blog

Blog – Veld Volume en Vrijheid – Deel 8 Ontsluitingen

Architectuur

In de vorige afleveringen hebben we gekeken hoe met de ontwerpmethode ‘Veld en Volume’, op grond van de wensen van bewoners, flexibele basisstructuren kunnen worden gevormd, waarin essentiële kwaliteiten tot hun recht kunnen komen, zoals een boomstructuur, wandelgangen, tussendeuren, mogelijkheden om te flaneren, drempelgebieden en ‘openbare privéruimten’. In deze aflevering kijken we naar de laatste kwaliteiten die in deze ontwerpmethode besloten liggen: de centrale en de perifere ontsluiting.

Blog – Veld Volume en Vrijheid – Deel 8 Ontsluitingen
Een ontwerpmethode op basis van een structuur die vele vrijheden biedt

Centrale ontsluiting
Eerder hebben we gezien hoe boomstructuren werden opgebouwd uit velden die een reeks van schaalniveaus representeerden. De centrale ontsluiting volgt deze opeenvolging.

Veld Volume en Vrijheid - Deel 8 OntsluitingenZo hebben we in het (eerder getoonde) schetsplan gezien hoe men vanaf het niveau van de buurt (blauw) naar de straat (rood) kan gaan, en vandaar naar de hof (groen), de groep (geel) en de woning. Deze ontsluiting, die de samenhang van de boomstructuur volgt, noemen we de ‘centrale ontsluiting’.

Perifere ontsluiting
Dit ontsluitingsprincipe biedt de mogelijkheid van ‘tussendeuren’, op de linker illustratie hierboven in rood aangegeven, maar voor meer openheid naar de buitenwereld is er ook een ‘perifere ontsluiting’ mogelijk, die de boomstructuur vanaf de buitenkant ontsluit. In de illustraties aangegeven door de blauwe stroken.

Veld Volume en Vrijheid - Deel 8 Ontsluitingen
Perifere ontsluiting (blauw) verbindt (rode) straten met elkaar en met de buitenwereld.  

De bovenstaande ruimtelijke opzet kunnen we op verschillende wijze uitwerken tot een schetsplan. Met een perifere ontsluiting, bijvoorbeeld een straat, of met een grens tussen de hoven, hier in de vorm van water. Zoals aangegeven op  onderstaande illustratie.

Veld Volume en Vrijheid - Deel 8 Ontsluitingen
Ruimtelijke opzet Perifere ontsluiting Grens door middel van water

De perifere ontsluiting zorgt niet alleen voor openheid, deze kan ook worden gebruikt voor gemotoriseerd verkeer. Dan kan de centrale ontsluiting worden gereserveerd voor voetgangers en fietsen, wat de veiligheid en de bewoonbaarheid van de gebouwde omgeving ten goede kan komen. Het al of niet toepassen van een perifere ontsluiting blijft steeds een keuze, in elke ruimtelijke opzet.

Tot aan de voordeur
Als men de auto uit woongebieden wil weren betekent dit meestal dat deze niet meer tot bij de woning kunnen komen. De perifere ontsluiting die besloten ligt in deze ontwerpmethode, kan altijd voortgezet worden tot aan het niveau van de woningen. Zie eerdere en onderstaande illustraties.

Veld Volume en Vrijheid - Deel 8 OntsluitingenCentrale ontsluiting voor voetgangers en fietsers (rode stippellijn), auto’s gebruiken perifere ontsluiting (blauwe stroken)

Wat bovenstaande voorbeelden ook illustreren is hoe de met deze ontwerpmethode ontwikkelde boomstructuren kunnen aansluiten op een bestaand grid, of een rechthoekig stratenpatroon. Waarbij een deel als centrale ontsluiting dienst kan doen en een ander deel als perifere ontsluiting.

Schaalverschillen
De oplettende lezer zal hebben opgemerkt dat de gehanteerde schaal bij de grootschalige plannen is veranderd. Normaalgesproken representeert een rechthoekig blokje één woonlaag van 5 bij 10 meter, maar het is ook mogelijk de schaal te verdubbelen, waarbij hetzelfde blokje een rijtje van 4 woningen representeert, nu van twee woonlagen, op een oppervlak van 10 bij 20 meter. Dit vraagt om een tussenstap bij de transformatie van de basisstructuur naar een ruimtelijke opzet.

Volgende keer
In de volgende episode wil ik laten zien wat de ontwerpmethode ‘Veld en Volume’ kan betekenen voor een kleinschalig project voor groepswonen. Hier zullen we binnen het bouwvolume kwaliteiten herkennen die we in de vorige afleveringen buiten hebben gezien, in het domein van de stedenbouw, zoals wandelgangen, tussendeuren en drempels.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels