blog

Blog – Schumacher wil af van sociale woningbouw

Architectuur

Patrick Schumachers extreme opvattingen deden afgelopen weken veel stof opwaaien. Om het Londens woningvraagstuk op te lossen, stelde deze Britse architect op een architectencongres in Berlijn voor om sociale woningbouw te slopen, bestemmingsplannen af te schaffen en straten, pleinen en parken te privatiseren.

Afgelopen week werd in Rotterdam een referendum gehouden over de Rotterdamse woonvisie. Onderdeel van het plan is 15.000 huurhuizen te slopen en vervangende woningbouw te plegen. Het Rotterdamse referendum mislukte, de opkomst bleef ruim onder de vastgestelde kiesdrempel. Amper 17 procent gaf zijn mening, ofschoon de plannen ingrijpend zijn. Ook in de sociale media waren de reacties heel lauw.

  

Aanbieding van de stemmen voor het woonreferendum aan burgermeester Aboutaleb van Rotterdam 

Bankroet sociale woningbouw

Vrijwel gelijkertijd deed de Britse architect Patrick Schumacher opmerkelijke uitspraken op een architectencongres in Berlijn. Volgens hem kun je de woningcrisis van Londen oplossen door overbodige regels af te schaffen, alle publieke ruimte te privatiseren en sociale woningbouw te slopen. Bestemmingsplannen vertegenwoordigen volgens Schumacher een “intellectueel bankroet”, huurbescherming is geheel uit de tijd.

  

Schumachers ‘Trumpiaanse’ rede in Berlijn haalde zelfs de voorpagina van de Evening Standard 

Verontwaardiging 

De wereld leek daarna te klein. Vele mensen vinden dat Schumacher tegen zichzelf in bescherming had moeten worden genomen. De media hadden geen ruim baan mogen geven aan dit soort opvattingen. Laten we gewoon niet meer naar hem luisteren, was een veel gehoorde oproep. Het f-woord viel, je kon er op wachten. Zelfs zijn partners binnen Zaha Hadid meenden zich van hem te moeten distantiëren.

  

In betere tijden: Zaha Hadid met Patrik Schumacher 

In ruil voor een paar dollars 

Een zelfde verontwaardiging ontstond toen Robert Ivy van de AIA Donald Trump direct na zijn uitverkiezing feliciteerde en aangaf dat de architecten graag met hem samenwerken aan de voorgenomen verbetering van de publieke infrastructuur. Leden lieten weten niet blij te zijn met deze “ontkenning van seksisme en racisme in ruil voor een paar infrastructuur dollars”. Ook Trumps ontkenning van de klimaatverandering valt niet in goede aarde.

  

Toen de AIA (de Amerikaanse BNA) Trump feliciteerde met zijn verkiezing en hengelde naar zijn opdrachten, reageerden architecten massaal met de hashtag #NotMyAIA 

Verontrustend standpunt 

Natuurlijk, Schumacher huldigt ongehoorde en verontrustende standpunten. Hij daagt op ongewone wijze gevestigde, links-liberale opvattingen uit, wellicht ook zo effectief omdat ze zijn losgeraakt van de alledaagse werkelijkheid. Zijn geloof in vooruitgang, in verbetering brengt hem op controversiële terreinen. Hij lijkt te denken dat politiek er echt toe doet.

Zaha Hadid Architect, Heydar Aliyev Cultural Centre, Azerbaijan 

Trumpisme in de praktijk

Met zijn opvattingen komt hij dicht in de buurt van politieke bewegingen die een “zelfbewust individualisme” bepleiten zonder maatschappelijke beperkingen. Het moet afgelopen zijn met de “nanny state”, vrij baan voor ondernemende creativiteit en individueel streven naar welvaart en vrijheid staan voorop. Alleen een markt die geen belemmeringen krijgt opgelegd, kan oplossingen bieden. Brexit, de verkiezing van Donald Trump, you name it, zij laten zien dat deze opvattingen nu momentum krijgen. Ze geven Schumachers woorden plotseling vleugels mee.

Demonstratie voor het bureau van Zaha Hadid.

Eigen parochie 

Maar uiteindelijk preekt ook Schumacher voor eigen parochie. Zo verdedigt hij de instroom van buitenlandse investeerders in London en de zogenoemde “buy to leave” cultuur: “Even if these global entrepreneurs are only her for a few weeks, they throw some key parties and these are amazing multiplying events.” Laten dit nu net de mensen zijn die Zaha Hadid Architect, het bureau dat hij sinds de dood van Zaha runt, tot zijn opdrachtgevers mag rekenen.

  

Schumacher stelt voor om ook Hyde Park in Londen, een van de grote open ruimtes in deze metropool, open te stellen voor bebouwing. 

Legitimiteit Schumacher

In The Architects Journal vroeg Ellis Woodman zich terecht af waarom de architectonische gemeenschap uitgerekend Patrick Schumacher zijn belangen laat vertegenwoordigen. Tegelijkertijd kon hij niemand anders noemen die dit anders of beter zou kunnen doen. Laat staan iemand die kan vertellen of Schumachers oprispingen de discipline nu verder helpen of er juist afbreuk aan doen.

  

Laat Patrik Schumacher niet uitgroeien tot de woordvoerder van architectuur zijn, stelt Ellis Woodman in The Architect’s Journal 

Verantwoordelijkheid 

Problemen in de samenleving zijn niet gering: gevolgen van massa-integratie, integratie, jeugdwerkloosheid en onveiligheid. Het zijn grote, maar weinig uitgesproken zaken die nu door anderen worden opgelost. Wat gaan architecten hier aan doen? Wat is hun verantwoordelijkheid?

  

Hillesluis, Rotterdam-Zuid Foto: Roel Dijkstra 

Reageer op dit artikel