijlmermeer is een van de andere succesfactoren van de Kleiburgflat.

Renovatie Kleiburg_NL Architects Het renovatieplan van Kamiel Klaasse van NL Architects laat zijn renovatieplan voor de Kleiburgflat

Leren van Bijlmerstad

Van het tomeloze enthousiasme van Kamiel Klaasse en de geduldige studies van Jan van Grunsven naar de vitaliteit van de naoorlogse Bijlmerstad valt het nodige te leren. Architectuurcentrum Arcam organiseert op 4 februari een debat over het tweede leven dat de Kleiburgflat als klushuisproject krijgt.

Typologische studie

Ik zelf ga dieper in op de verschillen die bestaan tussen het collectief particulier opdrachtgeverschap in de Kleiburgflat en de gangbare renovatiepraktijk. Kamiel Klaasse van NL Architects laat zijn renovatieplan voor de Kleiburgflat zien en Jan van Grunsven presenteert de typologische studie die mede ten grondslag ligt aan de verbouwing van zijn eigen appartement. De avond wordt gemodereerd door Tom Avermaete, hoogleraar ontwerpmethoden aan de TU Delft.

Info Architectuurlezingen Kleiburg, Academie van Bouwkunst Amsterdam, Waterlooplein 213, Amsterdam, Academie van Bouwkunst, Amsterdam.

Gerelateerde artikelen

 De cirkel is rond voor de Kleiburgflat
Kleiburgflat Bijlmermeer gered door consortium DeFlat
Bijlmerflat Kleiburg te koop voor 1 euro

 

 

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels